10. kadencja, 67. posiedzenie, 1. dzień (20-10-2026)
4. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Zdrowia o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw (druki nr 3157 i 3193).
Poseł Radosław Lubczyk:
Bardzo dziękuję.
Pani Marszałek! Ochrona zdrowia jest jednym z tych obszarów, w których decyzje podejmowane przez parlament bezpośrednio przekładają się na codzienne życie obywateli. Od przyjętych rozwiązań zależy nie tylko sytuacja finansowa placówek medycznych, lecz przede wszystkim to, czy pacjent otrzyma pomoc wtedy, kiedy jej potrzebuje, czy będzie miał dostęp do odpowiednio przygotowanego personelu i czy leczenie będzie prowadzone w sposób bezpieczny oraz przewidywalny. Dlatego dyskusja o zasadach zatrudniania i wynagradzania personelu medycznego wymaga szczególnej odpowiedzialności. Nie jest to temat, który można sprowadzić wyłącznie do wysokości wynagrodzeń albo do ograniczania wydatków. Mówimy o systemie, w którym spotykają się uzasadnione oczekiwania pracowników, możliwości finansowe publicznego płatnika, odpowiedzialność osób zarządzających placówkami oraz prawo pacjentów do uzyskania świadczeń.
Debatowany projekt dotyczy uporządkowania zasad zatrudniania i wynagradzania personelu medycznego finansowanego ze środków publicznych. Obejmuje m.in. propozycje dotyczące maksymalnych stawek wynagrodzeń, zasad zawierania niektórych umów, relacji między wynagrodzeniem pracownika a kontraktem placówki z Narodowym Funduszem Zdrowia, a także kontroli i kompetencji instytucji publicznych. Są to zagadnienia istotne dla funkcjonowania całego systemu ochrony zdrowia. Warto jednak podkreślić, że skutki takich regulacji należy oceniać nie tylko na poziomie założeń, lecz także z perspektywy ich praktycznego stosowania.
Z jednej strony placówki medyczne muszą planować wydatki w taki sposób, aby zachować zdolność do udzielania świadczeń, a z drugiej strony ochrona zdrowia nie może funkcjonować bez odpowiedniej liczby wykwalifikowanych pracowników. Lekarze, pielęgniarki, ratownicy medyczni, diagności laboratoryjni, fizjoterapeuci, farmaceuci i pozostali przedstawiciele zawodów medycznych wykonują pracę, od której zależy bezpieczeństwo pacjentów. Warunki zatrudnienia muszą uwzględniać zarówno możliwości finansowe systemu, jak i potrzebę przyciągania oraz utrzymywania specjalistów.
Nie można również zapominać o różnicach pomiędzy poszczególnymi placówkami. Inne wyzwania ma duży szpital kliniczny, inne szpital powiatowy, a jeszcze inne podmiot działający na obszarze, na którym już dziś trudno zapewnić odpowiednią liczbę specjalistów. Rozwiązania ustawowe powinny być analizowane pod kątem tego, jak wpłyną na możliwość utrzymania obsady dyżurowej, organizację oddziałów i dostępność świadczeń w mniejszych miejscowościach.
Szczególnej uwagi wymaga kwestia maksymalnych stawek wynagrodzeń. Samo wprowadzenie limitów nie przesądza jeszcze o tym, czy cel regulacji zostanie osiągnięty. Istotne jest to, w jaki sposób takie rozwiązania wpłyną na rzeczywiste możliwości zatrudniania personelu, zwłaszcza w specjalnościach, w których występują niedobory kadrowe. Trzeba również przeanalizować, czy przyjęte zasady będą uwzględniać różnice w zakresie obowiązków, odpowiedzialności i warunków wykonywania pracy.
Przy rozpatrywaniu tego projektu warto zatem odpowiedzieć na kilka podstawowych pytań: Jak proponowane regulacje wpłyną na możliwość zatrudnienia specjalistów? Czy pozwolą szpitalom lepiej planować budżet? Jak będą oddziaływać na placówki działające w regionach, w których już dziś występują niedobory kadrowe? Nie mniej ważne jest pytanie o ocenę skutków wprowadzanych przepisów po ich wejściu w życie. Dobre prawo powinno być nie tylko jasno sformułowane, ale także możliwe do zweryfikowania pod względem rezultatów. Warto więc zwrócić uwagę na to, czy regulacje rzeczywiście poprawią przejrzystość wydatków, stabilność finansową placówek i dostępność świadczeń, a także czy nie wywołają skutków odmiennych od założonych.
Wysoka Izbo! W debacie o ochronie zdrowia najważniejszy powinien być pacjent. Potrzebujemy systemu, który potrafi odpowiedzialnie gospodarować publicznymi pieniędzmi, zapewnia personelowi warunki pozwalające bezpiecznie wykonywać pracę i nie traci z pola widzenia dostępności leczenia. Te cele powinny być analizowane łącznie. Nie można budować stabilności finansowej kosztem dostępności świadczeń, ale nie można też pomijać rzeczywistych możliwości finansowych systemu. Zadaniem ustawodawcy jest poszukiwanie rozwiązań, które uwzględniają wszystkie te uwarunkowania i pozwalają podejmować decyzje na podstawie rzetelnych danych. Dlatego przy rozpatrywaniu tego projektu należy szczególnie uważnie uwzględnić zarówno cele projektu, jak i konkretne narzędzia, które mają służyć ich realizacji. Ostatecznie miarą skuteczności przyjętych rozwiązań będzie to, czy pacjent otrzyma potrzebną pomoc, personel będzie mógł bezpiecznie wykonywać swoją pracę, a placówki medyczne będą w stanie stabilnie funkcjonować.
Klub Polskiego Stronnictwa Ludowego również składa poprawki. Mówimy dość jasno, pani minister, że jeśli chodzi o te etaty, które stanowią minimum - bo można by tu zatrudnić specjalistę na pół etatu - to ma się to nijak do rzeczywistości, bo np. w AOS-ach lekarze pracują tygodniowo kilka godzin i nie ma jak stworzyć z tego połowy etatu. I my właśnie składamy taką poprawkę, w której znosimy te pół etatu, bo rzeczywiście są takie sytuacje (Dzwonek), w których tych specjalistów by zabrakło, gdyby ta poprawka nie została przyjęta. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia