10. kadencja, 66. posiedzenie, 1. dzień (06-10-2026)

7. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w sprawie uczczenia Królowej Anny Jagiellonki w 430. rocznicę Jej śmierci (druki nr 3091 i 3103).

Poseł Marcin Józefaciuk (tekst niewygłoszony):

    Stanowisko

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Jako poseł niezrzeszony popieram uczczenie Anny Jagiellonki w 430. rocznicę jej śmierci. Chciałbym, żeby ta uchwała stała się również okazją do dobrej rozmowy o historii, szczególnie z młodymi ludźmi.

    W 1575 r. Anna Jagiellonka została wybrana na króla Polski. Warto, żeby uczniowie poznawali ją także jako osobę, która miała własne ambicje, podejmowała decyzje i wpływała na losy Rzeczypospolitej. Jej znacząca rola w elekcji Zygmunta III Wazy pokazuje, że ten wpływ zachowała również po śmierci Stefana Batorego.

    Dzisiaj szczególnie chcę podkreślić jej mecenat. Współfinansowała ukończenie mostu przez Wisłę w Warszawie. Projekt przypomina także jej opiekę nad Akademią Krakowską i pomoc niezamożnej młodzieży w zdobywaniu wykształcenia. To dla mnie, nauczyciela, ważny fragment tej uchwały. Takie działania zasługują na miejsce w naszej pamięci.

    Wsparcie nauki młodych ludzi odczytuję dziś jako przypomnienie o odpowiedzialności za ich szanse. Także współcześnie zdolności i chęć uczenia się powinny móc rozwijać się niezależnie od zasobności rodzinnego portfela.

    Chcę jednocześnie, żebyśmy opowiadali tę historię rzetelnie. Formalny status Anny jako króla nie oznaczał, że kierowała państwem na równi z Batorym. Szlacheckie wolności miały inne granice niż dzisiejsze prawa obywatelskie. Poznanie tych różnic pomaga zrozumieć epokę i docenić jej osiągnięcia.

    Jako nauczyciel wiem, jak wiele daje dobra opowieść, pytanie ucznia i wspólne szukanie odpowiedzi. Zachęcam do wykorzystania tej rocznicy we współpracy szkół z muzeami, z poszanowaniem pracy i autonomii nauczycieli. W ten sposób pamięć o Annie Jagiellonce może rozbudzić ciekawość i pomóc młodym ludziom lepiej poznać historię. Dziękuję.

Przebieg posiedzenia