10. kadencja, 67. posiedzenie, 2. dzień (21-10-2026)
20. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Finansów Publicznych o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług (druki nr 3135 i 3249).
Poseł Marcin Skonieczka:
Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Centrum mam zaszczyt przedstawić stanowisko klubu wobec rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług zawartego w druku nr 3135. Ten projekt dotyczy zmiany zasad opodatkowania niektórych napojów bezalkoholowych, w szczególności piw i win bezalkoholowych oraz napojów energetyzujących.
Co konkretnie zmienia ten projekt ustawy? Obecnie napoje zawierające co najmniej 20% soku owocowego lub warzywnego mogą korzystać z obniżonej preferencyjnej stawki VAT w wysokości 5%. Celem wprowadzenia tego rozwiązania było promowanie napojów zawierających naturalne składniki zamiast produktów opartych głównie na cukrze i sztucznych barwnikach. Te rozwiązania miały wspierać polskich rolników, polskich sadowników, producentów warzyw, ponieważ zachęcały do wykorzystywania ich produktów w produkcji napojów. Co bardzo ważne i co trzeba podkreślić w tym miejscu, projekt tej ustawy nie likwiduje tej preferencji. Zwykłe napoje owocowe i warzywne zawierające co najmniej 20% soku nadal będą objęte 5-procentową stawką VAT. Zmiana ta dotyczy wyłącznie określonych kategorii napojów, które dotychczas z takiej obniżonej stawki mogły korzystać. Teraz nie chcemy, żeby były objęte tą preferencją. Tutaj chodzi przede wszystkim o piwa i wina bezalkoholowe, również te oznaczone jako 0%, a także napoje energetyzujące z dodatkiem kofeiny lub tauryny. W przypadku tych produktów stawka VAT wzrośnie z 5% do 23% w sklepach, a w gastronomii to będzie wzrost z 8% do 23%. Te przepisy mają wejść od 1 stycznia przyszłego roku.
Dlaczego te zmiany są konieczne? Przede wszystkim chodzi o ochronę zdrowia, szczególnie dzieci i młodzieży. Napoje energetyzujące mają negatywny wpływ na zdrowie młodych ludzi. Powodują problemy ze snem, koncentracją czy zaburzenia pracy serca. Skoro ograniczyliśmy już sprzedaż energetyków osobom niepełnoletnim, to konsekwentne działanie wymaga tego, żeby również zrezygnować z ich preferencyjnego opodatkowania. To jest logiczne, żeby to było ze sobą spójne.
Drugim ważnym argumentem jest odpowiedzialna polityka wobec alkoholu. Tutaj również prowadzimy różne działania, tak aby to spożycie ograniczyć. Obserwujemy, że coraz większą popularnością cieszą się piwa i wina bezalkoholowe. Chociaż nie zawierają alkoholu lub czasami zawierają jego śladowe ilości, to często nazwą, wyglądem i sposobem promocji przypominają tradycyjne napoje alkoholowe. Takie napoje, co też ważne, mogą być kupowane również przez osoby niepełnoletnie. Na ten problem wskazuje rzecznik praw dziecka. W ten sposób dzieci i młodzież oswajają się z kulturą spożywania alkoholu. Czyli z jednej strony to, że pijemy mniej alkoholu, a więcej napojów bezalkoholowych, jest dobrym kierunkiem, ale z drugiej strony nie jest dobrze, jeżeli młodzież i dzieci oswajają się z piwem bezalkoholowym, bo potem łatwo przejść na napoje alkoholowe. A więc wydaje się, że preferencje podatkowe w tym zakresie nie są uzasadnione, bo polityka państwa idzie w zupełnie innym kierunku.
Kończąc moją wypowiedź, chciałbym jeszcze zwrócić uwagę na to, że w Klubie Parlamentarnym Centrum mamy świadomość, że podwyższenie tego podatku może oznaczać wzrost cen oraz dodatkowe wyzwania dla przedsiębiorców. Dlatego uważamy, że w dalszych pracach należy zwrócić uwagę na skutki tej zmiany dla producentów napojów, a także dla polskich sadowników i dostawców surowców. Trzeba tutaj zważyć różne racje. Naszym wspólnym celem powinno być znalezienie równowagi między ochroną zdrowia publicznego, interesami konsumentów i wspieraniem polskich producentów. W naszej ocenie projekt zmierza do bardziej spójnego opodatkowania wybranych napojów przy zachowaniu preferencji dla zwykłych napojów zawierających soki owocowe i warzywne. Dlatego popieramy dalsze procedowanie nad tym projektem, dalsze prace nad tą ustawą.
Jeśli chodzi o pojawiające się w komisji i tutaj, w debacie, kwestie, żeby zmniejszyć stawkę VAT na wodę butelkowaną... Padały takie stwierdzenia, że woda butelkowana to najzdrowszy napój. Pozwolę sobie się z tym nie zgodzić. Najlepszym napojem jest woda kranowa. Ona jest najświeższa, najtańsza i najbardziej ekologiczna. Powinniśmy wspierać to, żeby ta woda była odpowiedniej jakości, a nie to, żeby ludzie kupowali wodę w butelkach. W tym kierunku powinniśmy iść. Dziękuję bardzo.
Przebieg posiedzenia