10. kadencja, 66. posiedzenie, 4. dzień (09-10-2026)
38. punkt porządku dziennego:
Pytania w sprawach bieżących.
Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej Małgorzata Baranowska:
Dziękuję.
Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Dziękuję państwu za te pytania, bo to bardzo istotne i ciekawe pytania odnośnie do warsztatów terapii zajęciowej.
Chcę na początku podkreślić, że nasz resort, Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, dostrzega bardzo ważną rolę warsztatów terapii zajęciowej w systemie wsparcia osób z niepełnosprawnościami. Warsztaty umożliwiają tym osobom, które nie są obecnie, w tej chwili, zdolne do podjęcia zatrudnienia, korzystanie z rehabilitacji społecznej i zawodowej, rozwijanie swoich samodzielności, kompetencji społecznych oraz umiejętności potrzebnych do codziennego funkcjonowania, a także - tam, gdzie jest to możliwe - przygotowanie w przyszłości do podjęcia zatrudnienia. W 2025 r. w Polsce funkcjonowało 740 warsztatów terapii zajęciowej, z których korzystało blisko 30 tys. osób z niepełnosprawnościami. Jeśli chodzi o finansowanie, podstawowym źródłem są środki Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, przekazywane samorządom powiatowym zgodnie z algorytmem. W finansowaniu działalności warsztatów terapii uczestniczą również samorządy powiatowe, a także mogą być wykorzystywane inne źródła finansowania.
Należy podkreślić, że wysokość dofinansowania ze środków PFRON przypadających na jednego uczestnika była w ostatnich latach systematycznie zwiększana. Od 2020 r. co roku te środki rosły. Nakłady funduszu na działalność warsztatów terapii zajęciowej również rosły. Mamy jednak świadomość, że pomimo wzrostu finansowania placówki nadal mierzą się z istotnymi wyzwaniami. Ministerstwo zna postulaty zgłaszane przez środowisko WTZ dotyczące przede wszystkim rosnących kosztów wynagrodzeń i trudności z utrzymaniem wykwalifikowanej kadry. Jest bardzo istotne, aby te jednostki funkcjonowały w sposób prawidłowy i na odpowiednim poziomie. Szczególnie istotna jest kwestia zapewnienia odpowiednich warunków zatrudnienia specjalistów, od których wiedzy, doświadczenia i zaangażowania zależy jakość wsparcia udzielonego jej uczestnikom.
Dlatego obecnego poziomu finansowania nie traktujemy jako kwestii zamkniętej. W ministerstwie prowadzone są analizy i prace dotyczące możliwości dalszego zwiększania dofinansowania warsztatów terapii zajęciowej, w tym zmian w przepisach regulujących algorytm podziału środków PFRON. Tak jak pani poseł powiedziała, środki były w lutym przeznaczone, jednak to trwało chwilę, bo jeszcze musiały być rozporządzenia do tych przepisów stworzone. Chcę jednak podkreślić, że ewentualne zwiększenie finansowania musi uwzględniać zarówno potrzeby WTZ, jak i zakładów aktywności zawodowej, bo te jednostki są ze sobą połączone. Jest też konieczność zabezpieczenia środków na pozostałe formy wsparcia osób z niepełnosprawnościami. Zależy nam na wypracowaniu rozwiązań, które będą stanowiły realne wsparcie dla tych placówek, a jednocześnie będą możliwe do utrzymania w kolejnych latach. Dlatego przedstawione propozycje wymagają dalszych analiz i uzgodnień, a ostateczne decyzje z zakresu zmian nie zostały jeszcze podjęte. Ważnym elementem prowadzonych prac jest także bezpośredni dialog ze środowiskiem warsztatów terapii zajęciowej i zakładów aktywności zawodowej.
W zeszłym tygodniu, dokładnie 5 października br., w ministerstwie odbyło się spotkanie z przedstawicielami WTZ i zakładów aktywności zawodowej, z udziałem przedstawicieli PFRON. Rozmawialiśmy o aktualnej sytuacji finansowej tych placówek, potrzebach zgłaszanych przez ich przedstawicieli oraz możliwości poprawy ich finansowania. Była to merytoryczna rozmowa, podczas której przedstawiono zarówno oczekiwania środowiska, jak i uwarunkowania finansowe, które muszą zostać uwzględnione przy podejmowaniu dalszych decyzji. Uzgodniliśmy również kontynuowanie dialogu. Zależy nam, aby wypracowane rozwiązania uwzględniały rzeczywiste potrzeby placówek oraz osób korzystających z ich wsparcia. Równolegle analizujemy rozwiązania dotyczące poprawy jakości funkcjonowania warsztatów terapii zajęciowej, w tym możliwości wykorzystywania wypracowanych standardów ich działania. Celem tych prac jest przede wszystkim zapewnienie wysokiej jakości wsparcia, większej indywidualizacji rehabilitacji oraz wzmacnianie samodzielności i podmiotowości uczestników.
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Chcę wyraźnie podkreślić, że dostrzegamy trudną sytuację finansową warsztatów terapii zajęciowej i traktujemy postulaty zgłaszane przez ich przedstawicieli z należytą uwagą. W ostatnich latach finansowanie warsztatów było systematycznie zwiększane, a obecnie analizujemy możliwości jego dalszego wzrostu. Chcemy jednak, aby podejmowane decyzje były odpowiedzialne, uwzględniały możliwości finansowe PFRON oraz zapewniały stabilność celem stworzenia systemu wsparcia osób z niepełnosprawnościami. Naszym celem jest zapewnienie warsztatom warunków do prawidłowego funkcjonowania, możliwości utrzymywania wykwalifikowanej kadry, a przede wszystkim zagwarantowania uczestnikom ciągłego, dostępnego i wysokiej jakości wsparcia. (Dzwonek) Temu właśnie służą obecnie prowadzone prace oraz kontynuowany dialog z przedstawicielami środowiska WTZ-ów i zakładów aktywności zawodowej. Dziękuję bardzo.
(Poseł Anna Baluch: Chcę powiedzieć, pani minister, że pani nie odpowiedziała.)
Przebieg posiedzenia