10. kadencja, 67. posiedzenie, 2. dzień (21-10-2026)
22. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w sprawie upamiętnienia księdza Stanisława Stojałowskiego (druki nr 3207 i 3253).
Poseł Mariusz Krystian (tekst niewygłoszony):
Pytania
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Dziś upamiętniamy człowieka, który jako jeden z pierwszych powiedział polskiej wsi, że ma prawo mówić własnym głosem. Ks. Stanisław Stojałowski urodził się w 1845 r. pod Lwowem. Był duchownym, publicystą i organizatorem ruchu ludowego w Galicji. Wydawał pisma dla chłopów, m.in. ˝Wieniec˝ i ˝Pszczółkę˝. Pisał prostym językiem o sprawach, które chłopów naprawdę dotyczyły: o ziemi, o podatkach, o lichwie i o godności człowieka pracy. W 1890 r. został aresztowany w Krakowie. W 1893 r. stanął przed sądem i został uniewinniony. Jego gazety bywały konfiskowane, ale on sam nie przestawał pisać. Z czasem jego głos dotarł do parlamentu. W 1900 r. został wybrany do Sejmu Krajowego z okręgu bocheńskiego. W 1901 r. chłopi z okręgu wadowickiego powierzyli mu kolejny mandat poselski. Zmarł w Krakowie 23 października 1911 r. W najbliższy piątek minie 115 lat od jego śmierci. Do dziś jest jednym z twórców polskiego ruchu ludowego.
Wysoka Izbo! Dobrze, że o nim pamiętamy. Pamięć to jednak za mało. Dziś polska wieś znów mierzy się z niskimi cenami skupu i rosnącymi kosztami produkcji. Znów słyszy, że ktoś wie lepiej, jak ma gospodarować. Pytanie, które stawiał ks. Stojałowski, jest wciąż aktualne: Kto naprawdę słucha rolnika?
Niech pamięć o ks. Stojałowskim będzie dla nas zobowiązaniem, a nie tylko formułą.
Przebieg posiedzenia