10. kadencja, 66. posiedzenie, 3. dzień (08-10-2026)
31. punkt porządku dziennego:
Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o wsparciu przedsiębiorców sektorów energochłonnych z tytułu ponoszenia kosztów energii elektrycznej (druk nr 3159).
Poseł Wojciech Michał Zubowski:
Dziękuję.
Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Mam za zadanie przedstawić stanowisko Klubu Parlamentarnego Rozwój Plus w sprawie rządowego projektu ustawy o wsparciu przedsiębiorców sektorów energochłonnych z tytułu ponoszenia kosztów energii elektrycznej, druk nr 3159.
Szanowni Państwo! Czuję się jak ktoś, kto ma za zadanie ocenić, czy plaster lub aspiryna są wystarczającą pomocą dla chorego, który przez zaniedbania tego rządu jest w stanie klasyfikującym go na oddział intensywnej terapii. Na posiedzeniach komisji energii i komisji gospodarki pracownicy, związkowcy, branżowcy, właściciele od lat alarmowali. Polskie huty, zakłady chemiczne, cementownie, przemysł papierniczy czy miedziowy konkurują nie tylko między sobą, konkurują z przedsiębiorstwami z całej Europy, Stanów Zjednoczonych i Azji. Tylko tam te zakłady nie są obciążone klimatycznymi parapodatkami albo są, ale w znacznie, znacznie mniejszym stopniu. A co jeszcze bardzo istotne, ich rządy w razie potrzeby już dawno wsparły je w trudnej sytuacji spowodowanej cenami energii. Tymczasem u nas, proszę państwa, przytoczę jeden z cytatów z posiedzeń komisji, głos strony społecznej: Nie spodziewaliśmy się dzisiaj oczywiście fajerwerków, ale muszę powiedzieć, że to, co usłyszeliśmy, słyszymy w zasadzie od dobrych paru lat, co najmniej od 2,5 roku.
(Poseł Krzysztof Gadowski: No ale wcześniej...)
Pan minister Jaros był na tym posiedzeniu komisji, panie ministrze.
Co ciekawe, szanowni państwo, przecież komisje sejmowe nad tym tematem debatują, rozmawiały o tym regularnie. Jedno z takich posiedzeń komisji miało miejsce dokładnie rok temu, również 8 października. No i co? I nic. Tak samo nie zwróciły waszej uwagi liczne demonstracje pracowników przemysłu energochłonnego, które miały miejsce przed Sejmem, celem obrony branż firm energochłonnych.
Mało tego, proszę państwa, rząd chwali się wprowadzeniem przez Unię Europejską rozwiązań mających chronić unijny przemysł, choć już przed ich wprowadzeniem było wiadomo, że należycie zabezpieczać nie będą, jak w przypadku CBAM czy kontrowersyjnego Clean Industrial Deal. By było jasne, wsparcie przedsiębiorstw energochłonnych odpowiada na realny problem, ale w żadnym wypadku w takiej formie go nie rozwiązuje.
Przeznaczacie niecałe 5 mld na 4 lata, tymczasem za rządów Zjednoczonej Prawicy - wówczas premierem był Mateusz Morawiecki - te kwoty średniorocznie były znacznie wyższe, a przedsiębiorstwa były w znacznie lepszej sytuacji finansowej. Sam projekt jest też pełen niejasności. Jak ma wpłynąć na miejsca pracy? Jak ma wpłynąć na kumulację pomocy z rekompensatami kosztów pośrednich z tytułu systemu ETS? Na to zwracają uwagę przedstawiciele samego przemysłu. Przedsiębiorców, proszę państwa, nie interesuje nazwa programu pomocowego. Interesuje ich, ile de facto zapłacą za 1 MWh energii.
Trzeba zapytać o warunki otrzymania pomocy, by nie stworzyć paradoksu. Przedsiębiorstwo potrzebuje pomocy właśnie dlatego, że wysokie ceny energii pogarszają jego sytuację finansową, a jednocześnie stawiamy mu takie wymagania finansowe i inwestycyjne, że nie będą w stanie z tej pomocy skorzystać.
Na końcu: Co będzie po 2030 r.? Do dziś nie usłyszeliśmy, proszę państwa, odpowiedzi na zadawane na posiedzeniach komisji pytanie, co z kosztami ETS-u. Oczywiście lepsza jest taka forma wsparcia, nad jaką debatujemy, niż bezczynność, którą obserwowaliśmy przez ostatnie 3 lata. Mówię o tym również jako poseł z Zagłębia Miedziowego. Związek Pracodawców Polska Miedź, reprezentujący ponad 100 przedsiębiorstw zatrudniających blisko 35 tys. pracowników, pozytywnie ocenia sam kierunek stworzenia mechanizmu wsparcia, ale jednocześnie przedstawił konkretne uwagi dotyczące projektu i warto ich wysłuchać. Tak samo Polska Izba Przemysłu Chemicznego wskazuje na potrzebę dopracowania, a swoje uwagi również otrzymali parlamentarzyści z komisji od izby przemysłu hutniczego.
Szanowni Państwo! Myślę, że na posiedzeniu komisji uwag poselskich i branżowych oraz poprawek będzie znacznie więcej. Dziś w imieniu Klubu Parlamentarnego Rozwój Plus wnioskuję o przejście do dalszych prac nad projektem, jednocześnie ubolewając, że zabieramy się za to dopiero teraz, kiedy sytuacja jest bardzo, bardzo słaba. Dziękuję.
Przebieg posiedzenia