10. kadencja, 68. posiedzenie, 1. dzień (05-11-2026)
3. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Edukacji i Nauki o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela (druki nr 3263 i 3291).
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Henryk Kiepura:
Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Odnosząc się do projektowanych zmian, powiem, że zgadzam się z panem posłem z Prawa i Sprawiedliwości, że ten zapis jest przede wszystkim zapisem technicznym, a dyskusja rozwinęła się i osiągnęła zakres trochę szerszy niż proponowane zmiany.
Jaki jest cel projektowanej ustawy? Jest nim systemowe zagwarantowanie nauczycielom początkującym takiego samego procentowego wzrostu średniego wynagrodzenia jak w przypadku nauczycieli mianowanych i dyplomowanych w związku ze zmianą kwoty bazowej dla nauczycieli, określonej w corocznej ustawie budżetowej.
Założenia ustawy bardzo precyzyjnie przedstawiła pani poseł sprawozdawca, natomiast sama zmiana polega na nowelizacji art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy - Karta Nauczyciela poprzez podwyższenie wskaźnika kwoty bazowej nauczyciela początkującego ze 120% do 122,7696%. Jest propozycja, aby rozwiązanie to miało miejsce od 1 stycznia 2027 r. i w latach następnych. Ta regulacja zapewni nauczycielom początkującym taki sam procentowy wzrost wynagrodzenia, jaki będą mieli nauczyciele mianowani i dyplomowani.
Jeżeli chodzi o finansowanie proponowanej regulacji, to środki na sfinansowanie skutków zostały zaplanowane w kwocie potrzeb oświatowych na 2027 r. W przypadku szkół prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego uwzględnienie tych skutków w kwocie potrzeb oświatowych powoduje odpowiednie zwiększenie dochodów jednostek samorządu terytorialnego, w tym przypadku jednostek samorządu terytorialnego otrzymujących subwencję ogólną. Wpływa to na wysokość należnej im subwencji ogólnej. W przypadku jednostek samorządu terytorialnego, którym subwencja ogólna nie przysługuje z uwagi na wysoki poziom ich dochodów, źródłem finansowania skutków projektowanej zmiany są pozostałe dochody tych jednostek, jak również będą finansowane te regulacje z rezerwy celowej budżetu państwa w przypadku szkół prowadzonych przez organy administracji rządowej. Te regulacje nie wymagają dodatkowego zwiększenia wydatków z budżetu państwa. Natomiast podwyższenie wskaźnika, w oparciu o który jest ustalane średnie wynagrodzenie nauczycieli początkujących, ze 120% do zaproponowanego wskaźnika spowoduje skutki. W przypadku szkół i placówek prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego będzie to kwota 261 700 tys. zł oraz dodatkowo 52,5 mln zł to skutek w postaci wzrostu dotacji udzielanych przez jednostki samorządu terytorialnego dla szkół i placówek nieprowadzonych przez te jednostki. Łącznie będzie to kwota 314 200 tys. zł. Kolejnym skutkiem regulacji będzie kwota 6100 tys. zł w przypadku szkół i placówek prowadzonych przez organy administracji rządowej.
Do oszacowania kosztu podwyższenia średniego wynagrodzenia nauczycieli początkujących przyjęto 111 300 etatów nauczycieli zatrudnionych w szkołach i placówkach oświatowych prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego i 2600 etatów nauczycieli zatrudnionych w szkołach i placówkach oświatowych prowadzonych przez organy administracji rządowej.
W dyskusji pojawił się również temat projektu Związku Nauczycielstwa Polskiego. Ten projekt znajduje się w podkomisji komisji edukacji. Natomiast ja przypomnę początki tego projektu. On wpłynął do Sejmu w 2021 r. Czekał długo na jakikolwiek ruch i procedowanie. Natomiast 4 lutego 2022 r. Rada Ministrów przyjęła stanowisko wobec obywatelskiego projektu ustawy o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela, druk nr 1840. Stanowisko jest wielostronicowe, ale ostateczna sentencja jest taka, cytuję: Reasumując, rząd negatywnie opiniuje obywatelski projekt ustawy o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela, druk nr 1840, z posiedzenia Rady Ministrów 4 lutego 2022 r.
