10. kadencja, 66. posiedzenie, 2. dzień (07-10-2026)
26. punkt porządku dziennego:
Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług (druk nr 3135).
Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Finansów Jarosław Neneman:
Pani Marszałek! Tak jak zapowiedziałem, teraz nie będę lobbystą piwnym, teraz piwo będzie płaciło więcej.
Przedstawiam państwu projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług, druk nr 3135. Generalnie ten projekt przewiduje dwie fundamentalne zmiany. Jak państwo wiedzą, mamy trzy stawki VAT-u, poza stawką 0%, ale o niej nie mówmy. Stawki 5% i 8% to są stawki preferencyjne, które powinny być stosowane do bardzo wąskiego katalogu dóbr, które ustawodawca czy też państwo szeroko rozumiane traktuje jako coś szczególnego. Naszym zdaniem te wyroby, o których za chwilkę będę mówił, nie są niczym szczególnym, co więcej, nie powinny korzystać z takiej preferencji.
Nasz projekt przewiduje bowiem podwyższenie stawki VAT na określone kategorie napojów bezalkoholowych, które w swoim składzie zawierają co najmniej 20% soku owocowego, warzywnego lub owocowo-warzywnego. Wprowadzone tym projektem zmiany dotyczą napojów zawierających alkohol do 0,5% oraz niezawierających alkoholu, czyli tzw. 0,0%, ale swoim wyglądem, kształtem butelki, smakiem udające czy też przypominających piwa, wina oraz inne napoje alkoholowe. Mówimy również o napojach z dodatkiem kofeiny i tauryny.
Dodanie do tych napojów 20% soku nie sprawia, że są zdrowsze. Przeciwnie. Nie dość, że niezdrowość, że tak kolokwialnie powiem, zostaje taka sama, to jeszcze mają więcej kalorii i są przez to bardziej szkodliwe. Proponujemy, żeby stawka wzrosła z tych preferencyjnych 5% do 23%, a w gastronomii z 8% do 23%. Ta zmiana ujednolici stawkę VAT-u na napoje bezalkoholowe będące odpowiednikami napojów alkoholowych. Nie wiem, czy państwo mają świadomość, że dzisiaj piwo bezalkoholowe ma stawkę 23%, ale już piwo bezalkoholowe z sokiem ma stawkę 5%. Ciężko znaleźć logikę. Podobnie przy energetykach.
Napoje bezalkoholowe, w tym wino, piwo, cydr, pomimo braku lub niskiej zawartości alkoholu, tak jak państwu mówiłem, zachowują nazwę, smak, etykietę, butelkę, szatę graficzną charakterystyczne dla napojów alkoholowych. Produkty bezalkoholowe i niskoalkoholowe stają się coraz bardziej dostępne i popularne jako alternatywa dla tradycyjnych napojów, natomiast z perspektywy zdrowia publicznego każda ilość alkoholu może mieć znaczenie. Co istotne, produkty tego rodzaju mogą być bez przeszkód prawnych nabywane i spożywane przez dzieci, co prowadzi do utrwalenia określonych wzorców konsumenckich i niejako oswaja młodzież albo nawet najmłodszych ze spożywaniem napojów alkoholowych. Podwyższenie stawki VAT na piwo bezalkoholowe, wino, cydr czy inne tego typu napoje wpisuje się w realizację odpowiedzialnej polityki społecznej państwa, w szczególności w obszarze ochrony dzieci i młodzieży oraz kształtowania właściwych nawyków konsumenckich.
Tak jak już mówiłem, preferencje podatkowe nie powinny pośrednio wspierać produktów, które choć formalnie można traktować jako bezalkoholowe, zawierają albo śladowe ilości alkoholu, albo są wizerunkowo związane z alkoholem. Nie ma zatem żadnego uzasadnienia, by napoje bezalkoholowe, które są odpowiednikami napojów alkoholowych, oraz energetyki, mówiąc prostym językiem, których spożywanie wywiera niekorzystny wpływ na zdrowie i samopoczucie, szczególnie młodzieży, korzystały z obniżonej stawki VAT.
W tym projekcie proponujemy, by napoje bezalkoholowe o objętości alkoholu nieprzekraczającej 0%, czyli tak naprawdę do 0,5% oraz 0%, piwo bezalkoholowe o objętości mocy alkoholu 0%, inne niż piwo napoje bezalkoholowe powstałe w procesie dealkoholizacji lub zatrzymania fermentacji alkoholowej o objętości mocy alkoholu 0%, np. bezalkoholowe wino czy cydr, oraz napoje z dodatkiem kofeiny miały stawkę podstawową, powtarzam: podstawową, czyli taką normalną stawkę 23%, bo to są normalne napoje, normalne artykuły. Szacujemy, że w skali 10 lat wpływy mogą wynieść ok. 16 mld zł. Dziękuję.
Przebieg posiedzenia