10. kadencja, 67. posiedzenie, 3. dzień (22-10-2026)
26. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o Straży Granicznej oraz niektórych innych ustaw (druki nr 3146 i 3196).
Poseł Paweł Hreniak:
Szanowny Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość przedstawiam stanowisko wobec projektu ustawy w sprawie Fronteksu.
Klub Prawa i Sprawiedliwości ma wiele uwag do tego projektu. Nasz dystans do proponowanej ustawy wynika z trzech zasadniczych powodów, które konsekwentnie prezentujemy od wielu lat w debacie publicznej. Po pierwsze, projekt w zbyt szerokim zakresie narusza suwerenne kompetencje państw członkowskich dotyczące ochrony granic i bezpieczeństwa wewnętrznego. Ochrona granic zewnętrznych Unii Europejskiej to przede wszystkim odpowiedzialność państw narodowych. Frontex powinien wspierać oraz uzupełniać działania służb krajowych, ale nie może ich zastępować. Obecny kształt projektu zbyt daleko idzie w kierunku centralizacji i ograniczenia swobody państw członkowskich w kształtowaniu własnej polityki granicznej.
Po drugie, wyrażam poważne obawy związane ze stałą służbą Fronteksu, która będzie budowana kosztem zdolności służby narodowej poprzez delegacje, co stwarza realne ryzyko ograniczenia zdolności naszej Straży Granicznej. Warto przypomnieć, że w latach 2021-2023 w okresie rządów Prawa i Sprawiedliwości polska Straż Graniczna bardzo dobrze poradziła sobie wobec zagrożenia na granicy z Białorusią. Pamiętajmy, że to był element wojny hybrydowej prowadzonej przez reżim Łukaszenki we współpracy z Rosją, i mimo to polska Straż Graniczna poradziła sobie z tym wyzwaniem w sposób wyjątkowy. Udało się to dzięki zdecydowanym działaniom, budowie zapory, odpowiednim przepisom, a przede wszystkim dzięki profesjonalizmowi funkcjonariuszy Straży Granicznej. To wszystko przyczyniło się do tego, że udało się skutecznie zabezpieczyć granicę i ochronić bezpieczeństwo państwa. To właśnie polscy pogranicznicy, a nie unijna agencja wykazali się najwyższym poziomem skuteczności. To doświadczenie pokazuje, że mamy jedną z najlepszych i najlepiej sprawdzonych straży granicznych w Europie. Nie ma więc merytorycznego uzasadnienia, by osłabiać jej potencjał poprzez delegowanie kadr do stałej służby Fronteksu. Frontex coraz wyraźniej staje się też elementem centralizacji kompetencji w Unii Europejskiej, także w tak wrażliwym obszarze jak bezpieczeństwo i ochrona granic. Polska powinna zachować pełną kontrolę nad swoimi funkcjonariuszami i zdolnościami ochronnymi, a nie dzielić się nimi z agencją, której decyzje coraz mocniej zależą od struktur unijnych, a nie od realnych potrzeb państw członkowskich. Frontex niestety stał się też narzędziem poprawności politycznej, która absolutnie nie ułatwia dziś walki z nielegalną migracją. Tragiczne konsekwencje kierowania się polityczną poprawnością w polityce migracyjnej możemy dziś obserwować m.in. w Paryżu czy też na południu Hiszpanii.
Po trzecie, jesteśmy przekonani, że Frontex powinien pozostać wyłącznie narzędziem wspierającym, a nie instrumentem zastępującym narodowe służby graniczne. Współpraca europejska w zakresie ochrony granic jest potrzebna i pożądana, ale musi opierać się na zasadach pomocniczości i poszanowania suwerenności. Projekt ustawy w obecnym kształcie zbyt mocno przesuwa środek ciężkości w stronę agencji europejskiej kosztem państw członkowskich.
Jednocześnie, Wysoka Izbo, pragnę przypomnieć, że Polska w okresie rządów Prawa i Sprawiedliwości konsekwentnie popierała wzmocnienie Fronteksu, ale - co chciałbym bardzo wyraźnie podkreślić - w bardzo konkretnym obszarze. Było to staranie ze strony polskiego rządu o zwiększenie możliwości Fronteksu przy deportowaniu cudzoziemców nielegalnie przebywających na terytorium Unii. Uważamy, że w obszarze powrotów migrantów potrzebne są sprawniejsze instrumenty europejskie, które realnie odciążą państwa członkowskie. I tutaj Frontex jest faktycznie instytucją, która odgrywa pozytywną rolę, i tę rolę należy wzmacniać - rolę koordynatora pomiędzy państwami Unii Europejskiej w procesie deportacji nielegalnych migrantów. Właśnie dlatego klub Prawa i Sprawiedliwości złoży za chwilę poprawki do projektu. Nasze poprawki mają na celu przywrócenie właściwej równowagi między kompetencjami europejskimi a suwerennymi uprawnieniami państw członkowskich. Ostateczne stanowisko klubu w głosowaniu końcowym będzie zależało od tego, jak większość sejmowa ustosunkuje się do naszych poprawek.
Wysoka Izbo! Ochrona granic to nie tylko kwestia techniczna. To kwestia suwerenności, bezpieczeństwa obywateli i odpowiedzialności państwa. Nie możemy zgodzić się na rozwiązania, które osłabią nasze własne służby i ograniczą nasze zdolności do samodzielnego decydowania o ochronie granic. Bardzo dziękuję. (Oklaski)
Panie marszałku, proszę.
Przebieg posiedzenia