10. kadencja, 68. posiedzenie, 1. dzień (05-11-2026)
2. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych oraz Komisji Obrony Narodowej o poselskim projekcie ustawy o Karcie Rodziny Mundurowej (druki nr 1964 i 3259).
Poseł Andrzej Szejna:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panowie Ministrowie! Tak, to jest bardzo ważny projekt ustawy. Jest on projektem poselskim. Naszą intencją było to, aby on był właśnie projektem poselskim. Ta inicjatywa miała bardzo emocjonalny charakter, ponieważ w naszej debacie publicznej, w dyskusjach między partiami politycznymi na forum parlamentu bardzo często dotykamy kwestii oczywiście niezwykle istotnych, ale technicznych. Podkreślamy skuteczność polskiego rządu, skuteczność koalicji 15 października, jeśli chodzi o dozbrajanie polskiej armii. Podkreślamy skuteczność w zakresie pozyskiwania środków na rzecz polskiej armii, polskiego bezpieczeństwa, czego dowodem jest chociażby program SAFE, czyli 200 mld zł, które zostały zainwestowane w polski przemysł zbrojeniowy. Podkreślamy nasze sojusze, naszą tradycję, nasze bezpieczeństwo. Mówimy o kolejnych zakupach i kolejnych inwestycjach.
Teraz przyszedł czas, aby powiedzieć o człowieku. Przyszedł czas, aby powiedzieć o żołnierzach, o funkcjonariuszach podległych MSWiA i o strażakach, a przede wszystkim o ich rodzinach. Dron nie uderzy, samolot nie odeprze ataku, czołg nie ruszy, a haubica nie wystrzeli, jeżeli nie będą kierowane przez świetnie wyszkolonych żołnierza czy żołnierkę, za którymi stoją ich rodziny. Rodziny te z poświęceniem ich wspierają, oczekują na ich powrót ze służby. Są wreszcie rodziny, które są rodzinami bohaterów poległych na polu walki.
Apeluję tu i teraz do opozycji, abyśmy jednomyślnie przyjęli ten projekt ustawy po pracy, gorącej dyskusji i doszlifowaniu go w Sejmie Rzeczypospolitej Polskiej. Osobiście liczę na to, że tak się stanie. To będzie wyraz nie tylko naszej solidarności, ale także ogromnego szacunku, jakim darzymy rodziny żołnierzy, funkcjonariuszy czy druhów, a więc filar naszego bezpieczeństwa.
Jeżeli chodzi o szczegóły, wiemy, że zakres tej ustawy nie jest dookreślony. Będzie to zależało w dużej mierze od podmiotów prywatnych, od samorządów. Ale projekt jest na tyle precyzyjny, że zarzuty dotyczące nieprecyzyjności ustawy, które były stawiane, są naprawdę bezzasadne.
Chciałbym w tym miejscu podziękować serdecznie przedstawicielom wszystkich klubów parlamentarnych, a szczególnie koalicji 15 października, z którymi współpracowaliśmy przy tworzeniu tego ważnego aktu prawnego. Pragnę podkreślić, że naszą intencją było okazanie szacunku, ale przede wszystkim realne zabezpieczenie sytuacji materialnej i wzmocnienie poczucia godności rodzin mundurowych w Polsce.
W toku prac komisji wprowadziliśmy do projektu istotną zmianę rozszerzającą katalog uprawnionych o strażaków ratowników ochotniczych straży pożarnych oraz ich rodziny. To ważne uzupełnienie ustawy, szczególnie z perspektywy mieszkańców mniejszych miejscowości, w których ochotnicze straże pożarne odgrywają ogromną rolę w zapewnianiu bezpieczeństwa. Strażacy ochotnicy często mają zwykłą pracę zawodową, a poza nią uczestniczą w akcjach ratowniczych, szkoleniach i ćwiczeniach. Wyjeżdżają do pożarów, wypadków drogowych, pomagają usuwać skutki wichur i podtopień. Nie otrzymują za tę gotowość regularnego wynagrodzenia jak strażacy zawodowi, a przecież zagrożenia, z którymi się mierzą podczas akcji, są takie same. Ich służba również wpływa na życie rodzinne. Wyjazd do akcji oznacza nieobecność w domu, konieczność przejęcia obowiązków przez drugiego rodzica, zmianę rodzinnych planów, a czasem zwyczajnie niepokój o to, czy bliska osoba bezpiecznie wróci.
Projekt przewiduje konkretne uprawnienia, m.in. ustawową ulgę kolejową w wysokości 49% dla określonych grup beneficjentów, preferencyjny dostęp do świadczeń zdrowotnych w placówkach podległych MON i MSWiA, rozwiązania dotyczące edukacji dzieci oraz obniżone opłaty paszportowe. Jednocześnie ustawa nie zamyka katalogu możliwych usług. Samorządy będą mogły tworzyć własne programy wsparcia, a przedsiębiorcy - przystępować do systemu i oferować posiadaczom karty dodatkowe preferencje. Wykorzystujemy więc rozwiązania sprawdzone w przypadku Karty Dużej Rodziny, która pozwala stopniowo rozszerzać zakres oferowanego wsparcia, również przez inne podmioty, w tym prywatne.
Oczywiście żadne ulgi finansowe nie zrekompensują rodzinie ewentualnej utraty bliskiej osoby ani nie wyeliminują trudności wynikających ze specyfiki służby. Nie oznacza to jednak, że państwo nie powinno podejmować działań, które choć częściowo ułatwią codzienne funkcjonowanie tych rodzin. Rodziny mundurowych ponoszą część kosztów związanych ze służbą swoich najbliższych. Częste delegacje, przeniesienia, nieregularne godziny pracy czy nagłe wezwania do służby wpływają na możliwość podjęcia pracy przez małżonka, organizację opieki nad dziećmi i codzienne obowiązki domowe. Dlatego wsparcie dla tych rodzin nie powinno być traktowane wyłącznie jako dodatkowy przywilej. Jest również formą uznania ich roli w funkcjonowaniu służb odpowiedzialnych za bezpieczeństwo państwa.
Dla jednych hasło ˝murem za polskim mundurem˝ pozostaje deklaracją. Dla nas w tej Izbie powinno oznaczać konkretne działania na rzecz osób pełniących służbę i ich najbliższych.
(Poseł Anna Paluch: Ale nie oznacza, niestety.)
Karta Rodziny Mundurowej jest jednym z takich działań. Posłanki i posłowie klubu parlamentarnego Lewicy poprą ustawę w brzmieniu zaproponowanym przez komisje. Dziękuję. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia