10. kadencja, 66. posiedzenie, 3. dzień (08-10-2026)

32. punkt porządku dziennego:

Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o wspieraniu nowych inwestycji oraz niektórych innych ustaw (druk nr 3160).

Poseł Jacek Tomczak (tekst niewygłoszony):

    Stanowisko

    Szanowna Wysoka Izbo! Sprawa jest dla mnie niezwykle ważna. Muszę powiedzieć, że cieszę się, iż wreszcie możemy na sali plenarnej debatować nad nowelizacją ustawy o wspieraniu nowych inwestycji. Jest to jeden z najważniejszych projektów gospodarczych, nad jakimi przyjdzie nam procedować w końcowym okresie tej kadencji. Jednocześnie nie sposób nie zauważyć, że projekt trafia do Sejmu bardzo późno. Za niespełna 3 miesiące zakończy się funkcjonowanie specjalnych stref ekonomicznych w dotychczasowym kształcie, a my dopiero rozpoczynamy prace parlamentarne nad ustawą, która ma zapewnić dalsze funkcjonowanie systemu wsparcia inwestorów.

    Dlatego już na początku chciałbym zaapelować do wszystkich moich kolegów i koleżanek posłów o sprawne procedowanie nad tym projektem. Nie możemy dopuścić do powstania niepewności prawnej, która mogłaby zagrozić ciągłości funkcjonowania Polskiej Strefy Inwestycji.

    Wysoka Izbo! Ustawa o specjalnych strefach ekonomicznych z 1994 r. była jednym z najważniejszych instrumentów transformacji polskiej gospodarki. Przez ponad 30 lat strefy przyciągały kapitał, tworzyły miejsca pracy i umożliwiały rozwój przemysłu w regionach dotkniętych wcześniej bezrobociem strukturalnym. Reforma z 2018 r. wprowadzająca Polską Strefę Inwestycji była kolejnym przełomem, ponieważ umożliwiła korzystanie ze zwolnień podatkowych na terenie całego kraju.

    Dzisiaj musimy wykonać następny krok, tym bardziej że Polska nadal ma ogromny problem z poziomem inwestycji w gospodarce. Udział nakładów inwestycyjnych w naszym PKB oscyluje wokół 17%, wyraźnie poniżej średniej unijnej. Jeżeli chcemy doganiać najbardziej rozwinięte gospodarki Europy, budować polski kapitał, zwiększać produktywność i tworzyć dobrze wynagradzane miejsca pracy, musimy zdecydowanie zwiększyć ten udział.

    Nie dokonamy tego wyłącznie poprzez konsumpcję czy inwestycje publiczne. Potrzebujemy większej aktywności inwestycyjnej przedsiębiorców, powtarzam: przedsiębiorców prywatnych, zarówno zagranicznych, jak i przede wszystkim polskich firm, które powinny widzieć w naszym kraju najlepsze miejsce do rozwijania swojej działalności.

    Szanowni Państwo! Jako przewodniczący Parlamentarnego Zespołu ds. Polskiej Strefy Inwestycji miałem okazję wielokrotnie rozmawiać o założeniach tego projektu zarówno z przedstawicielami rządu, zarządami spółek strefowych, jak i ze środowiskiem przedsiębiorców. W ramach zespołu analizowaliśmy przyszłość systemu po 2026 r. oraz konieczne zmiany w instrumentach pomocy publicznej.

    Zresztą Polskie Stronnictwo Ludowe już w 2024 r. zwracało uwagę na konieczność przygotowania reformy. Dlatego żałuję, że dopiero dzisiaj, pod koniec 2026 r., dochodzimy do etapu prac parlamentarnych.

    Kierunek zmian zaproponowanych przez rząd oceniamy pozytywnie. Jednak jako klub Polskiego Stronnictwa Ludowego dostrzegamy również kwestie, które wymagają poprawienia. Będziemy zapewne zgłaszać poprawki do tego projektu na etapie prac komisyjnych.

    Pierwsza sprawa dotyczy kryteriów zatrudnienia. W czasach niedoboru pracowników, automatyzacji i rozwoju sztucznej inteligencji nie możemy oceniać każdej inwestycji przede wszystkim przez pryzmat liczby tworzonych etatów. Coraz częściej największą wartością jest wzrost produktywności, wdrożenie nowych technologii czy utrzymanie konkurencyjności istniejącego zakładu. Wyjątek przewidziany dla robotyzacji jest krokiem w dobrą stronę, ale powinniśmy zastanowić się nad szerszą zmianą filozofii wsparcia.

    Druga kwestia to udział Krajowej Administracji Skarbowej w wydawaniu decyzji o wsparciu. Rozumiemy potrzebę zapewnienia przedsiębiorcom pewności podatkowej, jednak nowa procedura nie może oznaczać kolejnych miesięcy oczekiwania na decyzję administracyjną. Przecież to w tej kadencji Sejmu dokonaliśmy ogromnego wysiłku deregulacyjnego - nie odwracajmy trendów.

    Chciałbym również zwrócić uwagę na przyszłość spółek zarządzających strefami. Zgromadziły one przez trzy dekady ogromny kapitał organizacyjny, doświadczenie i relacje z lokalnymi samorządami. Musimy zadbać o ich stabilne finansowanie po wygaśnięciu dotychczasowych źródeł przychodów. Warto także wrócić do dyskusji o aktualizacji mapy pomocy regionalnej oraz zapewnieniu dostępu do odpowiednio przygotowanych terenów inwestycyjnych. To jest kluczowa sprawa - ale już bardziej dotycząca rozmów rządu z komisją europejską, a nie tej ustawy.

    Panie Ministrze! Pozostaje wreszcie zagadnienie, które podnosiliśmy jako PSL wielokrotnie. Potrzebujemy po stronie rządu wyraźnego gospodarza polityki inwestycyjnej. Kogoś, kto będzie nie tylko nadzorował przepisy, lecz także aktywnie zabiegał o inwestycje, koordynował działania PAIH, ARP, PFR i spółek strefowych oraz skutecznie przeprowadzał największe projekty przez wszystkie procedury administracyjne. Na rynku nadal odczuwalny jest brak jednego, decyzyjnego rozmówcy po stronie państwa, chociaż przeniesienie PFR-u do kompetencji ministra właściwego ds. gospodarki należy ocenić pozytywnie. Stanowisko pełnomocnika rządu do spraw inwestycji zagranicznych w Rzeczypospolitej Polskiej zostało utrzymane, ale od początku tej kadencji nie jest obsadzone.

    Musimy pamiętać, że globalna konkurencja o kapitał nie czeka. Inne państwa oferują inwestorom nie tylko ulgi podatkowe, ale również granty, tanią energię, przygotowaną infrastrukturę i sprawną administrację. Nasza polityka gospodarcza musi odpowiadać na te wyzwania, również w kontekście globalnego podatku minimalnego i nowych możliwości pomocy publicznej wynikających z unijnych ram CISAF.

    Wysoka Izbo! Przedłożona ustawa jest potrzebna, a proponowane zmiany w wielu obszarach idą w dobrym kierunku. Nie traktujemy jednak tego projektu jako zakończenia reformy polskiego systemu wsparcia inwestycji, lecz jako ważny etap jego dalszej modernizacji.

    W imieniu Klubu Parlamentarnego Polskiego Stronnictwa Ludowego deklaruję poparcie dla skierowania projektu do dalszych prac w komisji.

Przebieg posiedzenia