10. kadencja, 66. posiedzenie, 2. dzień (07-10-2026)

Oświadczenia.

Poseł Grzegorz Lorek (tekst niewygłoszony):

    Walerian Pańko - profesor nauk prawnych, prezes Najwyższej Izby Kontroli (NIK), poseł na Sejm X kadencji oraz działacz opozycji, zginął 7 października 1991 r. w wypadku samochodowym koło Radomska. Samochód marki Lancia, którym jechał prezes NIK wraz z innymi urzędnikami, uderzył w drzewo lub uczestniczył w zderzeniu (oficjalne śledztwo wskazało na wypadek drogowy spowodowany warunkami i prędkością). Wypadek wydarzył się w dniu, w którym Walerian Pańko miał przedstawić w Sejmie wyniki ważnych kontroli m.in. w sprawie afery FOZZ (Funduszu Obsługi Zadłużenia Zagranicznego). Wypadek śmiertelny osoby tak zaangażowanej w rozwikłanie afery FOZZ zrodził wiele spekulacji i teorii o zamachu, jednak oficjalne śledztwo zakończyło się orzeczeniem o tragicznym wypadku komunikacyjnym.

    Okoliczności śmierci Waleriana Pańki i dalsze wydarzenia budziły pewne wątpliwości podnoszone m.in. przez jego żonę. Dotyczyły w szczególności zeznań świadków, w których pojawił się motyw wybuchu mającego rzekomo poprzedzać zderzenie pojazdów, oraz prowadzonego przez NIK w tym czasie postępowania dotyczącego tzw. afery FOZZ (Walerian Pańko poniósł śmierć na 4 dni przed przedstawieniem Sejmowi RP wyników kontroli związanej z aferą FOZZ). Śledztwo nie potwierdziło tych wersji. Na podstawie m.in. opinii biegłych ustalono, że przyczyną wypadku było nieprawidłowe wykonanie przez kierowcę wiozącego prezesa NIK manewru skrętu w lewo przy nadmiernej prędkości. Kierowca rządowej Lancii został prawomocnie skazany na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, a następnie ułaskawiony decyzją prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego.

Przebieg posiedzenia