10. kadencja, 67. posiedzenie, 1. dzień (20-10-2026)

10. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Finansów Publicznych oraz Komisji Gospodarki i Rozwoju o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o ubezpieczeniach gwarantowanych przez Skarb Państwa (druki nr 3094 i 3185).

Poseł Olga Ewa Semeniuk-Patkowska:

    Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Projekt rozszerza możliwości działania KUKE w obszarach obronności, energetyki i inwestycji zagranicznych. Potrzeba wspierania polskich przedsiębiorców i bezpieczeństwa państwa nie budzi wątpliwości chyba u nikogo. Kluczowe jest jednak to, na jakich zasadach będą podejmowane decyzje i jak zabezpieczone zostaną środki publiczne.

    Podczas prac komisji pojawiły się pytania ze strony klubu Rozwój Plus o ryzyko związane z zakupem przez KUKE udziałów w zagranicznych instytucjach, w szczególności o to, czy takie inwestycje nie ograniczą środków potrzebnych na wypłatę odszkodowań i gwarancji. Przedstawiciel ministerstwa wyjaśnił, że wydatki na zakup tych udziałów nie będą pokrywane pożyczką gwarantowaną przez Skarb Państwa, lecz KUKE będzie musiała sfinansować je z własnej działalności. To istotne wyjaśnienie, ale potrzebne są dalsze gwarancje. Ustawa powinna zapewnić przejrzyste zasady oceny ryzyka, wyceny udziałów i podejmowania decyzji o wyjściu z danej inwestycji. Zgoda komitetu i obowiązek wykazania inwestycji w sprawozdaniu są ważne, ale warto wiedzieć, jakie będą limity zaangażowania oraz jak Sejm będzie informowany o wynikach takich operacji.

    W trakcie posiedzenia komisji ze strony przedstawicieli klubu Rozwój Plus padały też pytania o inwestycje energetyczne. Z jakich konkretnych przedsięwzięć mają skorzystać przedsiębiorcy? Jak będzie oceniana ich opłacalność? Jaki będzie wpływ na bezpieczeństwo dostaw?

    Projekt obejmuje wszystkie pięć wymiarów unii energetycznej: od bezpieczeństwa energetycznego przez rynek i efektywność do innowacji i konkurencyjności. To szeroki zakres. Zgodność projektu z jednym z tych celów nie powinna jednak zastępować rzetelnej oceny ekonomicznej. Gwarancja publiczna powinna wspierać przedsięwzięcia, które przynoszą wymierną korzyść Polsce.

    W komisji poruszono także kwestie zasad wyboru beneficjentów. Rząd wyjaśnił, że nie przewiduje zamkniętej listy podmiotów, a każdy przypadek ma być rozpatrywany indywidualnie. Taka elastyczność może być potrzebna, ale musi opierać się na przejrzystych i sprawdzalnych kryteriach. Jest to szczególnie ważne w przypadku przedsięwzięć związanych z bezpieczeństwem państwa oraz projektów przedsiębiorstw zagranicznych, które również mogą korzystać z nowych instrumentów. Powinno być jasne, jak wykazywana będzie korzyść dla Polski i kto poniesie odpowiedzialność za decyzję o objęciu danego projektu ochroną.

    Dodatkowe wątpliwości budzi udział krajowych przedsiębiorców. Projekt przyjmuje zasadę, że składniki zagraniczne mogą stanowić do 85% przychodu netto, co zasadniczo oznacza 15-procentowy udział krajowy. Przewidziano również przypadki, w których gwarancje mogą zostać udzielone mimo niespełnienia wymogu krajowego pochodzenia. Rząd powinien więc wyjaśnić, jak zagwarantuje, że nowe instrumenty będą rozwijały polską produkcję, zatrudnienie i kompetencje, a nie tylko ułatwiały finansowanie projektów z niewielkim udziałem krajowych firm.

    Projekt zmniejsza też częstotliwość kontroli ministra z co najmniej jednej rocznie do jednej na 2 lata oraz zmienia okresowe sprawozdania z kwartalnych na półroczne. Rozszerzony zakres sprawozdania rocznego jest potrzebny, ale przy poszerzonych kompetencjach KUKE należy również zadbać o regularny nadzór nad podejmowanym ryzykiem. KUKE może być ważnym narzędziem wspierania bezpieczeństwa i rozwoju polskich przedsiębiorstw i mam nadzieję, że tak jest. Warunkiem jest jednak jasny system kryteriów, przejrzyste decyzje i skuteczna kontrola. Tego należy oczekiwać od rządu przy wdrażaniu nowych rozwiązań. Będę zobowiązana za odpowiedź przedstawicieli na pytania o to, jak zagwarantuje się bezpieczeństwo polskim firmom.

    Kierunkowo klub Rozwój Plus popiera prezentowany projekt. Dziękuję. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia