10. kadencja, 66. posiedzenie, 2. dzień (07-10-2026)

16. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Infrastruktury o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (druki nr 3101 i 3151).

Sekretarz Stanu w Ministerstwie Infrastruktury Stanisław Bukowiec:

    Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Bardzo dziękuję za tę dyskusję. Projekt jest bardzo ważny. Projekt, myślę, nie wzbudza emocji politycznych, partyjnych, bo bezpieczeństwo powinno być pozbawione tego typu emocji. Przypomnę, że projekt opiera się na katalogu zachowań z art. 97a Kodeksu wykroczeń. Przepis ten penalizuje objeżdżanie opuszczonych zapór lub półzapór, wjazd na przejazd w trakcie ich opuszczania lub podnoszenia oraz wejście lub wjazd za sygnalizator przy sygnale czerwonym, czerwonym migającym albo dwóch na przemian migających sygnałach czerwonych. Obejmuje też wjazd na przejazd kolejowy, jeśli po jego drugiej stronie nie ma miejsca do kontynuowania jazdy. Grozi za to areszt, ograniczenie wolności albo grzywna nie niższa niż 2 tys. zł.

    W toku dyskusji wiele pytań i wypowiedzi było związanych z tak naprawdę złamaniem przepisów przez użytkowników ruchu drogowego, zarówno kierowców, rowerzystów, jak i pieszych. Bo proszę państwa, zaostrzenie przepisów ma właśnie dotyczyć tego, że ktoś, kto jest świadomy, że rogatki są opuszczone albo są opuszczane, że jest sygnał czerwonego światła, a mimo to łamie przepisy, musi się liczyć z surowymi konsekwencjami, bo to ma mieć nie tylko wymiar sankcyjny, ale ma mieć również wymiar edukacyjny.

    Ktoś pytał o to, czy te sankcje nie są zbyt radykalne. Jak państwo pamiętacie, parę lat temu zostały wprowadzone przepisy, które w sposób automatyczny nakazują odebranie uprawnień do prowadzenia pojazdów na okres 3 miesięcy kierowcom, którzy w obszarze zabudowanym przekraczają prędkość o 50 km/h. W tej kadencji rozszerzyliśmy tę sankcję na drogi jednojezdniowe dwukierunkowe. Te przepisy, które weszły w życie, również w jakiejś części wpływają na poprawę sytuacji na polskich drogach. Mamy mniej zdarzeń, mniej ofiar. I te przepisy, które przedłożył rząd, mają temu służyć.

    Przejazdy kolejowo-drogowe są specyficzne, dlatego że ryzyko wypadku, który ma się zdarzyć na tego typu przejazdach, powoduje, że jest niebezpieczeństwo i jest potencjalnie groźba dużych konsekwencji, również jeśli chodzi o utratę życia i zdrowia czy to kierujących, czy też pasażerów i kolejarzy, czy maszynistów, pracowników kolei. A więc tego typu przepisy, które są rzeczywiście radykalne, mają poprawić bezpieczeństwo.

    Oprócz przepisów realizujemy jako ministerstwo i jako PKP również inwestycje na przejazdach drogowo-kolejowych. To są rozmaite inwestycje, również te, które likwidują kolizyjne przejazdy. W ostatnich latach 44 takie przejazdy zostały przebudowane na bezkolizyjne, w postaci czy to tuneli, czy wiaduktu, estakad. Ale również podnosimy parametry tych przejazdów, które w tej chwili są niebezpieczne i mają zmienić kategorię. W tym przypadku ok. 400 takich niebezpiecznych, nieoznakowanych przejazdów zostało zmodernizowanych.

    Pytaliście państwo o system nadzoru automatycznego Red Light. Ta liczba kamer jeszcze nie jest zadowalająca, bo mamy 10 kamer, ale już te 10 kamer w 2024 r. zarejestrowało ponad 12 tys. naruszeń. W roku bieżącym, według stanu na 8 września, już 4,5 tys. takich naruszeń zostało odnotowanych. Będziemy ten system rozbudowywać, te działania już zostały rozpoczęte, również wykorzystując system kamer użytkowanych przez PKP PLK. Te kamery już są sprawdzane. W tej chwili mają zakres nadzoru nad przejazdami bez automatycznego zapisywania naruszeń. Będzie przez nas i przez PKP PLK sprawdzane, jaka część tych kamer będzie mogła zostać dostosowana do systemu automatycznego.

