10. kadencja, 66. posiedzenie, 4. dzień (09-10-2026)

38. punkt porządku dziennego:

Pytania w sprawach bieżących.

Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Zdrowia Tomasz Maciejewski:

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Bardzo dziękuję za to pytanie, bo jest to bardzo ważny program. Rak płuca, co już padło z ust pani marszałek, jest jedną z najczęstszych przyczyn zgonów onkologicznych w Polsce. Dotyczy to mężczyzn i kobiet, głównie mężczyzn. Jest główną przyczyną wysokiej umieralności, ponieważ późno go rozpoznajemy. Bardzo długo rozwija się bezobjawowo. Dlatego bardzo ważne jest dotarcie do osób szczególnie narażonych na zachorowanie, wykrycie zmian nowotworowych na wczesnym etapie. Taki program badań przysiewowych jest w stanie obniżyć ryzyko zgonu o 30% w populacji polskiej w porównaniu do zwykłego badania rentgenowskiego bądź tylko samej rozmowy lekarza czy wywiadu z każdym pacjentem. Ten program jest ogólnopolski, bezpłatny, nie wymaga skierowania, jest nielimitowany. Dodać należy, że ten program jest czwartym programem w Unii Europejskiej. Jesteśmy czwartym państwem, które wdrożyło ten program do codziennego życia.

    Z tego programu, jak już padło z ust pani marszałek, mogą skorzystać osoby w wieku od 55 do 74 lat, które paliły lub nadal palą wyroby tytoniowe, z ekspozycją co najmniej 20 paczkolat. Oczywiście mogą być też młodsze osoby, które normę tych paczkolat, niestety niechlubną, również przekroczyły. Oczywiście pamiętajmy, że to jest program dla osób, które nie mają żadnych objawów. Osoby, u których występują niepokojące objawy, powinny być skierowane do diagnostyki już celowanej, a nie do badań przesiewowych. W tym programie mamy wizytę kwalifikującą, wykonanie niskodawkowej tomografii, bez podania środka kontrastowego, standaryzowany opis badania oraz wizytę wynikową. Jeżeli podczas tej wizyty badanie wypadnie niepomyślne, lekarz powinien założyć kartę DiLO i skierować natychmiast do ośrodka onkologicznego. Jeżeli chodzi o informacje o programie, są one dostępne w internetowym koncie pacjenta. Informacje przekazywane są przez lekarza POZ, poradnie pulmonologiczne medycyny pracy, ale również w programach i kampaniach informacyjnych Narodowego Funduszu Zdrowia i Ministerstwa Zdrowia oraz na stronach internetowych realizatorów programu. Za chwilę będziemy też chcieli włączyć te zapisy na wizytę kwalifikującą poprzez centralną e-rejestrację. Oczywiście cały czas jest to możliwe u realizatorów programu i przez lekarza POZ. Skierowanie nie jest wymagane. Zapisujemy się bez skierowania. Szanowni państwo, oprócz tego w przypadku każdego uczestnika tego programu prowadzona jest również interwencja antynikotynowa, aby przekazać i ograniczyć podstawowy czynnik ryzyka, jakim jest palenie wyrobów tytoniowych.

    Program, jak już padło, został uruchomiony 1 października br. Oddziały wojewódzkie NFZ ogłosiły postępowania konkursowe we wszystkich 16 województwach. Przez te 8 dni zostały już zawarte pierwsze umowy, cztery umowy, a kolejne są w ocenie wojewódzkich oddziałów Narodowego Funduszu Zdrowia. Jak powiedzieliśmy, wstępnie planowane jest zawarcie 50 umów w przypadku 50 ośrodków w Polsce, ale liczymy, że kolejne oczywiście będą dołączały. Oprócz centralnej e-rejestracji, która ułatwi ten proces zapisu odnośnie do skorzystania z tego badania, chcemy również w kolejnym etapie po uruchomieniu Platformy Usług Inteligentnych ułatwić opisywanie tych badań poprzez wykorzystanie algorytmów sztucznej inteligencji.

    Uruchomienie programu badań przesiewowych jest trwałym wprowadzeniem do polskiego systemu ochrony zdrowia narzędzia, które pozwoli na wcześniejsze rozpoznanie choroby i zwiększy szanse pacjentów na radykalne leczenie tego groźnego nowotworu. Oczywiście będziemy również, tak jak w pozostałych programach, to intensyfikować. Intensyfikowaliśmy programy badań profilaktycznych, ale też informowanie. Chodzi chociażby o ostatnią akcję ˝Profilaktyka - podaj dalej˝, która miała właśnie zachęcać i umożliwiać przybliżenie tej informacji. Jak państwo wiecie, w wielu miejscach Polski można spotkać już naklejki czy informacje na temat programu badań przesiewowych. Wystarczy zeskanować kody z tych naklejek, różnego typu ogłoszeń czy też plakatów. W ten sposób można pozyskać informacje i również dowiedzieć się, jak trafić na konkretne badanie. Są one wszędzie dostępne: w środkach transportu masowego, na stacjach benzynowych i wielu, wielu innych miejscach. Dziękuję bardzo.

Przebieg posiedzenia