10. kadencja, 67. posiedzenie, 1. dzień (20-10-2026)
7. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Zdrowia o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw (druki nr 3141 i 3201).
Poseł Jolanta Zięba-Gzik:
Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Szanowni Państwo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Polskie Stronnictwo Ludowe przedstawiam stanowisko wobec projektu ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw, zawartego w druku nr 3141, oraz sprawozdania komisji, druk nr 3201.
Jest to projekt, który zmienia kilka ustaw związanych z funkcjonowaniem systemu ochrony zdrowia i ubezpieczeń. Dotyczy m.in. leczenia pacjentów za granicą i zwrotu kosztów takiego leczenia, ubezpieczenia zdrowotnego, funkcjonowania Narodowego Funduszu Zdrowia, a także tworzy ustawowe podstawy działania ośrodków eksperckich chorób rzadkich.
Jedną z części tej ustawy są zmiany dotyczące leczenia transgranicznego. Projekt dostosowuje polskie przepisy do prawa europejskiego oraz orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Chodzi o to, aby pacjent, który korzysta ze świadczeń zdrowotnych w innym państwie Unii Europejskiej lub Europejskiego Obszaru Gospodarczego czy w określonych przypadkach w Wielkiej Brytanii, miał jasne zasady ubiegania się o zwrot poniesionych kosztów.
Dobrym przykładem jest refundacja leków. Obecnie literalne brzmienie przepisów może prowadzić do sytuacji, w której pacjent kupił za granicą lek na podstawie polskiej recepty refundowanej, ale nie może otrzymać zwrotu kosztów tylko dlatego, że recepta nie spełnia formalnych wymogów recepty transgranicznej. Projekt tę sytuację porządkuje. Jeżeli pacjent posiada receptę uprawniającą do refundacji, będzie mógł ubiegać się o zwrot kosztów także wtedy, gdy nie była to formalnie recepta transgraniczna.
Kolejna ważna zmiana dotyczy sytuacji nagłych. Jeżeli stan zdrowia pacjenta wymagał bezzwłocznego podjęcia leczenia za granicą, projekt przewiduje możliwość uzyskania zwrotu kosztów także wtedy, gdy przed rozpoczęciem leczenia pacjent nie zdążył złożyć wniosku o zgodę prezesa NFZ. W takim przypadku będzie mógł złożyć taki wniosek już po leczeniu, w terminie 30 dni od jego zakończenia. W sytuacji zagrożenia życia czy zdrowia najważniejsze powinno być leczenie pacjenta, a nie to, czy zdążył wcześniej dopełnić wszystkich formalności.
Projekt porządkuje także samą procedurę zwrotu kosztów. Uwzględnia funkcjonowanie e-recept i e-skierowań, dopuszcza przekazanie pieniędzy na rachunek płatniczy, a termin dokonania zwrotu po doręczeniu decyzji ma wynosić 7 dni.
Ważnym elementem ustawy jest również wprowadzenie na poziomie ustawowym procedury refundacji kosztów niezbędnych świadczeń zdrowotnych udzielonych pacjentowi podczas pobytu w innym państwie. Do tej pory taka procedura była uregulowana jedynie zarządzeniem prezesa NFZ. Projekt przenosi ją do ustawy, czyli podnosi rangę tych przepisów i daje pacjentowi większą pewność co do zasad postępowania.
Drugim bardzo istotnym obszarem są choroby rzadkie. Projekt tworzy ustawowe podstawy funkcjonowania ośrodków eksperckich chorób rzadkich. Ich zadaniem ma być zapewnienie pacjentom z chorobami rzadkimi dostępu do nowoczesnej diagnostyki oraz wysokospecjalistycznej i koordynowanej opieki medycznej. To szczególnie ważna grupa pacjentów. W przypadku chorób rzadkich bardzo często nie wystarcza jedna konsultacja czy jedna specjalizacja. Potrzebne są wiedza wielu specjalistów, odpowiednia diagnostyka, doświadczenie danego ośrodka, a czasami również współpraca z ekspertami zagranicznymi.
Projekt określa więc jasne warunki uzyskania statusu ośrodka eksperckiego chorób rzadkich. Status będzie nadawany przez ministra zdrowia na 5 lat. Oceniane będą m.in. kwalifikacje personelu, liczba leczonych pacjentów, zakres wykonywanych procedur oraz działalność naukowa i udział w badaniach klinicznych. Co istotne, ośrodki te mają również współpracować między sobą, ze szpitalami zagranicznymi, w tym należącymi do Europejskich Sieci Referencyjnych, a także z organizacjami działającymi na rzecz pacjentów z chorobami rzadkimi. Pacjent z chorobą rzadką powinien trafić tam, gdzie rzeczywiście znajduje się doświadczenie, wiedza i odpowiednie zaplecze diagnostyczne.
Projekt zawiera również kilka zmian porządkujących system ubezpieczenia zdrowotnego. Przykładowo obejmuje ubezpieczeniem zdrowotnym absolwentów kierunków lekarskiego i lekarsko-dentystycznego odbywających w Polsce określone szkolenie praktyczne. Obecne przepisy powodowały w tym zakresie wątpliwości interpretacyjne.
Porządkowane są także przepisy dotyczące osób pobierających emerytury i renty w sytuacjach transgranicznych oraz obowiązków informacyjnych związanych z ubezpieczeniem zdrowotnym.
Kolejna zmiana dotyczy wydawania decyzji potwierdzających prawo do świadczeń zdrowotnych. Projekt umożliwia, aby wójt, burmistrz lub prezydent upoważnił do załatwienia takich spraw nie tylko kierownika, lecz także innych pracowników ośrodka pomocy społecznej czy centrum usług społecznych.
Jednoznacznie określono też zasady ustalania właściwej gminy w przypadku osób bezdomnych.
Projekt porządkuje również zasady finansowania świadczeń udzielanych osobom przebywającym w Krajowym Ośrodku Zapobiegania Zachowaniom Dyssocjalnym w Gostyninie, wskazując jednoznacznie, które świadczenia powinien finansować NFZ, a które budżet państwa.
Klub Polskiego Stronnictwa Ludowego (Dzwonek) będzie głosować za przyjęciem projektu ustawy. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
(Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Monika Wielichowska)
Przebieg posiedzenia