10. kadencja, 67. posiedzenie, 4. dzień (23-10-2026)
48. punkt porządku dziennego:
Pytania w sprawach bieżących.
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości Arkadiusz Myrcha:
Panie Marszałku! Panie Pośle! Dziękuję bardzo za podniesienie tego problemu, na który szerzej zwróciła uwagę strona wolnych zawodów reprezentowana przez Krajową Izbę Radców Prawnych i Naczelną Radę Adwokacką podczas procedowania w tym roku nad ustawami korporacyjnymi obu tych grup prawniczych. Chodzi o problem zagwarantowania ustawowego - bo do tego to się sprowadza - prawa do urlopu wypoczynkowego, przynajmniej na jakichś zasadach, może nie identycznych jak zasady dotyczące innych uczestników postępowań sądowych, ale jakoś zbliżonych. My ten problem podczas prac komisyjnych wielokrotnie analizowaliśmy, omawialiśmy, przedstawialiśmy też nasz punkt widzenia i proszę przyjąć, panie pośle, następujące wyjaśnienia.
Krajowa Izba Radców Prawnych skierowała do nas to wystąpienie, my się do niego odnieśliśmy. Podzielamy zdanie, że istnieje pełne prawo każdej osoby do urlopu wypoczynkowego, oczywiście także prawników, którzy działają w tym aspekcie jak przedsiębiorcy, bo prowadzą własne działalności gospodarcze, prowadzą kancelarie, czy w charakterze spółki, czy jednoosobowej działalności gospodarczej, i funkcjonują na takich zasadach jak tysiące innych przedsiębiorców, w tym także w zakresie prawa do wypoczynku. Propozycje, które skierowała do nas Krajowa Izba Radców Prawnych, de facto sprowadzają się do wprowadzenia przepisów, które by w sposób obligatoryjny, w sposób wiążący wpływały na funkcjonowanie sądów w zakresie wyznaczania terminów rozpraw. Bo proszę zauważyć, że wniosek, który by radca prawny czy adwokat skierował do portalu informacyjnego - to jest taki system, który jest łącznikiem pomiędzy sądem a uczestnikami postępowań - byłby dla sądu wiążący, o ile byłby skierowany z odpowiednim wyprzedzeniem. My się do tej propozycji odnieśliśmy trochę sceptycznie, ponieważ wyznaczenie terminów rozpraw to nie jest tylko kwestia dogodności kalendarza jednego sędziego czy jednego pełnomocnika. To jest też szereg innych okoliczności, jak kwestie dostępności sal, dostępności świadków, dostępności innych uczestników postępowań. Wprowadzenie na poziom przepisów proceduralnych k.p.c. czy ustawy o ustroju sądów powszechnych przepisów, które by w sposób obligatoryjny de facto wiązały sąd i ograniczały w wyznaczaniu terminów rozpraw dla dwudziestu paru dni w ciągu roku, byłoby bardzo problematyczne i skutkowałoby, mówię bez cienia przesady, raczej wydłużeniem postępowań niż ich skróceniem. Nie jest bowiem trudno wyobrazić sobie sytuację, że propozycje wskazane przez pełnomocników z odpowiednim wyprzedzeniem niestety blokowałyby np. dni, w których poszczególny sędzia prowadzi wokandę. Jak wiemy, poszczególny sędzia nie przez 5 dni jest na wokandzie, tylko np. przez 3 dni, a 2 dni przeznacza np. na pisanie orzeczeń, na analizę akt postępowania itd. Jak mówię, wprowadzanie wszelkiego rodzaju sztywnych przepisów do przepisów proceduralnych i ustroju sądów powszechnych przyniosłoby nam skutek odwrotny od zamierzonego.
My pracujemy nad trochę alternatywnym rozwiązaniem, które usprawni system, który dzisiaj funkcjonuje. On oczywiście nie jest zapisany literą prawa, ale pamiętam jeszcze z własnych doświadczeń, kiedy miałem przyjemność występować w roli pełnomocnika na sali rozpraw, że każdorazowo wyznaczenie terminów odbywało się poprzez ich wspólne uzgodnienie, zarówno przez sąd prowadzący, jak i przy udziale pełnomocników drugich stron - zawsze wspólnie te terminy były uzgadniane. Co więcej, jeżeli pojawiają się sytuacje uniemożliwiające udział pełnomocnika w postępowaniu, to zawsze istnieje możliwość zawnioskowania do sądu o przesunięcie terminu rozprawy pomimo jego wcześniejszego wyznaczenia. Ponadto, co też nie może nam umknąć z pola widzenia, istnieje w systemie coś takiego jak instytucja substytucji, czyli zastępstwa prawnika przez innego prawnika czy też przez aplikanta radcowskiego, adwokackiego. Wiemy, że ten system od lat się sprawdza, zwłaszcza kiedy czynności wykonywane są w innych miejscowościach, i działanie za pośrednictwem substytutów jest czymś już wręcz powszechnym. My pracujemy nad rozwiązaniem, które umożliwi za pośrednictwem portalu wcześniejsze zaznaczanie, przynajmniej informowanie sądu o planowanych dniach wolnych, tak żeby wyznaczać wokandy i kolejne terminy posiedzeń z uwzględnieniem tych informacji.
A jeżeli chodzi o kwestię doręczeń elektronicznych, przyznam, że mam dość bogatą wyobraźnię, jeżeli chodzi o funkcjonowanie sądów i prokuratur czy pełnomocników, ale ciężko mi sobie wyobrazić, żeby pismo z sądu, które przychodzi w sobotę o godz. 23.59, pojawiło się nagle w portalu informacyjnym. Pisma są wysłane w takich samych godzinach pracy, w jakich jak pracują kancelarie, i w takich samych godzinach są doręczane normalne dzisiaj papierowe korespondencje. Tego typu zmiana jest do rozważenia, ale ryzyko, że w środku weekendu, w godzinach nocnych nagle pojawią się w portalu informacyjnym... Oczywiście nie jest to wykluczone (Dzwonek), tak samo jak w godzinach nocnych można odebrać korespondencję, awizo, i wówczas też zacznie biec termin do wniesienia ewentualnie pisma procesowego. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia