10. kadencja, 66. posiedzenie, 1. dzień (06-10-2026)

12. i 13. punkt porządku dziennego:

   12. Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (druk nr 3137).
   13. Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (druk nr 3148).

Poseł Piotr Górnikiewicz (tekst niewygłoszony):

    Stanowisko

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam przyjemność przedstawić stanowisko Klubu Parlamentarnego Polska 2050 wobec projektów ustaw zawartych w drukach nr 3148 oraz nr 3137, które są przedmiotem naszej dzisiejszej łącznej dyskusji.

    Nadrzędnymi celami obu przedłożonych projektów są gruntowne uszczelnienie systemu podatkowego, racjonalizacja przepisów oraz przeciwdziałanie mechanizmom agresywnej optymalizacji, które w ostatnich latach doprowadziły do znacznej erozji bazy podatkowej. Proponowane zmiany w sposób punktowy, ale stanowczy, zamykają luki prawne pozwalające na instrumentalne unikanie opodatkowania.

    W odniesieniu do projektu zawartego w druku nr 3148 jego zasadniczym celem jest przywrócenie fundacjom rodzinnym ich właściwego, ustawowego charakteru. Z założenia mają one służyć długoterminowej sukcesji międzypokoleniowej, a nie funkcjonować jako wehikuł do nieopodatkowanego i szybkiego obrotu kapitałem.

    Projekt realizuje ten cel przede wszystkim poprzez zrównanie obciążeń fiskalnych na etapie dystrybucji zysków, co przejawia się podniesieniem stawki CIT przy wypłacie świadczeń z 15% do 19%, zrównując ją z ogólnym podatkiem od zysków kapitałowych. Kluczowe jest również wprowadzenie mechanizmu lock-up, w ramach którego odpłatne zbycie mienia wniesionego do fundacji będzie podlegało opodatkowaniu na zasadach ogólnych, jeśli nastąpi przed upływem 2 lat od końca roku wniesienia majątku.

    Ponadto projekt uszczelnia działalność operacyjną fundacji poprzez objęcie ich rygorem opodatkowania zagranicznych jednostek kontrolowanych (CFC) oraz podatkiem od niezrealizowanych zysków (exit tax), a także ogranicza zwolnienie z CIT z tytułu wynajmu nieruchomości wyłącznie do bezpośredniego, długoterminowego najmu na cele mieszkaniowe.

    Dopełnieniem tych zmian jest poszerzenie definicji ukrytych zysków m.in. o umorzone i przedawnione należności oraz pożyczki dla fundatorów i podmiotów powiązanych.

    Nasz klub ocenia te regulacje zdecydowanie pozytywnie, zwłaszcza że zachowują one korzystne rozwiązania dla prawdziwych struktur rodzinnych, czego przykładem jest popierane przez nas poszerzenie zwolnień w PIT dla zstępnych rodzeństwa, co ułatwi konsolidację biznesów wspólnie tworzonych przez braci czy siostry.

    Z kolei projekt zawarty w druku nr 3137 ma na celu rozwiązanie problemów orzeczniczych i interpretacyjnych w ogólnym systemie podatkowym, które dotychczas były nierzadko rozstrzygane na niekorzyść Skarbu Państwa, w tym zablokowanie sztucznego generowania kosztów podatkowych i arbitrażu stawkowego.

    Cel ten osiągany jest w pierwszej kolejności poprzez wyeliminowanie zjawiska sztucznego kreowania kosztów (tzw. step-upu) - uregulowano, że przy odpłatnym zbyciu udziałów spółki przekształconej kosztem podatkowym jest ściśle koszt historyczny, czyli realne wydatki na nabycie, a nie wartość bilansowa majątku z dnia przekształcenia.

    Zlikwidowano także możliwość amortyzacji wartości firmy (goodwill) przy leasingu finansowym przedsiębiorstwa. Niezwykle istotne jest ukrócenie arbitrażu w ryczałcie ewidencjonowanym poprzez wprowadzenie prewencyjnej stawki 17% dla przychodów z dzierżawy własności intelektualnej do podmiotów powiązanych oraz stawki 15% dla najmu na rzecz podmiotów powiązanych przy przychodach powyżej 100 tys. zł. Ograniczy to zjawisko wyprowadzania zysków ze spółek pod pozorem nisko opodatkowanych usług.

    Dodatkowo projekt definitywnie reguluje instytucję datio in solutum, przesądzając, że przeniesienie własności w zamian za zwolnienie z długu stanowi odpłatne zbycie generujące przychód równy spłacanemu zobowiązaniu, oraz poszerza podstawę daniny solidarnościowej o dochody z preferencji IP Box, przywracając zarazem prawo do uwzględniania strat z lat ubiegłych przy jej kalkulacji.

    Polska 2050 z uznaniem przyjmuje w tym druku również rozwiązania wprost sprzyjające podatnikom. Zaliczyć należy do nich rozszerzenie zwolnień podmiotowych w CIT na całokształt działalności pożytku publicznego dla organizacji pozarządowych (NGOs), wprowadzenie przepisów abolicyjnych dla spółek, które uchybiły warunkom formalnym przy wchodzeniu w tzw. estoński CIT, a także racjonalne odejście od monopolu bazy CEPiK przy dokumentowaniu emisyjności samochodów osobowych.

    Podsumowując, oceniamy oba projekty ustaw pozytywnie. Prawo podatkowe musi być precyzyjne, szczelne i sprawiedliwe. Proponowane przepisy skutecznie likwidują dysproporcje, w których podmioty korzystające z zaawansowanej inżynierii finansowej unikały danin publicznych kosztem uczciwie działającej większości przedsiębiorców.

    Z tych względów Klub Parlamentarny Polska 2050 będzie głosował za przyjęciem obu projektów ustaw. Dziękuję za uwagę.

Przebieg posiedzenia