10. kadencja, 68. posiedzenie, 1. dzień (05-11-2026)
1. punkt porządku dziennego:
Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (druk nr 3293).
Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Finansów Jarosław Neneman:
Pani Marszałek! Szanowni Państwo! Przedstawiony projekt ustawy z druku nr 3293 powiela prawie w całości materię ujętą poprzednio w druku nr 3142, który Wysoka Izba przyjęła w ograniczonym zakresie 22 października tego roku.
Jako że projekt przedłożony przez rząd stanowi pod względem finansowym całościowy pakiet, rząd zdecydował się przedłożyć ponownie tenże projekt, uzupełniony o regulację, której Wysoka Izba raczyła nie przyjąć. Jest to podyktowane chęcią uniknięcia wątpliwości prawnych dotyczących przebiegu procesu legislacyjnego.
Celem przypomnienia chcę powiedzieć, że mówimy w tym przypadku o systemowych zmianach w obszarze podatków dochodowych. Zmiany te z jednej strony zmniejszają obciążenia osób rozliczających się według skali podatkowej w podatku od dochodów osobistych, a z drugiej zwiększają udział podatników o najwyższych dochodach oraz największych podmiotów gospodarczych w finansowaniu wydatków publicznych. Projekt obejmuje zmiany w ustawach o PIT, o CIT oraz o zryczałtowanym podatku dochodowym i jak wskazałem, stanowi jedną całość pod względem finansowym.
Pragnę przypomnieć, że sprawiedliwość podatkowa wyraża się w tym, iż każdy płaci podatki na rzecz państwa według swoich realnych możliwości, tj. poziomu osiąganych dochodów. Zasada ta opiera się na jednakowym traktowaniu osób znajdujących się w takiej samej sytuacji oraz na różnym traktowaniu osób, których sytuacja finansowa jest inna.
Funkcjonująca w ustawie o PIT skala podatkowa, a zatem progresywny system opodatkowania dochodów, formalnie spełnia ten wymóg. Udział płaconego podatku wzrasta wraz ze wzrostem osiąganego dochodu. Obecny kształt skali podatkowej ma jednak swoje wady. Szczególnie zauważalna jest ogromna dysproporcja, wynosząca 20 punktów procentowych, pomiędzy stawką 12% a stawką 32%. Skutkiem tego jest bardzo mocno odczuwalny przez podatników spadek rozporządzalnego dochodu w miesiącu przekroczenia progu podatkowego.
Projekt zmierza do ograniczenia tego skokowego wzrostu oraz w konsekwencji zmniejszenia obciążeń podatkowych grupy ok. 3,5 mln podatników. Dlatego jednym z najważniejszych proponowanych rozwiązań jest zmiana parametrów skali podatkowej. Proponujemy skalę z trzema przedziałami dochodów. Pierwszy będzie z podwyższonym o 10 tys. progiem dochodów, czyli ze 120 tys. zł do 130 tys. zł, i stawką 12%. Drugi będzie obejmował przychody przekracające 130 tys. zł w przedziale od 130 tys. zł do 150 tys. ze stawką 24%. Trzeci przedział będzie ze stawką 32% powyżej 150 tys. zł dochodów.
Jako że zmiana ta wiąże się ze zmniejszeniem dochodów budżetowych, rząd, świadomy odpowiedzialności za stan finansów publicznych, przedłożył Wysokiej Izbie projekt zawierający również źródło finansowania tego ubytku. W ramach tych działań konsolidujących finanse publiczne projekt zakłada podwyższenie stawki daniny solidarnościowej dotyczącej osób fizycznych osiągających dochody przekraczające 1 mln zł rocznie. Jest to wyraz założenia, zgodnie z którym osoby osiągające najwyższe dochody powinny w większym stopniu uczestniczyć w ponoszeniu ciężarów publicznych. Proponujemy, aby stawka tej daniny wzrosła o 1 punkt procentowy z 4% do 5%.
Trzecim istotnym obszarem są zmiany w podatku CIT dotyczące największych podatników. Projekt przewiduje podwyższenie podstawowej stawki CIT wobec podatników, w tym podatkowych grup kapitałowych, których przychody w poprzednim roku przekroczyły równowartość 50 mln euro, jak również podatników wchodzących w skład grup krajowych lub międzynarodowych w rozumieniu przepisów GLoBE, czyli grup międzynarodowych i krajowych, których skonsolidowane przychody przekraczają równowartość 750 mln euro.
Czwartym obszarem jest zmiana zasad ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Proponujemy obniżenie limitu, a w zasadzie powrót do limitu, z 2 mln euro do 250 tys. euro, tak jak to było jeszcze kilka lat temu. Rozwiązanie to ma przywrócić ryczałtowi jego pierwotny charakter, czyli charakter prostej formy opodatkowania, adresowanej przede wszystkim do działalności prowadzonej na niewielką skalę.
Warto w tym miejscu zaznaczyć, że projekt zawarty w druku nr 3293 nie zawiera rozwiązania, zgodnie z którym podatnik opodatkowany ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych po przekroczeniu w trakcie roku kwoty stanowiącej równowartość 300 tys. euro byłby zobowiązany do opodatkowania przychodów według stawki 17%.
Wyrażam nadzieję, że po ponownej dyskusji nad omawianą reformą wszystkie zaproponowane przez rząd rozwiązania zyskają państwa aprobatę. Bardzo dziękuję za uwagę.
Przebieg posiedzenia