10. kadencja, 67. posiedzenie, 1. dzień (20-10-2026)
7. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Zdrowia o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw (druki nr 3141 i 3201).
Poseł Sprawozdawca Iwona Maria Kozłowska:
Szanowna Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić sprawozdanie Komisji Zdrowia z posiedzenia, które odbyło się 8 października, dotyczące rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, zawartego w drukach nr 3141 oraz 3201.
Projekt przewiduje zmiany dotyczące zasad podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu, refundacji kosztów leczenia za granicą, funkcjonowania ośrodków eksperckich chorób rzadkich, a także usprawnienia procedur realizowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia i Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Celem proponowanych rozwiązań jest uszczelnienie systemu ubezpieczenia zdrowotnego, poprawa dostępności świadczeń oraz usprawnienie funkcjonowania instytucji odpowiedzialnych za ochronę zdrowia. Pozwolę sobie przedstawić najważniejsze zmiany zawarte w projekcie procedowane podczas posiedzenia Komisji Zdrowia.
Po pierwsze, uszczelnienie zasad opłacania składek zdrowotnych od emerytur i rent zagranicznych. Projekt umożliwi Narodowemu Funduszowi Zdrowia zgłoszenie z urzędu do ubezpieczenia zdrowotnego członka rodziny, który powinien być objęty ubezpieczeniem w Polsce, jeżeli osoba zobowiązana nie dokonała zgłoszenia. Wprowadzi również obowiązek informowania właściwego organu emerytalnego o zakończeniu działalności zarobkowej w innym państwie Unii Europejskiej, państwie EFTA lub Zjednoczonym Królestwie w terminie 14 dni od dnia jej zakończenia. Pozwoli to ustalić obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu pobierania polskiej emerytury i renty. Projekt przewiduje ponadto możliwość potrącenia przez ZUS zaległych składek zdrowotnych z emerytury lub renty, jeżeli zaległość powstała wskutek niedopełnienia obowiązku informacyjnego. Doprecyzowane zostaną także zasady ustalania właściwego oddziału wojewódzkiego NFZ.
Po drugie, ułatwienia w leczeniu za granicą i refundacji kosztów świadczeń. Projekt uprości procedurę ubiegania się o zgodę prezesa NFZ na leczenie w innym państwie. Do wniosku będzie można dołączyć opinię lekarza wykonującego zawód za granicą. Wprowadzone zostaną również zasady refundacji kosztów niezbędnych świadczeń zdrowotnych udzielanych w innych państwach, w tym leków i wyrobów medycznych. Istotnym rozwiązaniem będzie możliwość uzyskania zwrotu kosztów leczenia bez wcześniejszego wniosku do prezesa NFZ, jeżeli stan zdrowia pacjenta wymaga bezwzłocznego podjęcia leczenia. Projekt znosi także obowiązek dostarczania papierowych kopii dokumentów wystawionych elektronicznie, takich jak e-recepty, e-skierowania i zlecenia na wyroby medyczne. Doprocyzowuje ponadto zasady i terminy zwrotu kosztów przez NFZ.
Po trzecie, uregulowanie funkcjonowania ośrodków eksperckich chorób rzadkich, co jest mi szczególnie bliskie. Projekt wprowadza zasady nadawania statusu ośrodków eksperckich chorób rzadkich, których zadaniem jest zapewnienie pacjentom dostępu do nowoczesnej diagnostyki oraz wysokospecjalistycznej, koordynowanej opieki medycznej. Status będą mogły uzyskać również pracówki posiadające odpowiednie doświadczenie w diagnostyce i leczeniu chorób rzadkich, które dotychczas nie zostały objęte tym systemem. Przewidziano podział ośrodków na genetyczne i kliniczne. Status będzie nadawany przez ministra zdrowia w drodze decyzji administracyjnej na 5 lat, z możliwością przedłużenia na kolejne 5 lat pod warunkiem dalszego spełniania wymaganych kryteriów. Projekt określa również możliwość cofnięcia statusu. Rozwiązania te mają poprawić dostęp pacjentów z chorobami rzadkimi do specjalistycznej diagnostyki i skoordynowanego leczenia.
Po czwarte, finansowanie świadczeń dla osób umieszczonych w Krajowym Ośrodku Zapobiegania Zachowaniom Dyssocjalnym w Gostyninie. Projekt ma zapewnić finansowanie przez NFZ świadczeń zdrowotnych udzielanych tym osobom w ogólnodostępnych podmiotach leczniczych, zarówno gdy posiadają ubezpieczenie zdrowotne, jak i gdy nie mają uprawnień z tego tytułu. Zmiana ma uporządkować zasady finansowania tych świadczeń.
Po piąte, usprawnienie wydawania decyzji potwierdzających prawo do świadczeń zdrowotnych. Projekt umożliwi wydawanie takich decyzji również innym pracownikom ośrodków pomocy społecznej i centrów usług społecznych, odpowiednio upoważnionym przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta. Rozwiązanie ma usprawnić postępowanie administracyjne i ułatwić osobom uprawnionym uzyskanie potwierdzenia prawa do świadczeń.
Usprawnienie funkcjonowania Narodowego Funduszu Zdrowia. Projekt przewiduje zawieranie na czas nieoznaczony umów o udzielenie świadczeń w zakresie zaopatrzenia w wyroby medyczne. Obecnie umowy te mogą być zawierane na okres niedłuższy niż 5 lat. Zmiana analogiczna do rozwiązania obowiązującego w podstawowej opiece zdrowotnej ma uprościć procedury i usprawnić współpracę NFZ ze świadczeniodawcami.
I kolejna zmiana, która została zaproponowana w tym projekcie, to zmiana zasad rozliczania nadpłat składki zdrowotnej przedsiębiorców. Niewielkie nadpłaty wynikające z rocznego rozliczenia składki zdrowotnej, niższe niż dziesięciokrotność kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, będą rozliczane na koncie płatnika zgodnie z obowiązującymi przepisami. Celem jest ograniczenie kosztów administracyjnych obsługi zwrotów przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Przedstawione rozwiązania mają usprawnić funkcjonowanie systemu ochrony zdrowia, uporządkować zasady ubezpieczenia zdrowotnego i finansowania świadczeń oraz poprawić dostęp pacjentów do opieki medycznej. Szczególne znaczenie mają zmiany dotyczące pacjentów z chorobami rzadkimi oraz ułatwienia w korzystaniu ze świadczeń zdrowotnych za granicą. (Oklaski)
Komisja Zdrowia po rozpatrzeniu projektu ustawy przedstawia Wysokiemu Sejmowi swoje sprawozdanie. Bardzo dziękuję.
Przebieg posiedzenia