10. kadencja, 67. posiedzenie, 4. dzień (23-10-2026)

50. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Cyfryzacji, Innowacyjności i Nowoczesnych Technologii oraz Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (druki nr 3000 i 3081).

Poseł Marzena Anna Machałek:

    Dziękuję.

    Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Rozwój Plus przedstawiam stanowisko wobec rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach, druki nr 3000 i 3081.

    Nasz klub popiera kierunek proponowanych zmian. Cyfryzacja administracji publicznej jest koniecznością, a nie wyborem. Obywatele powinni mieć możliwość załatwiania spraw szybciej, sprawniej i bez zbędnego obiegu papierowych dokumentów. Uznanie prawnej równoważności odpowiednio zabezpieczonych kopii cyfrowych z dokumentami papierowymi może ograniczyć biurokrację, usprawnić pracę urzędów i ułatwić dostęp do dokumentacji. Pozytywnie oceniamy również wzmocnienie roli archiwów państwowych w działalności edukacyjnej i popularyzowaniu wiedzy o naszym dziedzictwie historycznym.

    Archiwa to nie tylko magazyny dokumentów. To pamięć państwa, świadectwo naszej historii i źródło wiedzy dla przyszłych pokoleń. Poparcie dla cyfryzacji nie oznacza jednak, że możemy pomijać ryzyka związane z proponowanymi rozwiązaniami. Pierwsze ryzyko dotyczy bezpieczeństwa i autentyczności dokumentów. Skoro cyfrowe odwzorowanie dokumentu ma uzyskać moc prawną równoważną oryginałowi, musimy mieć pewność, że dokument nie został zmieniony, sfałszowany ani pozbawiony istotnych elementów. Konieczne są jasne zasady uwierzytelniania, kontroli jakości skanów, rejestrowania zmian i ustalania odpowiedzialności za błędy.

    Po drugie, ochrona danych osobowych. Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych zgłosił uwagi dotyczące m.in. bezpieczeństwa danych w systemach teleinformatycznych, obowiązków administratorów oraz zasad podpisywania cyfrowych kopii dokumentów. Wątpliwości dotyczą również 80-letniego okresu przechowywania danych osób wyróżnionych odznaką honorową. Są to kwestie, które wymagają rzetelnego wyjaśnienia i odpowiedniego zabezpieczenia interesów obywateli.

    Po trzecie, odpowiedzialność za dokumentację i ciągłość działania systemów. Cyfryzacja nie może prowadzić do sytuacji, w której awaria systemu, cyberatak albo utrata danych uniemożliwią obywatelowi wykazanie jego praw. Potrzebne są skuteczne kopie zapasowe, procedury odtwarzania dokumentacji oraz jasne zasady postępowania w razie awarii.

    Po czwarte, koszty wdrożenia nowych rozwiązań. Ustawodawca przewiduje czas na dostosowanie systemów teleinformatycznych. Należy jednak zadbać, by nowe wymagania nie stały się nieproporcjonalnym obciążeniem dla mniejszych jednostek administracji, które dysponują ograniczonymi zasobami finansowymi i kadrowymi.

    Szanowni Państwo! Wysoka Izbo! Nowoczesne państwo musi sprawnie wykorzystywać technologie, ale nie może zapominać, że za każdym dokumentem stoją konkretne prawa i interesy obywatela. Cyfrowy dokument musi być wiarygodny, bezpieczny i dostępny wtedy, kiedy jest potrzebny. Dlatego Klub Parlamentarny Rozwój Plus popiera projekt ustawy, jednocześnie wskazując na konieczność doprecyzowania, dopilnowania, aby wdrożenie nowych rozwiązań zapewniało rzeczywistą ochronę dokumentacji, danych osobowych i praw obywateli. Dziękuję. (Oklaski)

    (Poseł Sylwester Tułajew: Brawo!)


Przebieg posiedzenia