10. kadencja, 68. posiedzenie, 1. dzień (05-11-2026)
3. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Edukacji i Nauki o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela (druki nr 3263 i 3291).
Poseł Marzena Anna Machałek:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! W imieniu Klubu Parlamentarnego Rozwój Plus przedstawiam stanowisko wobec projektu nowelizacji ustawy - Karta Nauczyciela. Na początek trzeba powiedzieć jasno: polscy nauczyciele zasługują na godne wynagrodzenie, stabilność zawodową i poważne traktowanie przez państwo. Niestety kolejny projekt rządu Donalda Tuska pokazuje, jak daleko jest ministerstwo od obiecywanej, kompleksowej polityki wynagradzania nauczycieli. Rząd proponuje marne podniesienie wskaźnika wynagrodzenia nauczycieli początkujących. Zmiana jest techniczna, jest konieczna. Uwaga, bez niej wynagrodzenie tej grupy zawodowej, nauczycieli początkujących, w 2027 r. wzrosłoby zaledwie o 0,68%. Nazwijmy rzeczy po imieniu. To nie jest żadna nowa znacząca podwyżka. To nie jest reforma wynagrodzeń. To jedynie utrwalenie rozwiązania, które obowiązuje od 2024 r. (Gwar na sali)
Czy mógłby pan marszałek uspokoić moich kolegów z Prawa i Sprawiedliwości?
(Poseł Bogumiła Olbryś: Ha, ha, ha!)
Wicemarszałek Szymon Hołownia:
Już to robię, z przyjemnością.
Poseł Marzena Anna Machałek:
O, to dobrze.
Wicemarszałek Szymon Hołownia:
Posłowie Prawa i Sprawiedliwości! W imieniu posłanki Rozwój Plus upominam was.
Poseł Marzena Anna Machałek:
Bardzo bym prosiła.
(Poseł Dariusz Piontkowski: Przepraszamy panią poseł, panie marszałku.) (Oklaski)
Wicemarszałek Szymon Hołownia:
Bardzo proszę. Proszę się zachowywać. I to jeszcze dwóch nauczycieli i jeden nauczyciel Wysokiej Izby. Skandal, hańba! Siadaj, przeproś.
Bardzo proszę.
(Poseł Zbigniew Krzysztof Kuźmiuk: Brawo, pani poseł! Proszę dopisać pani poseł 1 minutę.)
Poseł Marzena Anna Machałek:
Dziękuję.
Proszę o dopisanie czasu.
Rząd Donalda Tuska, pani minister Nowacka nie przedstawiają nauczycielom żadnej nowej perspektywy. Obiecanki cacanki. Zapobiega ta propozycja jedynie pogorszeniu sytuacji nauczycieli rozpoczynających pracę, pogorszeniu wynikającemu z braku wizji, z braku koncepcji, z braku dotrzymywania obiecywanych podwyżek. Czy naprawdę po niemal 3 latach rządzenia jedyną systemową propozycją dla nauczycieli początkujących ma być marna zmiana jednego wskaźnika? Czy to jest naprawdę propozycja, która ma poprawić atrakcyjność zawodu nauczyciela? To, można powiedzieć, jest żenujące. Gdzie kompleksowa reforma systemu wynagrodzeń? Gdzie rozwiązania, które zachęcą młodych ludzi do pracy w szkole? Planowany 3-procentowy wzrost wynagrodzeń nauczycieli w 2027 r. trudno uznać za ambitną odpowiedź na te wyzwania. Co więcej, trzeba to podkreślić, że sam projekt nie gwarantuje, że każdy nauczyciel otrzyma 3-procentową podwyżkę.
Wysoka Izbo! Rząd czasem mówi o znaczeniu edukacji, raczej jej szkodzi, ale szacunek dla nauczyciela nie może się kończyć na konferencjach prasowych i deklaracjach.
(Poseł Krystyna Skowrońska: Kto to mówi?)
Musi to znajdować odzwierciedlenie w konkretnych decyzjach. Nie takich decyzjach jak ograniczenie kompetencji, autonomii nauczyciela, jak np. brak zadań domowych. Dzisiaj nauczyciele mierzą się, o tym trzeba powiedzieć jasno, z rosnącymi wymaganiami, problemami wychowawczymi, kryzysami psychicznymi dzieci i młodzieży, przemocą oraz nadmierną biurokracją. Nauczyciele dziś potrzebują nie tylko godnego wynagrodzenia, ale również wsparcia i poczucia stabilności.
W poprzednich latach podejmowaliśmy konkretne działania systemowe, m.in. wprowadzając standardy zatrudnienia psychologów i pedagogów specjalnych w szkołach. Bo dobra edukacja wymaga pieniędzy, ale nie tylko pieniędzy, także odpowiedniego budowania systemu odpowiadającego na wyzwania czasu. Obecny rząd proponuje rozwiązanie dotyczące wyłącznie nauczycieli początkujących, marne, nieduże, pomijając szerszy problem relacji wynagrodzeń między poszczególnymi stopniami awansu zawodowego. Na ten problem zwracają uwagę również związki zawodowe. Należy koniecznie docenić doświadczenie nauczycieli mianowanych i dyplomowanych, ale ten rząd, jak już powiedziałam, nie ma żadnego długofalowego planu. Jedynie reaguje na kolejne problemy, które sam stworzył.
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Potrzebna jest realna odpowiedź, jak zatrzymać doświadczonych nauczycieli, jak przyciągnąć do zawodu młodych absolwentów i jak zapewnić odpowiednie wynagrodzenia bez corocznej niepewności. Rząd niczego nie przedstawia, a więc Rozwój Plus przedstawia w swojej poprawce takie rozwiązania. Wnosimy poprawkę przewidującą zdecydowane podniesienie wskaźnika średniego wynagrodzenia nauczycieli początkujących, a także zwiększenie wskaźników, jeśli chodzi o nauczycieli mianowanych i dyplomowanych, wszystkich o 10%. Chcemy przede wszystkim poprawić sytuację finansową wszystkich nauczycieli.
Na koniec powiem, że polska szkoła nie potrzebuje kolejnych pustych deklaracji, pustych obietnic, nieistotnych korekt. Potrzebuje konkretnych (Dzwonek), zdecydowanych działań, szacunku dla nauczycieli. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia