10. kadencja, 67. posiedzenie, 2. dzień (21-10-2026)

22. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w sprawie upamiętnienia księdza Stanisława Stojałowskiego (druki nr 3207 i 3253).

Poseł Jarosław Sachajko:

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Nie mogę pominąć zaproszenia do Zamościa i na piękne Roztocze. Również wszystkich zachęcam do odwiedzenia tych terenów.

    Wracając do projektu uchwały, powiem, że dzisiaj oddajemy hołd człowiekowi, który całe życie poświęcił walce o godność polskich chłopów, robotników i najuboższych warstw społecznych. Ks. Stanisław Stojałowski był nie tylko duchownym, ale także wielkim społecznikiem, patriotą i jednym z pionierów polskiego ruchu ludowego. Żył w czasach, gdy Polska była pod zaborami, a znaczna część mieszkańców wsi była pozbawiona wykształcenia i rzeczywistego wpływu na sprawy publiczne. Stojałowski rozumiał, że silna Polska nie powstanie bez świadomych, wykształconych i zorganizowanych obywateli. Dlatego wydawał pisma ˝Wieniec˝ i ˝Pszczółka˝, organizował chłopskie kółka rolnicze, wspierał związki zawodowe i zachęcał mieszkańców wsi do aktywności politycznej. Nie chciał, żeby chłop był jedynie przedmiotem polityki. Chciał, żeby stał się jej świadomym uczestnikiem.

    W 1896 r. ksiądz współtworzył Stronnictwo Chrześcijańsko-Ludowe. Jako parlamentarzysta upominał się o sprawiedliwość społeczną, powszechną oświatę i reformy rolne. Na szczególną pamięć zasługuje jego działalność na Śląsku Cieszyńskim, gdzie bronił polskiej tożsamości narodowej. Z jego inicjatywy w 1902 r. otwarto Dom Polski w Bielsku, który stał się ważnym ośrodkiem polskiego życia społecznego. Za swoją działalność płacił wysoką cenę. Był wielokrotnie więziony i prześladowany, ale nie zrezygnował z walki o prawa ludzi, których głosu wcześniej niemal nikt nie słuchał.

    Wysoka Izbo! Od śmierci księdza minęło 115 lat, ale jego przesłanie pozostaje aktualne. Również dzisiaj potrzebujemy silnych społeczności lokalnych, dobrze zorganizowanych rolników i obywateli świadomych swoich praw i obowiązków. Potrzebujemy państwa, które słucha mieszkańców polskiej wsi, a nie podejmuje decyzje ponad ich głowami. Ks. Stanisław Stojałowski pokazał, że patriotyzm to nie tylko wielkie słowa, ale przede wszystkim codzienna praca dla drugiego człowieka.

    Z pełnym przekonaniem popieram uchwałę upamiętniającą tę wybitną postać polskiej historii. Cześć jego pamięci!


Przebieg posiedzenia