    Pojawił się tutaj wniosek - rozumiem, że to jest poprawka, która ma rozszerzyć zakres sankcji - jeśli chodzi o niezatrzymywanie się przed znakiem ˝stop˝ na przejeździe kolejowo-drogowym. Chciałbym podkreślić, że ten problem trzeba rozwiązać. W tym przypadku będziemy wnioskować do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz do Ministerstwa Sprawiedliwości o to, aby docelowo w rozporządzeniu prezesa Rady Ministrów podnieść wysokość grzywien nakładanych w drodze mandatów karnych za tego typu wykroczenia. Chciałbym podkreślić, że jeżeli przejazd nie jest strzeżony, to jest oznakowany choćby znakiem ˝stop˝ i każdy użytkownik drogi powinien dostosować się do tego typu znaków. Nie przyjmuję informacji, która tutaj też padła, że ktoś niestety zginął na przejeździe, bo nie zauważył migającego czerwonego światła, bo nie zastosował się do przepisów. Proszę państwa, po to są przepisy, po to są znaki, a w tych szczególnych przypadkach - rogatki, które mają wzmocnić bezpieczeństwo, aby do tego się przygotowywać i do tego się stosować. Chcemy również edukować, i to robimy. Zmieniamy system przygotowania kierowców, tak aby nawet najmłodsi użytkownicy ruchu drogowego byli przygotowani do tego, z czym mogą się spotkać na naszych drogach, ze szczególnym uwzględnieniem przejazdów kolejowo-drogowych.

    Jeżeli państwo pozwolicie, na część państwa pytań odnośnie do danych statystycznych i informacji o środkach wydatkowanych na poszczególne zadania odpowiemy na piśmie. Chciałbym jeszcze odnieść się do kilku pytań, które padły w toku debaty.

    (Poseł Jarosław Sachajko: Dowody rejestracyjne!)

    Jeżeli mówimy o zatrzymaniu na 3 miesiące, to, proszę państwa, zawsze kierujący może odmówić przyjęcia tej sankcji i odwołać się do sądu. W tym przypadku jest ta ścieżka zachowana. Jeżeli mówimy o zmianie przepisów w innych aktach prawnych, to w ustawie o Straży Ochrony Kolei będziemy zwiększać uprawienia funkcjonariuszy SOK-u, tak aby mogli oni na równi z Policją nakładać tego typu mandaty i sankcje za naruszenia.

    Edukacja, prewencja - to się dzieje. PKP PLK prowadzi program ˝Bezpieczny przejazd˝. Są informacje na dworcach, na stacjach, na przejazdach. Jest komunikat z podanym alarmowym numerem telefonu, tak aby ktoś, kto jest świadkiem niebezpiecznych zdarzeń, mógł się do tego odnieść.

    Pani poseł Szczurek-Żelazko pytała jeszcze o sądeczankę. Chciałbym przypomnieć, że podpisałem program inwestycyjny, jeśli chodzi o budowę sądeczanki. Ta inwestycja jest w fazie realizacji. Na interpelacje kierowane do Ministerstwa Infrastruktury są udzielane odpowiedzi. Również w tym zakresie taka odpowiedź została udzielona.

    (Poseł Józefa Szczurek-Żelazko: Kiedy?)

    Jeżeli mówimy o wniosku pani poseł Pępek, że może to jest zbyt łagodna kara, to nie mam wrażenia, że wprowadzane sankcje są zbyt łagodne. Oczywiście będziemy monitorować, analizować tę sytuację po wejściu w życie tych przepisów. Jeżeli będzie potrzebna zmiana, rozszerzenie, to oczywiście jesteśmy na to gotowi.

    (Poseł Józefa Szczurek-Żelazko: Panie marszałku...)

    Pani poseł Bodnar pytała o kompleksowy program poprawy BRD na przejazdach kolejowych. Tak, wspólnie z PKP PLK i innymi podmiotami, z Inspekcją Transportu Drogowego, ze Strażą Ochrony Kolei, nadal będziemy rozszerzać i realizować program zarówno w kwestii infrastruktury, zmiany przepisów, jak i w kwestii edukacji.

    Pani poseł Schmidt proponowała prewencję zamiast kar. Mamy sytuacje, choćby te znane z przekazów medialnych, gdy mimo rogatek, które są zamykane albo już zamknięte, wjeżdżają tam pojazdy, często powyżej 3,5 t, niestety, prowadzone przez zawodowych kierowców, co jest dla mnie zupełnie niezrozumiałe, i dochodzi do tragicznych zdarzeń. Więc prewencja - tak, ale zaostrzenie kar również ma mieć ten wymiar prewencyjny, tak aby kierujący mieli świadomość, że złamanie tych przepisów może doprowadzić do tragedii. Również podkreślam, i mówiłem to poprzednio, że jeżeli ktoś znajdzie się w takiej sytuacji, złamie przepisy, to lepszym rozwiązaniem jest wyłamanie rogatek niż doprowadzenie do tragedii, do zderzenia pociągu z pojazdem. W tych sytuacjach tak naprawdę trzeba bardzo szybko reagować. Nie ma czasu na to, żeby zastanawiać się i manewrować między zamkniętymi rogatkami.

    Szanowni Państwo! Tak jak wspomniałem, na część pytań odpowiemy na piśmie. Bardzo państwu dziękuję za tę dyskusję, za tę debatę. Wierzę w to, że dzięki tym przepisom będzie bezpieczniej na polskich drogach, będzie bezpieczniej na przejazdach kolejowo-drogowych. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia