10. kadencja, 67. posiedzenie, 2. dzień (21-10-2026)

13. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Finansów Publicznych oraz Komisji Infrastruktury o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o finansowym wsparciu niektórych przedsięwzięć mieszkaniowych oraz niektórych innych ustaw (druki nr 3121 i 3152).

Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Rozwoju i Technologii Tomasz Lewandowski:

    Panie Marszałku! Panie i Panowie Posłowie! W pierwszych słowach pozwólcie, że podziękuję za bardzo pozytywną ocenę projektu ustawy. To naprawdę cieszy i buduje, że wokół mieszkaniówki potrafimy budować szerszy front. Dziękuję też za asertywność przy zgłaszaniu jakichkolwiek wątpliwości co do efektów naszej pracy. Ona nas nie zniechęca, ale powoduje, że we wszystkich programach, które realizujemy, które wprowadzamy, czynimy tę refleksję i korygujemy je zgodnie z wolą państwa posłów.

    Odnosząc się do konkretnych pytań, pozwólcie państwo, że rozpocznę od akademików. Otóż po raz pierwszy od stycznia tego roku akademiki zostały włączone do kompleksowej reformy mieszkalnictwa. Są traktowane jako element polityki mieszkaniowej rządu. Bo nie możemy tracić z pola widzenia tego, że brak odpowiedniej liczby dostępnych mieszkań, także mieszkań dla studentów jest problemem, że to jest system naczyń połączonych. Jeżeli brakuje mieszkań z dostępnym czynszem, to także na rynku, przede wszystkim w tych największych aglomeracjach jest problem z miejscami zamieszkania dla studentek, studentów. Stąd po raz pierwszy od tego roku, tak jak powiedziałem, 10% całkowitej kwoty, którą przeznaczamy na bezzwrotne granty na budownictwo socjalne i komunalne, jest skierowane do publicznych uczelni, które z tych środków mogą remontować i budować nowe akademiki. Tylko w tym roku przyznaliśmy na ten cel 10%, czyli ponad 400 mln zł. To pierwszy raz po 1990 r., kiedy budowa czy remont akademików zostały przyjęte i uwzględnione w kompleksowej strategii mieszkaniowej rządu.

    Ważna uwaga. Otóż żeby uczelnia publiczna mogła aplikować o środki w tym programie, musi mieć nie tylko plan, pomysł, ale musi mieć gotowe pozwolenie na budowę. Więc zainteresowanie uczelni wyższych w tym roku było duże. Oczywiście pozwoliło na wyczerpanie całej kwoty ponad 400 mln zł. Ale tych wniosków znowu nie było dużo więcej. Nie było to tak jak w przypadku mieszkań komunalnych, gdzie to zapotrzebowanie jest znacznie wyższe. Zauważamy, że zainteresowanie uczelni publicznych tymi środkami rośnie. Ważne jest z naszej perspektywy stabilne finansowanie i danie takiej perspektywy uczelniom w ujęciu wieloletnim, a nie tylko programu projektowanego np. na jedną kadencję.

    W projekcie ustawy, o którym dzisiaj dyskutujemy, porządkujemy kwestie wysokości opłat, maksymalnych, co ważne, bo oczywiście uczelnia może pobierać niższe opłaty za miejsce w akademiku. I tak maksymalna opłata dla studenta w roku 2026 w przypadku nowo wybudowanych akademików, to ważne, w Warszawie będzie wynosiła 584 zł, w Poznaniu - 496 zł, w Krakowie - 480 zł, a w Katowicach - 380 zł. Jeżeli zestawimy to z miejscami np. w prywatnych akademikach, gdzie co do zasady płaci się ok. 1500 czy ponad 2000 zł, to widzimy tutaj postęp. Można się wyzłośliwiać, że to nie jest akademik za złotówkę, ale z całą pewnością, biorąc pod uwagę fakt, że spora część studentów dzisiaj pracuje, zarabia, musimy przyjąć, że jeśli chodzi o miejsce w nowoczesnym akademiku, z nowoczesną przestrzenią, także z siłowniami, z czytelniami, to naprawdę jest to nieduża kwota. Jakość tych akademików, tak jak powiedziałem, jest świetna. Tylko w tym roku, jeszcze uzupełniając, zakontraktowaliśmy budowę i remont 3200 miejsc w akademikach. To największy, bez dwóch zdań, tego typu program od roku 1990.

    Pytaliście państwo, także pan poseł, pan minister Uściński pytał, dlaczego po te środki sięgnęliśmy ze ˝Stop smog˝ dopiero teraz. Zwracam uwagę, że program ˝Stop smog˝ nie jest programem Ministerstwa Rozwoju i Technologii. Wymagane tu były uzgodnienia z ministrem klimatu i środowiska. Te środki są zdeponowane na wydzielonym funduszu Banku Gospodarstwa Krajowego. Ostateczna kwota zależy od kapitalizacji odsetek na koniec roku. My szacujemy, że będzie to 141,5 mln zł. Te środki w połączeniu ze środkami projektowanymi na rok 2027 w Funduszu Termomodernizacji i Remontów, a więc 311 mln zł, dadzą nam rekordową kwotę funduszu - ponad 450 mln zł. Warto to odnosić do tego, co mieliśmy w latach poprzednich.

    Państwo posłowie także pytaliście, czy to nie są środki na zbyt niskim poziomie. Dość powiedzieć, że w roku 2023 ten fundusz był zasilony kwotą 169 mln. A więc mamy w ciągu jednej kadencji niemalże trzykrotne zwiększenie środków w tym funduszu. W funduszu tak bardzo potrzebnym środki są rozchwytywane przez wspólnoty, spółdzielnie mieszkaniowe, a także samorządy terytorialne. Środki są wydawane przez te podmioty, przynajmniej wspólnoty i spółdzielnie mieszkaniowe - też pan poseł Tumanowicz o to pytał - na zasadach określonych przez te podmioty. Tam nie ma przetargów, tam zakres i koszty ustalane są ostatecznie przez podmioty aplikujące, prywatnych właścicieli, bo mamy taką sytuację w przypadku i spółdzielni, i wspólnot mieszkaniowych. A więc wydaje się, że jest kontrola tych środków i dość dobre wydatkowanie tych środków.

    Pytaliście państwo o uszczelnienie zasad dotyczących prowadzenia działań inwestycyjnych przez organizacje pozarządowe. Rzeczywiście w tym roku pojawiły się wnioski, które budziły wątpliwości operatora systemu, a więc Banku Gospodarstwa Krajowego. W części te wątpliwości udało się rozstrzygnąć, odrzucając wnioski, bo nie spełniały innych wymagań już dzisiaj określonych, ale stało się to przyczynkiem dla nas do uszczelnienia systemu i wskazania na dodatkowe wymagania, a więc 3-letnie doświadczenie w zakresie pomocy społecznej. Tę pomoc społeczną i świadczenie usług w tym zakresie już dzisiaj Bank Gospodarstwa Krajowego weryfikuje. My wprowadziliśmy dodatkowe 3 lata albo alternatywnie status organizacji pożytku publicznego. Wtedy kontrola takiej organizacji jest znacznie większa, nie ma co do tego wątpliwości.

    Pytaliście państwo także o to zwiększenie limitu o 70 mln zł jeszcze na rok 2026, o kwotę 70 mln zł i o premie powodziowe. Spieszę poinformować czy przypomnieć, że możliwość wnioskowania o premie powodziowe była wprowadzona ustawą z maja 2025 r. W terminie roku od wejścia w życie tej ustawy w przypadku osób dotkniętych powodzią czy ich nieruchomości, które ucierpiały, można było wnioskować o premie w ramach Funduszu Termomodernizacji i Remontów. Gros tych wniosków było zrealizowanych właśnie nie w 2025 r., ale w 2026 r. Ta kwota 70 mln zwiększenia limitu wydatków jest związana właśnie z tym, że Fundusz Termomodernizacji i Remontów, który pierwotnie był przecież dedykowany innym zadaniom, został umniejszony mniej więcej o tę kwotę. Stąd chcieliśmy zwiększyć limit wydatków i wszelkie oszczędności w programach mieszkaniowych, które się pojawią, pozwolą uzupełnić tę kwotę. I też uspokajam: jeżeli chodzi o wszystkie wnioski, które spełniały wymagania formalne, w ramach tych środków powodziowych, o które wnioskowano, te środki zostały wypłacone. Nie mamy tutaj wniosków, które nie uzyskały finansowania.

    Pani poseł Jachira, a także część z państwa pytała o przyszłą perspektywę. Oczywiście chciałoby się, żeby środki w budżecie w nieograniczonych limitach mogły zapewniać wykonanie bardzo ważnych zadań. Jak wskazałem, progres ze 169 mln w 2023 r. do 452 mln w roku 2027 jest znaczący, jest, myślę, bardzo pozytywnie odczytywany. Czy gdyby tych środków było więcej, to więcej można byłoby zrobić? Oczywiście, że tak, ale mamy świadomość uwarunkowań budżetowych i napięć z tym związanych.

    Mamy nadzieję, że w przyszłej perspektywie planu krajowo-regionalnego znajdą się środki także na remonty, modernizację, wyposażenie budynków w różnego rodzaju instalacje OZE, dzięki czemu będziemy mogli jeszcze efektywniej remontować i modernizować zasoby, które już są. Chodzi nie tylko o to, by budować nowe budynki, ale przede wszystkim remontować te, które już mamy. Na szczegółowe pytania dotyczące zakresu czy porównania efektów odnośnie do Funduszu Termomodernizacji i Remontów na przestrzeni poszczególnych lat, czy w rozbiciu na poszczególne województwa, np. zachodniopomorskie, pozwolicie państwo, że odpowiemy pisemnie. Dziękuję bardzo.


Przebieg posiedzenia