10. kadencja, 68. posiedzenie, 1. dzień (05-11-2026)

3. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Edukacji i Nauki o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela (druki nr 3263 i 3291).

Poseł Witold Tumanowicz:

    To nie miejsce, koledzy posłowie.

    Panie marszałku, bardzo dziękuję.

    Wicemarszałek Szymon Hołownia:

    Bardzo proszę.

    Poseł Witold Tumanowicz:

    Jeśli chodzi o ustawę, to rząd kolejny raz przedstawia nowelizację Karty Nauczyciela, ale tym razem proponuje podwyższenie średniego wynagrodzenia nauczycieli początkujących o prawie 2,8 punktu procentowego kwoty bazowej. Można oczywiście pytać, dlaczego tak niewiele, dlaczego tylko nauczyciel początkujący, dlaczego pomijacie nauczycieli mianowanych i dyplomowanych. Ale zasadnicze pytanie brzmi inaczej: Jak długo jeszcze zamierzacie łatać system, który od lat sami psujecie? Właśnie na tym polega problem polskiej oświaty. Kolejne rządy tworzą coraz bardziej skomplikowany, scentralizowany system, w którym o wynagrodzeniu nauczyciela decydują przede wszystkim urzędowe tabele, stopnie awansu zawodowego i polityczne decyzje podejmowane w Warszawie, a nie zwykła konkurencja, jeśli chodzi o to, czy nauczyciel po prostu dobrze wykonuje swoją pracę. Nawet związki zawodowe krytykują projekt. ZNP wskazuje na spłaszczenie wynagrodzeń. ˝Solidarność˝ zwraca uwagę na inflację i pominięcie nauczycieli z wyższymi stopniami awansu. Każdy dostrzega jakiś fragment problemu, ale nikt nie chce zakwestionować jego istoty i fundamentów.

    W Konfederacji proponujemy zupełnie inne podejście. Pieniądze powinny iść za uczniem, a nie za urzędniczą decyzją. Dlatego proponujemy wprowadzenie bonu edukacyjnego. To rodzice powinni decydować, do jakiej szkoły trafi ich dziecko, a szkoły powinny konkurować jakością nauczania, poziomem bezpieczeństwa, kompetencjami zatrudnionych nauczycieli i pensjami, jakie im oferują. Chcemy również realnego wsparcia dla rodziców wybierających edukację domową. Skoro rodzice biorą na siebie odpowiedzialność za kształcenie swoich dzieci, państwo nie powinno ich za to finansowo karać. W takim systemie dyrektor szkoły miałby większą swobodę zatrudniania i wynagradzania nauczycieli. Dobry matematyk, świetny polonista czy znakomity nauczyciel języków obcych nie musiałby czekać na kolejną decyzję ministra, żeby zarabiać więcej. O jego wynagrodzeniu powinny decydować przede wszystkim kompetencje, jakość pracy i zapotrzebowanie na jego umiejętności. Dzisiaj nauczyciel, który angażuje się ponad przeciętną, często nie ma odpowiednich możliwości finansowego awansu. Tymczasem system powinien premiować najlepszych, a nie wszystkich wtłaczać w jednakowe urzędnicze ramy.

    Wysoka Izbo! Możemy co roku zmieniać wskaźniki, przesuwać kwoty bazowe i ogłaszać kolejne podwyżki, ale dopóki nie zmienimy zasad finansowania oświaty, będziemy wracać do tego samego problemu. Konfederacja opowiada się za systemem, w którym rodzice mają rzeczywisty wybór, szkoły mają większą autonomię, a dobrzy nauczyciele mogą dobrze zarabiać. Polska szkoła potrzebuje wolności, konkurencji i odpowiedzialności, a nie kolejnych urzędniczych korekt. Jeśli chodzi o taki kształt ustawy, Konfederacja go nie poprze. Dziękuję. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia