10. kadencja, 68. posiedzenie, 1. dzień (05-11-2026)
2. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych oraz Komisji Obrony Narodowej o poselskim projekcie ustawy o Karcie Rodziny Mundurowej (druki nr 1964 i 3259).
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Wiesław Szczepański:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Państwo Posłowie! Postaram się odpowiedzieć na znaczną część pytań, bo w znacznej części one były kierowane do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji i de facto odnosiły się właściwie do jednej grupy zawodowej.
Chciałbym na początku zwrócić państwu posłom uwagę na jedną rzecz. To nie jest projekt rządowy. Państwo kierujecie pytania do ministra spraw wewnętrznych, kierujecie pytania do ministra obrony narodowej, natomiast projekt jest poselski i to posłowie, a nie rząd wystąpili z tym projektem. W związku z tym pytania dotyczące grupy powinny być kierowane do posłów wnioskodawców i do posła, który tworzył tę ustawę. Mogę odnieść się do tego, co uważam, natomiast nie mogę odnosić się do resortów, za które nie odpowiadam, a które nie znalazły się w tej grupie.
Szanowni Państwo! Pan poseł Krajewski pytał, po prostu wskazywał, że środki finansowe w ministerstwie spraw wewnętrznych na służby są mniejsze niż w ubiegłym roku. Panie pośle, mówimy o budżecie ministerstwa spraw wewnętrznych.
(Poseł Jarosław Krajewski: Mówi pan o budżecie Policji?)
Tak. Ja już odpowiadam, że jest to, panie pośle, nieprawda. Dlaczego? Już panu odpowiem.
(Wypowiedź poza mikrofonem)
Nie, nie, ale niech pan poczeka, już panu odpowiem. Dlaczego? Dlatego że w ustawie budżetowej na rok 2025 i rok 2026, dokładnie na 2025 r., mieliśmy środki, które są w programie modernizacyjnym - ponad 2600 mln...
(Poseł Jarosław Krajewski: A, to jest całkowicie coś innego.)
...i to był ostatni rok, jeśli chodzi o rok 2025, w tym ok. 2 mld na Policję.
(Poseł Jarosław Krajewski: Panie marszałku, sprostowanie, bo nazwisko padło...)
To również środki związane...
Odpowiadam na pytanie, dlatego padło nazwisko. Będę odnosił się nazwiskami.
(Poseł Jarosław Krajewski: Ja wiem, bardzo dziękuję. Dzięki temu mogę odpowiedzieć.)
Oczywiście.
Natomiast w roku bieżącym nie mamy... Po prostu program modernizacyjny był w rezerwie celowej, w związku z tym 1,5 mld będzie po prostu jako pieniądze, w tym również miliard na Policję, ujęte. To są również środki związane z uposażeniem dotyczącym świadczenia mieszkaniowego, ponad 1200 mln, które są w rezerwie celowej i nie są wykazywane w budżecie. A więc znaczna część środków, która po prostu jest, to są pieniądze niepokazywane. One były w budżecie na rok 2025. Budżet ministerstwa spraw wewnętrznych na rok 2026 to 50 627 mln. Budżet na przyszły rok to 54 140 mln zł.
Było pytanie, dlaczego nie objęliśmy całym zakresem rzeczowym ochotniczych straży pożarnych. Państwo pamiętacie, że w pierwotnej wersji byli tylko funkcjonariusze służb mundurowych podległych MON - mówię tutaj o wojsku, Wojskach Obrony Terytorialnej - a także cztery formacje, które są u nas. Natomiast w wyniku prac parlamentarnych i uzgodnień podjęto decyzję, żeby również ochotnicy strażacy ratownicy byli objęci tą formułą. To jest 295 tys. osób. To jest olbrzymia grupa osób. Gdybyśmy przyjęli, że mamy objąć wszystkich ochotników strażaków, to mówilibyśmy o liczbie 800 tys. osób, z rodzinami - prawie 3 mln. Dzisiaj nie ma żadnego problemu, żeby zapisać się do ochotniczej straży pożarnej. Mielibyśmy pączkowanie, za chwilę 2 mln ochotników strażaków i Karta Rodziny Mundurowej stałaby się fikcją.
Założenie było takie, że ta karta byłaby skierowana do funkcjonariuszy czynnych zawodowo. Dlatego m.in. przewidywaliśmy możliwość ich uczestniczenia w bezkolejkowym systemie zdrowotnym. Dlaczego? Żeby ci funkcjonariusze nie czekali w kolejce, bo czasami są potrzebni do wykonywania zadań. Natomiast w żaden sposób nie zmniejsza to obsługi świadczeń zdrowotnych przez nasze placówki medyczne, dlatego że przecież te wszystkie osoby odprowadzają składki zdrowotne i dzisiaj uczestniczą w tym systemie. Gdybyśmy mieli obowiązek wtłoczenia do tego systemu również ochotników strażaków, to grupa ok. 886 tys. osób trafiłaby do szpitali. Po prostu to byłoby zalanie i zniszczenie systemu. Właściwie służba zdrowia stałaby się niewydolna. Chciałbym zwrócić uwagę również na jedną rzecz - że mówimy tylko o placówkach podległych ministrowi spraw wewnętrznych i ministrowi obrony narodowej. Gdyby do tych placówek wprowadzić kolejne 3 mln osób albo 1 mln osób, po prostu nie byłoby to normalne. Te placówki zajęłyby się tylko leczeniem funkcjonariuszy, ochotników strażaków i musiałyby się nazywać: szpitale świadczące usługi tylko dla jednej formacji.
Było pytanie, o jakiej grupie rozmawiamy. Rozmawiamy o grupie w MON-ie 763 tys. osób, w MSWiA - 543 tys. osób. Jeśli chodzi o ochotników strażaków, jak powiedziałem, jest to ponad 880 tys. osób. To jest olbrzymia grupa osób, prawie 2 mln, która będzie objęta.
Dzisiaj nie jesteśmy w stanie określić, o jakiej dokładnie kwocie jest mowa. Dlaczego? Dlatego, że osoby, które będą ubiegały się o kartę, nie będą otrzymywały jej bezpośrednio, lecz będą musiały złożyć wniosek. Nie wiem, ile osób z tej liczby 2 mln złoży wniosek o Kartę Rodziny Mundurowej i ile osób rzeczywiście będzie chciało ją otrzymać. Kwotę oszacowaliśmy na ok. 49 mln zł. Środki te są przeznaczone dla beneficjentów projektu na ulgowe przejazdy. Jeśli chodzi o MSWiA, koszt związany z utworzeniem systemu informatycznego wynosi 16 mln zł. Kwota pomniejszonych wpływów do budżetu państwa z tytułu ulg paszportowych wynosi ok. 3850 tys. zł. Będziemy rozmawiali o środkach finansowych po uchwaleniu tej ustawy, kiedy znana będzie grupa osób. Jak wiadomo, jesteśmy na etapie procedowania nad budżetem. Mam nadzieję, że ustawa zostanie uchwalona, zanim ustawa budżetowa będzie zrealizowana. Wtedy będziemy rozmawiali o możliwych poprawkach i środkach, które ewentualnie mogłyby zabezpieczyć MON czy Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji w zakresie funkcjonowania.
Odnośnie do kwestii weryfikacji strażaków ochotników chciałbym powiedzieć jedno. Jeśli chodzi o wnioski dotyczące Karty Rodziny Mundurowej, to dzisiaj nie posiadamy pełnej wiedzy na temat strażaków ochotników. Wnioski dotyczące Karty Rodziny Mundurowej będą musieli oni składać w swoich gminach. Tam będzie miała miejsce pierwsza weryfikacja tego, czy strażak ochotnik rzeczywiście pełni funkcję ratownika, ile ma dzieci, czy jest żonaty i czy żona będzie wpisana do wniosku. Drugim elementem będzie przekazywanie tej bazy danych do Państwowej Straży Pożarnej. Przewidziany został również etap potwierdzania danych otrzymywanych z gminy oraz tego, że zgłaszane osoby rzeczywiście pełnią funkcję strażaka ochotnika.
Chcę również powiedzieć, że jeśli chodzi o kwestię karty, to zakładaliśmy, że będzie to karta funkcjonująca w systemie mObywatel, dlatego że dzisiaj ochotnicy strażacy mają już tę kartę. Ta karta się sprawdziła. Jeśli dobrze pamiętam - pan komendant może mnie poprawić - 13 tys. ochotników strażaków ma już kartę w mObywatelu i posługuje się tą kartą.
Jedna z pań posłanek zapytała o kwestię ulg. Po pierwsze, samorządy dobrowolnie mogą przystępować do tego systemu. Tak jak w przypadku Karty Dużej Rodziny mogą to być ulgi dotyczące przejazdów autobusami, zakupu biletów do teatru, kina bądź inne ulgi. To zależy od dobrowolnych decyzji samorządów. Jeśli chodzi o wielkie sieci korporacyjne, handlowe, Orlen, to decyzja, powiedzmy, będzie zapadała na linii: Ministerstwo Obrony Narodowej - MSWiA. Z sieciami, które włączą się do systemu upustów dla osób, które będą posiadały Kartę Rodziny Mundurowej, będą podpisywane porozumienia.
Na koniec chciałbym zwrócić się do państwa posłów z prawej strony sceny. Państwo pytacie, dlaczego ulgi ograniczają się do jednej kwestii. Otóż przez 8 lat, z wyjątkiem ustawy jednogłośnie przyjętej w zakresie ochotniczych straży pożarnych i ulg dla strażaków nieczynnych już zawodowo, bo jeśli chodzi o świadczenie, które jest wypłacane, to jest to świadczenie dla emerytów, nie zrobiliście państwo nic w zakresie poprawy funkcjonowania, jeśli chodzi o kwestie związane z Kartą Rodziny Mundurowej, choć o Karcie Rodziny Mundurowej w wojsku i w naszych służbach mówiono od wielu, wielu lat. Dopiero ta koalicja podjęła decyzję w tej sprawie. Oczywiście dzisiaj, można powiedzieć: małymi krokami, zaczynamy od jednej rzeczy. Pierwsze lata pozwolą nam stwierdzić, jak to funkcjonuje, potem będzie można rozmawiać o kolejnych etapach. Natomiast, mówiąc wprost, jest to projekt poselski, a nie projekt rządowy. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia