10. kadencja, 68. posiedzenie, 1. dzień (05-11-2026)

2. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych oraz Komisji Obrony Narodowej o poselskim projekcie ustawy o Karcie Rodziny Mundurowej (druki nr 1964 i 3259).

Poseł Sprawozdawca Konrad Frysztak:

    Dobry żart tynfa wart.

    (Poseł Piotr Kaleta: Dobry żart Frysztaka wart.)

    Dziękuję, panie pośle, że docenia pan moje żarty.

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić sprawozdanie z prac Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych oraz Komisji Obrony Narodowej nad poselskim projektem ustawy o Karcie Rodziny Mundurowej zawartym w druku nr 1964.

    Sprawozdanie połączonych komisji zostało przedstawione Wysokiej Izbie w druku nr 3259. Projekt ustawy wpłynął do Sejmu 17 października ub.r., a pierwsze czytanie odbyło się 10 lutego br. podczas 51. posiedzenia Sejmu. Po przeprowadzeniu debaty projekt został skierowany do Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych oraz Komisji Obrony Narodowej. Wspólne posiedzenie obu komisji, podczas którego przeprowadziliśmy szczegółowe prace nad projektem, odbyło się 21 października 2026 r. Rozpatrzyliśmy zgłoszone poprawki i wypracowaliśmy rozwiązania przedstawione w sprawozdaniu.

    Zanim przejdę do omówienia szczegółowych rozwiązań przyjętych przez komisję, chciałbym przypomnieć zasadniczy cel procedowanej ustawy o Karcie Rodziny Mundurowej.To projekt, który wychodzi z bardzo prostego, ale niezwykle ważnego założenia: służba na rzecz bezpieczeństwa państwa i obywateli nie jest wyłącznie sprawą osoby noszącej mundur. Jest również częścią życia jej najbliższych. Za każdym żołnierzem, policjantem, strażakiem czy funkcjonariuszem Straży Granicznej stoi rodzina, która musi dostosować codzienne życie do charakteru służby: do dyżurów, nocnych zmian, nieobecności w domu, nagłych wezwań i wyjazdów. Rodzina, która niejednokrotnie przez wiele godzin czeka na powrót bliskiej osoby z miejsca zagrożenia. W przypadku służb mundurowych dyspozycyjność nie jest dodatkiem do wykonywanego zadania i zawodu. Jest jego istotą. Dlatego projektowana ustawa nie ogranicza się do przyznania określonych preferencji samym funkcjonariuszom i żołnierzom. Jej założeniem jest objęcie wsparciem również ich małżonków i dzieci, a w określonych przypadkach także innych członków rodzin. Chodzi o to, aby państwo dostrzegało nie tylko tych, którzy bezpośrednio wykonują zadania związane z bezpieczeństwem, lecz również tych, którzy każdego dnia ponoszą konsekwencje charakteru tej służby.

    Przechodząc do szczegółowych rozwiązań, chciałbym wskazać najważniejsze instrumenty przewidziane w projekcie. Po pierwsze, ustawa ustanawia Kartę Rodziny Mundurowej jako dokument potwierdzający uprawnienia określonych kategorii osób. Po drugie, przewiduje konkretne preferencje w dostępie do usług publicznych. Wśród nich znajdują się ulgi w przejazdach kolejowych. Projekt przewiduje 37-procentową ulgę na przejazdy pociągami na podstawie biletów jednorazowych oraz 49-procentową ulgę na imienne bilety miesięczne w określonych rodzajach pociągów. Przewidziano również preferencje w opłatach paszportowych. Kolejnym elementem jest ułatwienie dostępu do świadczeń zdrowotnych w placówkach podległych Ministerstwu Obrony Narodowej i Ministerstwu Spraw Wewnętrznych i Administracji. Projekt przewiduje także rozwiązania dotyczące pierwszeństwa przyjmowania dzieci do przedszkoli w określonych sytuacjach związanych ze zmianą miejsca zamieszkania i charakterem służby rodzica.

    Istotnym elementem ustawy jest również stworzenie możliwości rozszerzenia katalogu preferencji przez podmioty publiczne i niepubliczne. Chodzi o to, aby karta nie była wyłącznie dokumentem potwierdzającym uprawnienia zapisane w ustawie, lecz także narzędziem budowania systemu współpracy z samorządami, instytucjami i przedsiębiorcami. Ważnym rozwiązaniem jest ponadto ustanowienie 15 maja Dniem Rodziny Mundurowej.

    Przechodząc teraz do najważniejszego elementu prac komisji, chciałbym przypomnieć, że jednym z zasadniczych zagadnień, które pojawiały się zarówno podczas pierwszego czytania, jak i w korespondencji kierowanej do projektodawców oraz resortów prowadzących pracę nad kartą i ustawą, była kwestia rozszerzenia katalogu osób uprawnionych do korzystania z karty. W trakcie debaty parlamentarnej zgłaszano postulaty objęcia tymi rozwiązaniami kolejnych grup zawodowych i formacji. Szczególnie istotny był postulat dotyczący strażaków ratowników ochotniczych straży pożarnych. I właśnie tej kwestii poświęcono znaczną część rozmów poprzedzających posiedzenie połączonych komisji. Chciałbym podkreślić, że prace nad tym rozwiązaniem wymagały uzgodnień pomiędzy Ministerstwem Obrony Narodowej, Ministerstwem Spraw Wewnętrznych i Administracji, przedstawicielami wnioskodawców, czyli klubów koalicji 15 października, oraz środowiskiem ochotniczych straży pożarnych. Nie chodziło bowiem wyłącznie o dopisanie kolejnej grupy do katalogu uprawnionych. Konieczne było również określenie, z jakich konkretnie uprawnień będą korzystać strażacy ratownicy OSP oraz członkowie ich rodzin.

    W wyniku przeprowadzonych uzgodnień podczas posiedzenia 21 października komisje przyjęły poprawki rozszerzające zakres podmiotowy ustawy o strażaków ratowników ochotniczych straży pożarnych. To bardzo ważna zmiana. Ochotnicze straże pożarne stanowią jeden z fundamentów lokalnego systemu bezpieczeństwa. Druhny i druhowie są często pierwszymi osobami, które docierają na miejsce wypadku, pożaru czy innego zdarzenia zagrażającego życiu i zdrowiu mieszkańców. Nie wykonują swojej służby zawodowo. Łączą ją z pracą, prowadzeniem gospodarstw, działalnością gospodarczą i obowiązkami rodzinnymi. Kiedy jednak pojawia się zagrożenie, pozostawiają codzienne zajęcia i ruszają nieść pomoc. Uznaliśmy, że ta postawa powinna znaleźć odzwierciedlenie również w projektowanych przepisach. Warto jednak dokładnie wyjaśnić, jaki zakres uprawnień przewidziano dla tej grupy. W przypadku strażaków ratowników ochotniczej straży pożarnej oraz członków ich rodzin uzgodniono częściowe objęcie systemem preferencji.

    Należy podkreślić, że objęcie strażaków ratowników kartą nie jest wyłącznie gestem symbolicznym. Za tym rozwiązaniem idą konkretne uprawnienia dla samych druhów i ich rodzin.

    Podczas prac komisji przedstawiciele administracji rządowej zwracali również uwagę na konieczność zachowania równowagi pomiędzy zakresem przyznawanych uprawnień a możliwościami ich finansowania i organizacji. W przypadku strażaków ratowników OSP wypracowano rozwiązanie, które pozwala objąć ich wsparciem, jednocześnie określając zakres dostępnych preferencji.

    Wysoka Izbo! Warto również zwrócić uwagę na praktyczny wymiar funkcjonowania karty. Projekt zakłada możliwość korzystania z niej w postaci elektronicznej za pośrednictwem aplikacji mObywatel, a także w postaci tradycyjnego dokumentu. To rozwiązanie ma ułatwić potwierdzanie uprawnień i korzystanie z przysługujących preferencji. Jednocześnie projekt określa zasady przyznawania karty, właściwość organów, sposób weryfikacji uprawnień oraz zasady przetwarzania danych niezbędnych do jej wydania i obsługi.

    Ważne jest również, że ten system ma umożliwić współpracę różnych instytucji i podmiotów oferujących dodatkowe preferencje. Nie chcemy bowiem tworzyć rozwiązania, które będzie funkcjonowało wyłącznie na papierze. Istotne jest, aby karta rzeczywiście była użyteczna w codziennym życiu rodzin mundurowych.

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Połączone Komisje: Administracji i Spraw Wewnętrznych oraz Obrony Narodowej przeprowadziły szczegółowe rozpatrzenie projektu i zgłoszonych poprawek. W wyniku prac komisje przyjęły sprawozdanie przedstawione Wysokiej Izbie. W pracach uczestniczyli przedstawiciele administracji rządowej. Stanowisko resortu w zakresie proponowanych rozwiązań miało istotne znaczenie dla wypracowania ostatecznego kształtu sprawozdania i przyjętych poprawek.

    Komisje rekomendują Wysokiej Izbie dalsze procedowanie nad projektem ustawy w brzmieniu przedstawionym w sprawozdaniu.

    Pozwolicie państwo, że kończąc, wskażę na ważny argument. Kiedy mówimy o bezpieczeństwie państwa, bardzo często koncentrujemy się na wyposażeniu, infrastrukturze, liczebności służb, wynagrodzeniach i warunkach pełnienia służby. Wszystkie te kwestie są niezwykle ważne. Nie możemy jednak zapomnieć o najważniejszym: o człowieku, o żołnierzu, o funkcjonariuszu, który wyjeżdża na granicę i przez wiele dni nie wraca do domu, o policjancie, który pełni służbę w nocy, kiedy jego dzieci śpią, o strażaku, który zostawia rodzinę, aby ratować życie innych, o funkcjonariuszu, którego bliscy każdego dnia muszą liczyć się z tym, że służba może oznaczać niebezpieczeństwo.

    Państwo, które oczekuje od swoich funkcjonariuszy i żołnierzy pełnej dyspozycyjności, powinno również dostrzegać potrzeby ich rodzin. Karta Rodziny Mundurowej jest jednym z instrumentów takiego wsparcia. Nie zastąpi odpowiedniego wynagrodzenia, dobrych warunków służby ani należytej opieki nad funkcjonariuszami i żołnierzami, bo nie taka jest jej rola. Ma natomiast pokazać, że państwo pamięta o tych, którzy swoją codzienną pracą i służbą dbają o bezpieczeństwo nas wszystkich oraz ich najbliższych.

    Wysoka Izbo! W imieniu połączonych Komisji: Administracji i Spraw Wewnętrznych oraz Obrony Narodowej przedstawiam sprawozdanie i rekomenduję dalsze procedowanie nad projektem ustawy o Karcie Rodziny Mundurowej. Bardzo dziękuję. (Oklaski)

    (Głos z sali: Brawo!)

Przebieg posiedzenia