10. kadencja, 67. posiedzenie, 1. dzień (20-10-2026)
7. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Zdrowia o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw (druki nr 3141 i 3201).
Poseł Anna Dąbrowska-Banaszek:
Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Mam zaszczyt przedstawić w imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość stanowisko wobec rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw, druk nr 3141, wraz ze sprawozdaniem Komisji Zdrowia, druk nr 3201.
Projekt określa zasady nadawania statusu ośrodka eksperckiego chorób rzadkich, czyli OECR-u, komórkom organizacyjnym zakładu leczniczego podmiotu leczniczego wyspecjalizowanym w diagnostyce lub leczeniu świadczeniobiorców z podejrzeniem lub rozpoznaniem choroby rzadkiej.
Obecnie funkcjonujące w Polsce OECR-y powołano w tzw. trybie uznania kompetencji. 27 marca 2023 r. minister zdrowia wystosował list nominacyjny do wszystkich ośrodków będących w europejskich sieciach referencyjnych dla chorób rzadkich i oficjalnie uznano je za OECR-y. Mamy w Polsce wiele innych ośrodków, które od lat prowadzą diagnostykę oraz zapewniają leczenie i opiekę świadczeniobiorcom z podejrzeniem lub rozpoznaniem choroby rzadkiej, które posiadają bogaty dorobek naukowy oraz prowadzą ugruntowaną współpracę z podmiotami zagranicznymi, zatem konieczne jest wprowadzenie regulacji, które pozwolą nadać status OECR-u innym ośrodkom. Projekt ustawy określa również zasady przedłużania okresu posiadania tego statusu przez ośrodki eksperckie już go mające, określa też okoliczności odmowy nadania tego statusu placówkom. Obecny narodowy plan dla chorób rzadkich ma funkcjonować do końca 2026 r., zatem powołanie kolejnych ośrodków diagnostyki i leczenia pozwoli na wdrożenie systemu obejmującego pacjentów z chorobami rzadkimi, w tym rejestru karty pacjenta.
Procedowany projekt zmienia poza tym zasady rozliczania świadczeń zdrowotnych wynikających z dyrektywy transgranicznej. I tak recepta transgraniczna ma być zastąpiona receptą uprawniającą do refundacji. Dotychczas jeśli świadczeniobiorca uzyskał receptę refundowaną na lek i jeśli nie spełniała ona formalnych wymogów recepty transgranicznej, to nie otrzymywał zwrotu kosztów tego leku zakupionego w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej lub Europejskim Obszarze Gospodarczym, co stało w sprzeczności z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady z 2022 r. Po wdrożeniu procedowanej ustawy na podstawie polskiej recepty uprawniającej do refundacji, niebędącej receptą transgraniczną, powinien on również mieć prawo do uzyskania zwrotu kosztów takiego leku.
Kolejne proponowane zmiany dotyczą ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej. Pierwsza zmiana polega na modyfikacji istniejącego przepisu dotyczącego zwrotu kosztów transgranicznej opieki zdrowotnej w sytuacji, gdy wnioskodawca nie złożył wniosku do prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia przed udaniem się na leczenie do innego państwa Europejskiego Obszaru Gospodarczego lub Unii Europejskiej. Jeżeli było to uzasadnione stanem zdrowia wnioskodawcy, czyli wynikało z konieczności bezzwłocznego poddania się leczeniu, to nie można będzie odmówić zwrotu kosztów transgranicznej opieki zdrowotnej. Takie rozwiązanie jest potrzebne w celu dostosowania polskiego prawa do wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 2020 r., przy czym zwrot kosztów ma następować na podstawie decyzji administracyjnej w ciągu 7 dni. Tak było, ale obecnie te wydatki nie będą ograniczone limitem przeznaczonych środków, tak jak dotychczas. Rodzi się pytanie, czy nie jest to nierówne traktowanie podmiotów wykonujących świadczenia medyczne: tych, które funkcjonują w Polsce i tych poza Polską. Jednocześnie pojawia się możliwość przelania kwoty tytułem zwrotu kosztów na rachunek nienależący do osoby fizycznej. Uzasadnia się to występującymi w praktyce sytuacjami korzystania przez pacjentów z pośrednictwa wyspecjalizowanych podmiotów, które organizują ich wyjazd w celu uzyskania określonej usługi medycznej w innym państwie. Podmioty te finansują koszty takiej usługi w zamian za scedowanie przez pacjenta na ich rzecz roszczenia o zwrot kosztów wobec NFZ-etu. Na pewno będzie to wymagało szczególnej uwagi, czy w związku z tym ułatwieniem nie pojawi się na rynku szereg firm pośredniczących w organizowaniu określonych usług medycznych w innych państwach, nawet gdy będzie możliwość wykonania ich w Polsce.
Wprowadza się możliwość wydania zgody na leczenie w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej lub EFTA na podstawie wniosku, do którego zostanie dołączona opinia lekarza wykonującego zawód w innym państwie członkowskim. Dotychczas był wypełniany wniosek przez lekarza ubezpieczenia zdrowotnego w Polsce.
Kolejna proponowana zmiana to również wprowadzenie umożliwienia NFZ zgłaszania do ubezpieczenia zdrowotnego członka rodziny ubezpieczonego w przypadku powzięcia wiadomości, że dana osoba uzyskała prawo do świadczeń opieki zdrowotnej jako członek rodziny zgodnie z przepisami (Dzwonek) innego państwa. Tutaj rodzi się pytanie, jakich kosztów spodziewamy się w związku z tą zmianą i czy nasz system ubezpieczenia zdrowotnego takie koszty uniesie.
Reasumując, to są zmiany wychodzące ku oczekiwaniom pacjenta. Czas pokaże, czy nie będzie to się łączyć z ograniczeniem wypłat środków dla podmiotów realizujących świadczenia. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia