10. kadencja, 66. posiedzenie, 4. dzień (09-10-2026)

43. punkt porządku dziennego:

Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (druk nr 3163).

Sekretarz Stanu w Ministerstwie Finansów, Szef Krajowej Administracji Skarbowej Marcin Łoboda:

    Panie Marszałku! Panie i Panowie Posłowie! Mam zaszczyt przedstawić rządowy projekt nowelizacji ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu zawarty w druku nr 3163.

    Rzeczony projekt ustawy przewiduje uzupełnienie bądź zmianę przepisów aktualnie obowiązującej ustawy z 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu i jest związany z dostosowaniem polskiego porządku prawnego do przepisów Unii Europejskiej oraz rezolucji Rady Bezpieczeństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych.

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Nowelizacja ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu można podzielić na trzy obszary. Pierwszy to proliferacja, czyli szczególne środki ograniczające stosowane w celu przeciwdziałania rozprzestrzenianiu broni masowego rażenia oraz finansowaniu jej rozprzestrzeniania. Drugi obszar to zmiany w zakresie Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych. Natomiast trzeci to niezbędne zmiany legislacyjne związane z wdrożeniem nowego systemu teleinformatycznego służącego przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu, tzw. projekt SIGIIF 2.0.

    Jeśli chodzi o pierwszy obszar związany z proliferacją, to konieczne jest dostosowanie polskich przepisów do wymogów Unii Europejskiej zawartych w rozporządzeniu w zakresie stosowania szczególnych środków ograniczających, nakładanych wobec Republiki Iranu oraz Koreańskiej Republiki Ludowo-Demokratycznej poprzez uszczelnienie architektury bezpieczeństwa.

    Wymóg ustanowienia środków ograniczających w celu przeciwdziałania rozprzestrzenianiu broni masowego rażenia oraz finansowaniu jej rozprzestrzeniania stanowi element międzynarodowego standardu w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy, finansowania terroryzmu oraz proliferacji ustanowionej przez Grupę Zadaniową ds. Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy.

    Standardy tej grupy nakazują blokowanie funduszy powiązanych z finansowaniem broni masowego rażenia. Wynika to bezpośrednio z rezolucji Rady Bezpieczeństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych, które obecnie wymierzone są w Iran oraz Koreę Północną. Zasady te zostały przeniesione do prawa Unii Europejskiej w formie dwóch unijnych rozporządzeń. Pierwsze z nich to rozporządzenie Rady 267/2012 dotyczące sankcji wobec Iranu oraz drugie rozporządzenie Rady z 2017/1509 dotyczące sankcji wobec Korei Północnej.

    Choć większość tych wymogów w Polsce już obowiązuje, choćby poprzez bezpośrednie stosowanie unijnych rozporządzeń, to unijne przepisy i standardy nieco się różnią i należy je dostosować do polskiego porządku prawnego. Konieczna jest zatem nowelizacja ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terrorizmu, aby w pełni i prawidłowo stosować unijne rozporządzenie.

    Drugi obszar związany jest z wdrożeniem wymogów unijnego pakietu AML w Centralnym Rejestrze Beneficjentów Rzeczywistych, w którym gromadzone są informacje o beneficjentach rzeczywistych podmiotów wpisanych do Krajowego Rejestru Sądowego, w tym przede wszystkim spółek prawa handlowego.

    Posiadanie dokładnych i aktualnych danych o beneficjentach rzeczywistych ma uniemożliwić ukrycie tożsamości w skomplikowanych strukturach korporacyjnych. Z założenia wiedza ta ma przyczyniać się do przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu oraz innym przestępstwom.

    Wprowadzamy jasne ścieżki dostępu do danych o strukturach własnościowych. Z jednej strony zapewniamy bezpośredni dostęp uprawnionym organom państwowym, z drugiej - gwarantujemy przejrzystą procedurę wnioskową dla każdego, kto wykaże uzasadniony interes. Dzięki temu skutecznie chronimy legalny biznes przed nieuczciwą konkurencją i podmiotami wykorzystywanymi do ukrywania kapitału, przy jednoczesnym zapewnieniu odpowiedniej proporcjonalności w dostępie do danych naszych przedsiębiorców. Zmiany te wynikają przede wszystkim z ukształtowanego już orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

    Trzeci obszar to zmiany legislacyjne niezbędne do wdrożenia nowego systemu teleinformatycznego. Tworzymy podstawę prawną do wdrożenia nowej generacji systemu teleinformatycznego służącego generalnemu inspektorowi informacji finansowej, realizując unijne standardy w dziedzinie cyfryzacji analityki finansowej. Nowa platforma znacząco podniesie operacyjność i efektywność GIIF, dając analitykom nowoczesne narzędzia cyfrowe do szybkiego wykrywania i blokowania podejrzanych transakcji. Przełoży się to bezpośrednio na wyższą wykrywalność przestępstw przy jednoczesnym usprawnieniu komunikacji z instytucjami obowiązanymi do przestrzegania przepisów, wytycznych AML i instytucjami państwowymi.

    Realizacja przedmiotowych prac stanowi odpowiedź na konieczność wdrożenia art. 19 ust. 8 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2024/1640, zgodnie z którym państwa członkowskie zapewniają, że jednostki analityki finansowej - w krajowym systemie prawnym jest to generalny inspektor informacji finansowej - będą dysponowały bezpiecznymi i chronionymi kanałami przekazywania i wymiany informacji drogą elektroniczną z właściwymi organami i podmiotami zobowiązanymi. W związku z tym w projekcie zawarto stosowne zmiany ustawy, które obejmują elektroniczną komunikację GIIF z jednostkami współpracującymi oraz instytucjami obowiązanymi.

    W ramach projektu SIGIIF 2.0. przewidziana jest implementacja oprogramowania GoAML, autorstwa Biura Organizacji Narodów Zjednoczonych do spraw Narkotyków i Przestępczości, stanowiącego odpowiedź na zagrożenia związane ze stabilnością oraz z bezpieczeństwem systemów finansowych. Umożliwia on komunikację z jednostkami współpracującymi oraz instytucjami obowiązanymi w formie ustrukturyzowanego przekazywania informacji.

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Konkludując: projekt nowelizacji ustawy harmonizuje nasze prawo z dyrektywami i rozporządzeniami Unii Europejskiej, wzmacnia operacyjnie generalnego inspektora informacji finansowej i podnosi poziom bezpieczeństwa obrotu gospodarczego, nie obciążając przy tym uczciwego biznesu. Zaproponowane zmiany przyczynią się do zwiększenia bezpieczeństwa naszego państwa w zakresie proliferacji, natomiast stabilność gospodarcza państwa wymaga nie tylko dyscypliny budżetowej, ale również skutecznej ochrony naszego rynku przed nielegalnym kapitałem. Prezentowana ustawa służy właśnie temu celowi. W związku z powyższym rząd wnosi o przyjęcie przedłożonego projektu ustawy. Dziękuję bardzo.

Przebieg posiedzenia