(Poseł Marcin Józefaciuk: I to zamyka sprawę.)
To nie zamyka sprawy. Jest projekt ustawy w podkomisji.
(Poseł Marcin Józefaciuk: Nie? Okej.)
Szanowni Państwo! W związku z tym, że padało również wiele pytań i stwierdzeń dotyczących kształtowania się wynagrodzeń w ostatnich latach, chciałbym poinformować, jak kształtowały się średnie wynagrodzenia nauczycieli w latach 2023-2026 i jaka jest perspektywa na 2027 r. Więc w 2023 r. średnie wynagrodzenie nauczyciela początkującego wynosiło 4778 zł, nauczyciela mianowanego - 5733 zł, a nauczyciela dyplomowanego - 7326 zł. W 2026 r. wynagrodzenia te wynoszą odpowiednio: w przypadku nauczyciela początkującego wzrost z 4778 zł do 6872 zł w 2027, w przypadku nauczyciela mianowanego z 5733 zł do proponowanych 8061 zł w 2027 r...
(Poseł Marcin Józefaciuk: Średnia.)
...i nauczyciel dyplomowany w 2023 r. - 7326 zł, a w roku 2027 - 10 300 zł. W 2027 r. przy założeniu 3% wzrostu średnich wynagrodzeń nauczycieli średnie wynagrodzenie nauczyciela mianowanego wyniesie 8303 zł, nauczyciela dyplomowanego - 10 609 zł. W przypadku nauczyciela początkującego będzie to kwota 7079 zł.
Uwzględniając zastosowanie wskaźnika zwiększającego kwotę bazową, wzrost ze 120 do 122,7696, o której mowa w projekcie ustawy o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela, w rezultacie również w przypadku nauczycieli początkujących zakłada się, że wzrost średniego wynagrodzenia w 2027 r. w stosunku do 2026 r. wyniesie 3%. To jest główny cel tej ustawy, tej regulacji.
Jeżeli chodzi o porównanie wynagrodzeń z 2023 r. z planowanymi na 2027 r., to średnie wynagrodzenie będzie wyższe, w przypadku nauczyciela początkującego nominalnie o 48,2%, tj. o 2301 zł, w przypadku nauczyciela mianowanego - o 44,8%, tj. o 2569 zł, w przypadku nauczyciela dyplomowanego - wzrost o 44,8%, tj. o 3283 zł. To są wartości nominalne.
Jak to wygląda, jeżeli uwzględnimy inflację? Jak będą wyglądać wynagrodzenia? W latach 2024-2025 średnioroczny wzrost cen towarów i usług konsumpcyjnych wyniósł po 3,6%. Na lata 2026-2027 prognozowany jest wzrost cen odpowiednio o 3% i 2,8%. Prognozuje się, że skumulowany wzrost cen w latach 2024-2027 wyniesie ok. 13,6%. Dla porównania planowany na 2027 r. poziom średnich wynagrodzeń nauczycieli będzie wyższy w stosunku do 2023 r. o 48,2%. W przypadku nauczycieli mianowanych i dyplomowanych to będzie 44,8%. Szacuje się, że w 2027 r. wynagrodzenia nauczycieli wzrosną względem wynagrodzeń z roku 2023 realnie, czyli uwzględniając inflację, o 30,4% w przypadku nauczycieli początkujących i o 27,4% w przypadku nauczycieli mianowanych i dyplomowanych. To są szczegółowe informacje dotyczące wzrostu realnych wynagrodzeń nauczycieli przez ostatnie 3 lata i w planach na 2027 r.
(Poseł Marcin Józefaciuk: Porównując do średniej w gospodarce, idzie w dół.)
Chciałbym również przedstawić informację dotyczącą globalnych nakładów państwa na polską oświatę. W 2023 r. była to kwota 65 mld zł. Na rok 2027 rząd zaplanował 122 mld zł. Dziękuję.
Przebieg posiedzenia