10. kadencja, 66. posiedzenie, 2. dzień (07-10-2026)

26. punkt porządku dziennego:

Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług (druk nr 3135).

Poseł Norbert Pietrykowski (tekst niewygłoszony):

    Stanowisko

    Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Główne zmiany dotyczą likwidacji preferencyjnych stawek VAT na wybrane grupy produktów i podwyższenia ich opodatkowania do stawki podstawowej 23%.

    Kluczowe modyfikacje wprowadzane przez projekt dotyczą podwyżki VAT na tzw. piwa bezalkoholowe (0%) i pseudoalkohole. Projekt likwiduje preferencyjne opodatkowanie dla napojów bezalkoholowych, które są odpowiednikami napojów alkoholowych, likwiduje preferencje podatkowe dla energetyków i zakłada wzrost VAT na napoje z zawartością minimum 20% soków naturalnych.

    Dlaczego dotychczasowe przepisy wymagają modyfikacji?

    1. Nierówność konkurencyjna na rynku. Dotychczas napoje będące bezalkoholowymi odpowiednikami alkoholi, np. piwa 0% czy bezalkoholowe wina i giny, oraz napoje energetyzujące korzystały z preferencyjnych, obniżonych stawek. Omawiany dzisiaj projekt uznał to za nieuzasadnioną preferencję wobec tradycyjnych produktów.

    2. Niespójność systemu podatkowego i niekonsekwencje w traktowaniu napojów z zawartością soków. Różne proporcje i rodzaje napojów owocowych lub warzywnych podlegały skomplikowanym regułom, co utrudniało ich jednoznaczną klasyfikację podatkową.

    3. Preferencyjne stawki podatkowe na napoje słodzone, energetyki i produkty imitujące alkohol stały w sprzeczności z polityką prozdrowotną państwa, która dąży do ograniczania spożycia cukru oraz substancji stymulujących, szczególnie wśród młodych ludzi.

    Jakie będą korzyści z wprowadzenia nowych przepisów?

    1. Uproszczenie i uszczelnienie systemu podatkowego. Przedsiębiorcy i urzędnicy skarbowi zyskają jasne wytyczne.

    2. Wzrost wpływów do budżetu państwa. Podwyższenie stawek podatkowych z 5% i 8% do 23% na popularny asortyment towarów zasili finanse publiczne.

    3. Wsparcie polityki zdrowotnej. Wyższy VAT i spodziewany wzrost cen detalicznych mogą zadziałać jak ekonomiczny hamulec konsumpcji niezdrowych napojów i energetyków, wspierając tym samym profilaktykę otyłości oraz innych chorób cywilizacyjnych.

    W dyskusji na temat projektu należy jednak uwzględnić opinie producentów i organizacji zrzeszających przedsiębiorców. Producenci uważają, że radykalna podwyżka podatku uderza w konsumentów, którzy świadomie rezygnują z procentów. Wzrost stawki VAT z 5% do 23% sprawi, że warianty bezalkoholowe, czyli piwa 0% i wina dealkoholizowane, staną się w sklepach i restauracjach droższe od ich tradycyjnych, alkoholowych odpowiedników.

    W kontekście nowych przepisów podnoszących VAT do 23% na napoje owocowo-warzywne oraz energetyki, o ile zawierają minimum 20% naturalnego soku, producenci podkreślają podatkowy paradoks: napoje o bogatszym w soki składzie będą obłożone najwyższym podatkiem.

    Pogorszenie płynności finansowej i ryzyko operacyjne. Organizacje biznesowe zwracają uwagę na zawarte w szerokim pakiecie zmian mechanizmy, takie jak rozszerzenie odpowiedzialności solidarnej nabywcy. Producenci ostrzegają też, że drastyczny skok podatkowy drastycznie zahamuje inwestycje w ten segment.

    Wobec powyższego klub Centrum rekomenduje odesłanie projektu do prac w komisji.

Przebieg posiedzenia