10. kadencja, 68. posiedzenie, 1. dzień (05-11-2026)

3. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Edukacji i Nauki o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela (druki nr 3263 i 3291).

Poseł Izabela Bodnar:

    Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Szanowny Panie Ministrze! Chciałabym rozpocząć od pewnej osobistej refleksji, ponieważ sama pochodzę z rodziny nauczycielskiej. Dlatego zawód nauczyciela nie jest dla mnie wyłącznie przedmiotem debaty parlamentarnej, ale to część mojej rodzinnej historii i doświadczeń. Zanim przejdę do stanowiska, chciałabym jednak odnieść się do słów pana posła Dolaty, którego już tutaj z nami nie ma.

    (Poseł Zbigniew Dolata: Jestem!)

    Jest pan poseł na galerii. Pozdrawiam. Panie pośle, utyskuje pan dzisiaj tutaj potwornie, że koalicja 15 października podnosi tutaj raptem kosmetyczne zmiany, a PiS dbał o nauczycieli. Panie pośle, to ja panu przypomnę. Rozpoczęliście rządy. 2016 r. - 0% podwyżek. 2017 - 1,3 od stycznia. 2020 - 6. 2021 - 0. 2022 - 4,4. Szanowny panie, koalicja 15 października w 2024 r., żeby panu przypomnieć, podniosła pensje nauczycielom początkującym o 33%, a nauczycielom dyplomowanym i mianowanym - już nie wiem, jak się to nazywa - o 30%.

    (Poseł Zbigniew Dolata: Inflacja.)

    Tak że proszę teraz nie udawać tutaj ojców, którym na sercu leży właśnie ten obszar.

    Pamiętamy wszyscy, że jeszcze nie tak dawno zawód nauczyciela cieszył się ogromnym szacunkiem i prestiżem społecznym. Nauczyciel był autorytetem, osobą, której powierzaliśmy nie tylko edukację, ale także wychowanie naszych dzieci. Dziś rzeczywistość tego zawodu wygląda znacznie trudniej. Nauczyciele mierzą się z ogromną odpowiedzialnością, przeciążeniem, obowiązkami administracyjnymi, coraz trudniejszymi relacjami z częścią rodziców, którzy niejednokrotnie przyjmują postawę roszczeniową, a do tego z wynagrodzeniami, które nie zawsze odpowiadają randze i wymogom tej pracy. Coraz częściej zadajemy sobie pytanie, czy młodzi ludzie będą chcieli wybierać tę ścieżkę zawodową, czy będą widzieć w niej przyszłość, stabilność i możliwość rozwoju.

    (Poseł Marzena Anna Machałek: No właśnie. Czy będą chcieli wybierać.)

    A przecież edukacja to jedna z najważniejszych inwestycji w przyszłość państwa. Nauczyciele, ich wiedza, zaangażowanie, doświadczenie, motywacja do wykonywania tego niezwykle odpowiedzialnego zawodu - są jej fundamentem. Dlatego rozmawiając o przyszłości polskiej szkoły, nie możemy pomijać kwestii wynagrodzeń, a w szczególności osób, które dopiero rozpoczynają drogę zawodową w oświacie.

    Przedmiotem proponowanej ustawy jest zapewnienie nauczycielom początkującym takiego samego procentowego wzrostu średniego wynagrodzenia, jaki przewidziano dla nauczycieli mianowanych i dyplomowanych. Obecnie Karta Nauczyciela określa średnie wynagrodzenie nauczycieli początkujących na poziomie 120% kwoty bazowej. Dla nauczycieli mianowanych wskaźnik ten wynosi 144%, a dla dyplomowanych - 184%. Problem polega na tym, że dotychczasowe rozwiązanie, które pozwalało zapewnić nauczycielom początkującym odpowiednio wyższy wzrost wynagrodzeń, miało charakter czasowy, uznaniowy. Wprowadzano je w kolejnych ustawach okołobudżetowych, obowiązujących tylko w poszczególnych latach. Nie jest to jednak rozwiązanie, które powinno być powtarzane każdego roku. Kwestia wynagrodzeń powinna być uregulowana systemowo, w sposób trwały i przewidywalny. Właśnie temu służy omawiany dzisiaj projekt. Rząd proponuje podwyższenie wskaźnika średniego wynagrodzenia nauczycieli początkujących ze 120 do ponad 122,7% kwoty bazowej. Projekt przenosi tę korektę bezpośrednio do Karty Nauczyciela - co jest bardzo ważne - zastępując coroczne, doraźne rozwiązania trwałym przepisem ustawowym. Jakie będą praktyczne konsekwencje tej zmiany? W 2027 r. planowany wzrost kwoty bazowej wyniesie 3%. Bez zmiany przepisów średnie wynagrodzenie nauczycieli początkowych wzrosłoby zaledwie o 0,68%, podczas gdy wynagrodzenia nauczycieli mianowanych i dyplomowanych wzrosłyby właśnie o 3%. Proponowana zmiana pozwoli uniknąć tej dysproporcji i będzie oznaczać wzrost pensji dla początkujących nauczycieli w konkretnych kwotach miesięcznych.

    Istotna jest również kwestia finansowania. Zgodnie z uzasadnieniem skutki proponowanej zmiany zostały już uwzględnione w kwocie potrzeb oświatowych na 2027 r. Nie ma więc konieczności dodatkowego zwiększania tej kwoty. Środki zostały również przewidziane w odpowiednich mechanizmach finansowania szkół prowadzonych przez administrację rządową.

    Wysoka Izbo! Dobra szkoła nie powstaje wyłącznie dzięki programom nauczania, nowym podręcznikom czy inwestycjom w infrastrukturę. Powstaje przede wszystkim dzięki roli ludzi, którzy każdego dnia pracują z dziećmi i młodzieżą. Dlatego polityka oświatowa musi uwzględniać również sytuacje tych, którzy dopiero rozpoczynają pracę w zawodzie. Nie możemy oczekiwać od nich zaangażowania i odpowiedzialności, nie zapewniając im jednocześnie stabilnych, sprawiedliwych zasad wynagradzania. Przedłożona nowelizacja porządkuje dotychczasowe przepisy, eliminuje konieczność corocznego wprowadzania dodatkowych regulacji i zapewnia nauczycielom początkującym (Dzwonek) bardziej przewidywalne zasady wzrostu wynagrodzeń.

    Klub Parlamentarny Centrum popiera proponowane zmiany. Dziękuję. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia