10. kadencja, 68. posiedzenie, 1. dzień (05-11-2026)

4. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Edukacji i Nauki o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (druki nr 3264 i 3290).

Poseł Witold Wojciech Czarnecki:

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt w imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość przedstawić stanowisko mojego klubu w sprawie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, druk sejmowy nr 3264.

    Obowiązujący sposób naliczania odpisu na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych stanowi szczególną regulację prawną, która wyróżnia uczelnie publiczne na tle innych podmiotów. Uczelnie zobligowane są do przekazywania 75% planowanego odpisu do końca maja, a pozostałe 25% do końca września każdego roku. Wysokość odpisu ma wynosić 6,5% planowanych rocznych wynagrodzeń. Jego pomniejszenie może następować wyłącznie za zgodą związków zawodowych działających na terenie uczelni. Dla innych podmiotów obowiązuje ustawa o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która nakłada obowiązek naliczania odpisów w wysokości 37,5% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z roku poprzedniego, co stanowi nieco ponad 3% wynagrodzeń, jak byśmy przeliczyli to na jeden rok. Czyli z jednej strony 6,5%, z drugiej 3%. Tak źle to nie wygląda. Ale trzeba powiedzieć, że w ustawie z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce art. 262 wskazuje, że w latach 2019-2026 dla pracowników uczelni publicznych dokonuje się odpisu na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych w wysokości kwoty odpisu dokonanego w 2018 r. Jakbyśmy dokładniej przeanalizowali materiały źródłowe, to byśmy widzieli, że jeśli chodzi o rok 2018, to tak naprawdę bazą wyjściową, punktem odniesienia są wynagrodzenia z 2013 r. Taki sposób tworzenia odpisu ma być przedłużony o dalsze 6 lat. Czyli realnie podstawą mają być wynagrodzenia z 2013 r.

    Racje zatem mają związkowcy, którzy w liście skierowanym do posłów z komisji edukacji stanowczo protestują. Posłów cytowała koleżanka Marzena Machałek, która też posiłkowała się tym listem. Oni rzeczywiście nie zgadzają się na to, żeby ten sposób finansowania przedłużyć do 2032 r., bo realnie wartość wskaźnika nie wynosi 6,5%, tylko przy takim stałym wzroście wynagrodzeń, odnosząc się do 2018 r., jest to zaledwie 1% - i to nie jest wyjątek, lecz reguła.

    (Poseł Marzena Anna Machałek: No właśnie.)

    Chociaż oczywiście mogą być uczelnie, zwłaszcza w większych metropoliach, które sobie z tym poradzą i mogą ten 1% wyraźnie przekraczać, np. może to być 1,5%. Ale taki jest stan na dzisiaj. Trudno się z tymi argumentami związkowców nie zgodzić. Z drugiej jednak strony, z punktu widzenia własnych uczelni skokowy wzrost odpisu, gdyby ustawa nie przeszła, spowodowałby, że szacunkowy brak źródeł finansowania wynosiłby 600-800 mln zł. To duża kwota, ale to jest sprawa rządu, a nie władz uczelni, bo to rząd w subwencji powinien zagwarantować środki na zwiększony odpis na fundusz świadczeń socjalnych. Jednak rząd tego nie robi. Dzisiaj nie jest to ani po stronie związków zawodowych, ani po stronie władz uczelni, tylko po stronie rządu. To rząd musi wyasygnować tę kwotę i spowodować, żeby brakujące środki na odpis do funduszu świadczeń socjalnych się znalazły. To są oczywiście spore kwoty, ale mam nadzieję, że rząd, który się wszystkim chwali, że jest taki doskonały i wszyscy mu wszystkiego zazdroszczą, że sobie z tą prostą rzeczą poradzi, bo to zaledwie kilkaset milionów złotych. (Dzwonek) Mam nadzieję, że ten rząd skończył z doktryną, że ˝piniędzy nie ma i nie będzie˝. Wreszcie trzeba z tym skończyć. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

    (Głos z sali: Brawo, Wicio!)

Przebieg posiedzenia