10. kadencja, 67. posiedzenie, 4. dzień (23-10-2026)

49. punkt porządku dziennego:

Informacja bieżąca.

Sekretarz Stanu w Ministerstwie Obrony Narodowej Magdalena Sobkowiak-Czarnecka:

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam przyjemność przedstawić informację bieżącą na temat programu SAFE i odpowiedzieć na pytania postawione przez państwa parlamentarzystów.

    Gospodarka i bezpieczeństwo - tak podsumowałabym program SAFE. To niebagatelne inwestycje w polski przemysł zbrojeniowy, które skutkują konkretnymi efektami gospodarczymi. Na dzień 20 października Agencja Uzbrojenia zawarła już 39 umów i 12 aneksów na łączną kwotę 120 mld zł, a udział polskiego przemysłu w tych zamówieniach to 99,5%. (Oklaski) Drugi komponent realizowany jest przez wojska cyberprzestrzeni, które do tego momentu zawarły 16 umów na kwotę 3,4 mld zł - 100% w polskim przemyśle. (Oklaski) To znacznie więcej, niż obiecywaliśmy. Premier deklarował 89% realizacji w polskim przemyśle zbrojeniowym.

    Trzeba oczywiście pamiętać o tym, że te umowy, które podpisywaliśmy, to umowy w formie single procurement, czyli jeden kraj - jeden dostawca. W sprawie wspólnych zamówień, które będziemy realizowali za granicą, myślę, że najpoważniejszy jest zakup czterech samolotów do tankowania w powietrzu, MRTT. To jest program dla Sił Zbrojnych, którego realizacja była w planach. Niestety poprzednicy postanowili go z tej listy skreślić.

    (Głos z sali: Kłamie!)

    My dzisiaj w ramach postępowania SAFE wspólnie z rządem Hiszpanii podpisujemy umowy, tak żeby do roku 2030 polskie Siły Zbrojne dysponowały czterema tankowcami. To dzisiaj jest zdolność niezbędna.

    Nasze myśliwce każdego dnia są podrywane, aby bronić naszej przestrzeni powietrznej. Ich działalność i operowanie w powietrzu ma swój określony czas i wsparcie ze strony tankowców jest niezbędne. Dzisiaj wspieramy się zdolnościami sojuszniczymi, m.in. niemieckimi. Jeżeli chodzi o...

    (Wypowiedź poza mikrofonem)

    To źle, że Niemcy pomagają nam bronić naszej przestrzeni powietrznej?

    (Głos z sali: Bardzo!)

    (Głos z sali: Nad ul. Nowogrodzką nie latają.)

    Polskie wojska niestety nie mają dzisiaj zdolności do tankowania w powietrzu, ponieważ pan minister Antoni Macierewicz skreślił tę zdolność z listy.

    Jeżeli chodzi o eksport i wspólne zamówienia, to wykorzystujemy też mechanizm SAFE do tego, żeby promować polskie firmy zbrojeniowe. Dzisiaj jesteśmy już po podpisaniu wstępnych porozumień z kilkoma krajami. Szwecja zainteresowana jest zakupem okrętu ˝Ratownik˝. Norwegia, Słowacja zainteresowane są naszym systemem SAN. Kanada pozyskuje nasze drony. Rumunia pozyskuje nasze drony. Grecja pozyskuje nasz system satelitarny. Mechanizm SAFE jest kołem napędowym naszej gospodarki nie tylko poprzez bezpośrednie inwestycje, które czyni polski rząd, ale też przez to, że rozwijamy nasz eksport.

    Jeżeli nasze dokonania w sprawach mechanizmu SAFE możemy przełożyć na dane europejskie, to na 19 krajów członkowskich, które przystąpiły do mechanizmu SAFE tylko 11 do tego momentu wypełniło wszystkie formalności, tak żeby można było uruchomić wydatkowanie środków. Jesteśmy absolutnym liderem. Tylko dwa kraje podpisały wszystkie dokumenty do końca maja, co oznacza, że mogły skorzystać z formuły single procurement: jeden kraj, jeden przedsiębiorca. Tylko Polska wykorzystała środki na inwestycje we własny przemysł zbrojeniowy, a chodzi o 120 mld zł. (Oklaski)

    Pan poseł pytał też o wpływ na gospodarkę w okresie długoterminowym. Już dzisiaj są szacunki, chociażby firmy Deloitte, że te inwestycje do roku 2035 będą skutkowały dodatkowymi 250 tys. miejsc pracy. Mówimy nie tylko o produkcji sprzętu zbrojeniowego na terenie Polski, ale także później o jego utrzymaniu i serwisowaniu, co jest niezwykle ważne. Dzisiaj, jeżeli kupujemy dany produkt zbrojeniowy, to ok. 30% jego wartości stanowi cena, pozostałe 70% to wydatki, które będą potrzebne na serwisowanie i utrzymanie.

