10. kadencja, 67. posiedzenie, 1. dzień (20-10-2026)

7. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Zdrowia o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw (druki nr 3141 i 3201).

Poseł Anna Kwiecień:

    Bardzo dziękuję.

    Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Rozpatrujemy dzisiaj obszerny projekt nowelizacji ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, zawarty w druku nr 3141.

    Projekt obejmuje wiele różnych zagadnień: od opieki nad pacjentami z chorobami rzadkimi, przez ubezpieczenie transgraniczne i rozliczenie składki zdrowotnej, aż po organizację pracy Narodowego Funduszu Zdrowia i poprawę jakości badań laboratoryjnych. Wiele z tych zmian oceniam pozytywnie. Mam jednak pytania, ponieważ dobre intencje ustawodawcy muszą przekładać się na konkretne korzyści dla pacjentów i obywateli.

    Po pierwsze, Ośrodki Eksperckie Chorób Rzadkich. To potrzebne rozwiązanie. Pacjenci z chorobami rzadkimi i ich rodziny zbyt często przez lata poszukują właściwej diagnozy, przemieszczają się między placówkami i samodzielnie koordynują leczenie. Utworzenie jasnych zasad nadawania statusu ośrodka eksperckiego może poprawić dostęp do nowoczesnej diagnostyki i skoordynowanej opieki. Ale pytam, czy za nowym statusem pójdą konkretne pieniądze, odpowiednia liczba specjalistów i krótszy czas oczekiwania na diagnozę. Status ma być nadawany tym ośrodkom na 5 lat. To rozsądny okres pod warunkiem, że weryfikacja będzie rzeczywista, a nie wyłącznie formalna. Chciałabym również wiedzieć, według jakich mierników minister będzie oceniał skuteczność tych ośrodków i czy pacjenci z mniejszych miejscowości będą mieli realną możliwość korzystania z ich pomocy.

    Po drugie, zmiany dotyczące ubezpieczenia zdrowotnego i opieki transgranicznej. Pozytywnie oceniam uporządkowanie zasad refundacji świadczeń udzielanych w innych państwach europejskich. Szczególnie ważne jest rozwiązanie, zgodnie z którym nie można odmówić zwrotu kosztów transgranicznej opieki zdrowotnej tylko dlatego, że pacjent nie złożył wcześniej wniosku, jeżeli jego stan zdrowia wymagał bezzwłocznego leczenia. Pacjent, który walczy o zdrowie lub życie, nie powinien przegrywać z biurokracją. Istotne jest również umożliwienie korzystania z dokumentacji elektronicznej bez konieczności dostarczania papierowych kopii e-recept czy e-skierowań. Mam jednak pytanie: Jakie będą gwarancje sprawnego rozpatrywania wniosków refundacyjnych i czy Narodowy Fundusz Zdrowia dysponuje odpowiednimi zasobami, aby nowe procedury nie wydłużyły czasu oczekiwania na zwrot pieniędzy?

    Kolejny obszar to składki zdrowotne emerytów i rencistów otrzymujących świadczenia z różnych państw. Uszczelnienie systemu i wyeliminowanie luk prawnych są uzasadnione. Obowiązki składkowe powinny być jasne, a zasady ubezpieczenia - zgodne z przepisami europejskimi. Jednocześnie projekt przewiduje obowiązek poinformowania właściwego organu emerytalnego w ciągu 14 dni o zakończeniu działalności zarobkowej za granicą, a w określonych sytuacjach - także możliwość potrącania zaległych składek z emerytury lub renty. Dlatego pytam, jak państwo zamierza informować obywateli o tych obowiązkach i jak ochroni emerytów przed narastającymi zaległościami wynikającymi z niewiedzy, błędów administracyjnych lub niejasnych przepisów. Uszczelnienie systemu jest potrzebne, ale musi iść w parze z rzetelną informacją i ochroną praw obywatela.

    Po trzecie, rozliczenie składki zdrowotnej przedsiębiorców. Projekt przewiduje, że nadpłaty nieprzekraczające 160 zł nie będą zwracane na rachunek przedsiębiorcy, lecz pozostaną na jego koncie i zostaną rozliczone na poczet przyszłych należności zgodnie z przepisami. Rozumiem argument dotyczący kosztów administracyjnych. Nie ma sensu angażować rozbudowanej procedury w zwrot kwot, których obsługa może kosztować nieproporcjonalnie dużo. Jednak warto pytać, czy przedsiębiorca będzie jednoznacznie informowany o wysokości nadpłaty, sposobie jej rozliczenia i możliwości odzyskania pieniędzy.

    Trzeba również zagwarantować, że środki nie będą bezterminowo pozostawały na koncie tylko dlatego, że obywatel nie zna procedury lub nie ma aktualnie danych rachunków. Warto przy tym zauważyć, że projekt przewiduje szersze zmiany w rozliczeniach nadpłat. Dlatego konieczne jest jasne wyjaśnienie przedsiębiorcom, w jakiej kolejności środki będą rozliczane na poczet zaległości i kiedy będzie możliwy ich zwrot.

    Po czwarte, usprawnienie pracy Narodowego Funduszu Zdrowia. Pozytywnie oceniam rozwiązania ułatwiające zatrudnienie wysoko wykwalifikowanych specjalistów, w tym osób z wykształceniem medycznym. Fundusz potrzebuje kompetentnych pracowników (Dzwonek), aby skutecznie kontrolować jakość i prawidłowość udzielanych świadczeń. Rozumiem również sens ograniczenia obowiązku uzyskiwania zgody na dodatkową działalność do przypadków, w których jest ona powiązana z zadaniami Narodowego Funduszu zdrowia.

    Kończę już, pani marszałek. Pozwoli pani.

    Podsumowuję. Projekt zawiera szereg potrzebnych zmian: poprawia zasady opieki nad pacjentami z chorobami rzadkimi, porządkuje ubezpieczenia transgraniczne, usprawnia rozliczenia składek i stwarza możliwości lepszego wykorzystania kompetencji pracowników Narodowego Funduszu Zdrowia. Dlatego jego kierunek oceniam pozytywnie i jednocześnie oczekuję od rządu konkretnych odpowiedzi dotyczących finansowania środków eksperckich, ochrony emerytów i przedsiębiorców, zapobiegania konfliktom interesów oraz rzeczywistych efektów nowej regulacji. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

    (Poseł Elżbieta Gelert: Ile można mówić, pani poseł?)

Przebieg posiedzenia