10. kadencja, 67. posiedzenie, 2. dzień (21-10-2026)

Oświadczenia.

Poseł Grzegorz Płaczek (tekst niewygłoszony):

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Lwowska Rada Obwodowa przyjęła 20 października skandaliczne uchwały ustanawiające rok 2027 rokiem Ukraińskiej Powstańczej Armii, Romana Szuchewycza oraz Ołeha Olżycza. Decyzja ta oznacza publiczne uhonorowanie formacji odpowiedzialnej za masowe mordy na polskiej ludności cywilnej na Wołyniu i w Małopolsce Wschodniej. Roman Szuchewycz jako naczelny dowódca UPA ponosił odpowiedzialność za działania tej organizacji w okresie ludobójstwa na Polakach. Dla rodzin ofiar oraz wszystkich, którym bliska jest prawda historyczna, takie decyzje są nie do zaakceptowania. W związku z tym, w trybie interwencji poselskiej, zwróciłem się do marszałków trzech województw: śląskiego, małopolskiego i mazowieckiego, które w ostatnich latach zawierały porozumienia o współpracy z obwodem lwowskim lub jego władzami. Domagam się oficjalnego sprzeciwu wobec przyjętych uchwał oraz ponownego przeanalizowania zawartych porozumień, włącznie z możliwością ich wypowiedzenia.

    Pojawiły się już zapowiedzi, że kontrowersyjne uchwały mogą zostać wycofane lub nie wejść w życie. Nie zmienia to jednak faktu, że zostały przyjęte przez Lwowską Radę Obwodową. Samo ich uchwalenie pokazuje, że problem gloryfikowania UPA przez część ukraińskich władz samorządowych pozostaje aktualny. Polska nie może ograniczać swojej reakcji wyłącznie do wyrażania ubolewania. Współpraca międzynarodowa, również na poziomie samorządowym, powinna opierać się na wzajemnym szacunku i poszanowaniu prawdy historycznej.

    Nie chodzi o odpowiedzialność zbiorową współczesnych Ukraińców, lecz o odpowiedzialność konkretnych instytucji za podejmowane przez nie decyzje. Pamięć o Polakach zamordowanych na Wołyniu i w Małopolsce Wschodniej nie może być przedmiotem politycznych kompromisów. Państwo polskie oraz polskie samorządy powinny wysłać stronie ukraińskiej jasny i jednoznaczny sygnał sprzeciwu wobec gloryfikowania sprawców tych zbrodni. Prawda historyczna i godność polskich ofiar muszą pozostać fundamentem naszych relacji z Ukrainą. Dziękuję.


Przebieg posiedzenia