    Myślę, że te dane jasno pokazują, jakie były cele uczestnictwa w mechanizmie SAFE: szybka modernizacja i wsparcie dla naszych wojsk, ale także jasne, duże inwestycje w rodzimy przemysł zbrojeniowy. Pierwsze umowy w ramach mechanizmu SAFE podpisywaliśmy pod koniec maja, a już teraz wiele dostaw zostało zrealizowanych, czyli wystarczyły zaledwie ponad 2 miesiące, żeby na finansowane przez SAFE wyposażenie naszego wojska trafiły m.in. zestawy FlyEye, pojazdy minowania narzutowego Baobab-K, zdalnie sterowane systemy wieżowe z wyrzutnią Spike zintegrowane z KTO Rosomak, cysterny, dystrybutory paliwowe, samochody średniej ładowności wysokiej mobilności, samochody dużej ładowności powiększonej mobilności, podwozia samochodów dużej ładowności pod sprzęt łączności, karabinki Grot w liczbie prawie 8 tys. sztuk, o co często byliśmy pytani, i amunicja 155 mm. Minęły zaledwie 3 miesiące od podpisania umów, a efekty widać w zakresie sprzętu, który już został dostarczony i jest na wyposażeniu Polskich Sił Zbrojnych.

    W ramach realizowania mechanizmu SAFE został już przeprowadzony przez Krajową Administrację Skarbową pierwszy audyt. Realizacja mechanizmu SAFE została oceniona pozytywnie, ocena była najwyższa z możliwych. (Oklaski)

    Jeżeli chodzi o środki, które Komisja Europejska dotychczas przekazała krajom członkowskim - mówimy o zaliczkach wypłacanych w ramach mechanizmu SAFE - to ponad połowa wszystkich środków wypłaconych przez Komisję Europejską trafiła tutaj, do Polski. Pod koniec października kraje członkowskie zobowiązane są do złożenia do Brukseli sprawozdania z wykonania mechanizmu SAFE. To będzie dotyczyło pierwszego wniosku o płatność, który będziemy realizować w następnych tygodniach. Szacujemy dzisiaj wartość tego wniosku o płatność na ok. 6 mld zł.

    Mówiłam już o tym, że umowy podpisywane przez Agencję Uzbrojenia realizowane są w 99,5% w ramach polskiego przemysłu zbrojeniowego. Ale jeśli ktoś ma wątpliwości, to chcę się z państwem też podzielić listą firm, z którą Agencja Uzbrojenia podpisywała umowy: APS, WB Electronics, Maxpol, Remontowa Shipbuilding, Belma, MindMade, Wojskowy Instytut Techniki Inżynieryjnej, AMZ-Kutno, GIS, Zakłady Metalowe Dezamet, Mesko, Nitro-Chem, Gamrat, Huta Stalowa Wola, Rosomak, Jelcz, PIT-Radwar, Teldat, Wojskowe Zakłady Uzbrojenia, Miranda, Lubawa, Ośrodek Badawczo-Rozwojowy Centrum Techniki Morskiej, PCO, Wojskowe Zakłady Elektroniczne, Zakłady Mechaniczne ˝Tarnów˝, Przedsiębiorstwo Badawczo-Produkcyjne Aviomet. Te same polskie firmy, które zlokalizowane są w całej Polsce, a to tylko ci, z którymi Agencja Uzbrojenia bezpośrednio podpisywała umowy. Szacujemy, że poddostawców i firm, które współpracują z tymi, którzy podpisali umowy z Agencją Uzbrojenia, jest ok. 12 tys. To ten pierwszy impuls, jaki gospodarce daje mechanizm SAFE, który w przyszłości, jak szacujemy, będzie również skutkował dodatkowymi miejscami pracy. Już dzisiaj Polska Grupa Zbrojeniowa informuje, że od momentu podpisania umów związanych z mechanizmem SAFE zatrudnienie w samej Polskiej Grupie Zbrojeniowej zwiększyło się o ponad 1,5 tys. pracowników.

    Czarno na białym pokazujemy, że tak jak obiecywaliśmy, mechanizm SAFE to inwestycja w polskie bezpieczeństwo i polską gospodarkę, szybka modernizacja Sił Zbrojnych, wsparcie sprzętem, który jest potrzebny tu i teraz. Na bieżąco wyciągamy też wnioski z doświadczeń wojny na Ukrainie.

    Jednym z głównych wniosków, który płynie z wojny na Ukrainie, jest to, że równie ważne jak to, jak pierwszego dnia wojny wyposażone jest nasze wojsko, jest to, jak długo potrafisz utrzymać zdolności. Czyli ważne są łańcuchy dostaw, czyli ważne jest, żeby mieć jak najlepiej funkcjonujący przemysł zbrojeniowy. To właśnie zrobiliśmy dzięki mechanizmowi SAFE. Inwestycje realizowane z mechanizmu SAFE sprawiają, że dzisiaj na liście krajów, w których Ministerstwo Obrony Narodowej czyni swoje zakupy, absolutnym numerem jeden w skali wszystkich wydatków jest Polska. Nie było tak za czasów naszych poprzedników. Dopiero Ministerstwo Obrony Narodowej dowodzone przez wicepremiera Władysława Kosiniaka-Kamysza odwróciło te proporcje. Większość środków zostaje nad Wisłą. Bardzo dziękuję. (Oklaski)


Przebieg posiedzenia