10. kadencja, 68. posiedzenie, 1. dzień (05-11-2026)
5. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Edukacji i Nauki o rządowym projekcie ustawy zmieniającej ustawę o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw oraz ustawę o rynku pracy i służbach zatrudnienia (druki nr 3278 i 3292).
Poseł Mirosława Stachowiak-Różecka:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu klubu Rozwój Plus prezentuję stanowisko wobec ustawy zmieniającej ustawę o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw oraz ustawę o rynku pracy i służbach zatrudnienia.
Projekt dotyczy zwiększenia maksymalnego limitu wydatków na egzaminy na rok 2026 oraz na lata 2027-2034. Na wstępie powiem krótko: popieramy ten projekt. Pewne rzeczy są tutaj oczywistą oczywistością, jak mawiał klasyk. Jednak chcemy zwrócić uwagę na kilka aspektów w odniesieniu konkretnie do tego projektu. Po prostu jak go czytamy, mamy następujące uwagi.
Zbyt późno przystępujemy do procedowania nad tą ustawą. Może można było to zrobić lepiej, wprowadzić pewne trwałe mechanizmy, poprawić de facto rolowane złe rozwiązania. Gdybyśmy rzeczywiście nad tym popracowali spokojnie i trochę dłużej... Przypomnę, że procedujemy nad 2026 r. Druga sprawa: uważamy, że wynagrodzenie egzaminatora nadal jest niewystarczające. Nasz trzeci postulat dotyczy tego, żeby jednak zwiększyć kwoty konkretnie za jeden egzamin. To w odniesieniu do tej ustawy, tak, powiedzmy, na sucho, natomiast warto przy tej okazji zwrócić uwagę na pewne konteksty, bo kiedy przyjrzymy się temu projektowi, a zwłaszcza jego uzasadnieniu, to widzimy, że wyłaniają się pewne rzeczy, do których zaraz nawiążę.
Oczywistą sprawą jest to, że te limity trzeba zwiększyć, bo jest inflacja, bo wzrastają koszty materiałów egzaminacyjnych, bo wzrastają koszty funkcjonowania Centralnej Komisji Egzaminacyjnej i komisji okręgowych, bo jest potrzeba, a raczej konieczność, zwiększenia wynagrodzeń dla nauczycieli. Jednak zwracam uwagę na następujące rzeczy. Sami państwo w uzasadnieniu piszą, że między 2021 r. a 2025 r. znacząco wzrosła liczba zdających, którzy korzystają z procedury wglądu do sprawdzonej i ocenionej pracy egzaminacyjnej oraz proszą o weryfikację i sprawdzenie punktów. W 2021 r. było 2894 takich wniosków, a w 2025 r. - 27 474, więc dziesięciokrotnie więcej. Uwaga, wgląd do pracy egzaminacyjnej w 2019 r. - ponad 30 tys., w 2025 r. - ponad 96 tys. wniosków. Wnioski o weryfikację punktacji w 2019 r. - 7 tys. z hakiem, a 2025 r. - 27 400. Szanowna pani minister, patrząc na coś takiego, ja tu widzę taką dynamikę, że mnie się zapalają czerwone lampki. Co się tutaj dzieje? Czytam, że jest albo podważone zaufanie do egzaminatorów, albo jakaś jednak nierzetelna praca. Być może wynagrodzenia dla tych egzaminatorów nie rozwiążą problemu. Mówiąc krótko: uważam, że powinno być to przez państwa sprawdzone. Domagam się audytu i przeanalizowania tej sytuacji. Na pewno będziemy o to pytać i będziemy do tego tematu wracać.
Kolejna sprawa to znaczący wzrost liczby zdających przystępujących do egzaminów eksternistycznych. Czas mi się kończy, więc powiem krótko. Tu jest trzykrotny wzrost, więc znowu jest pytanie: Dlaczego? Ja to czytam tak: dzieci, młodzież wypadają z tradycyjnej ścieżki edukacyjnej i przystępują do egzaminów eksternistycznych, więc tu znowu musimy zadać pytanie, co jest tego przyczyną, co jest tego powodem. Zastrzegam, że na pewno będziemy do tego tematu wracać.
Następna kwestia, na którą chcę zwrócić uwagę, to egzaminy zawodowe. Państwo zauważają, że w związku z tym, że to się zmienia, że jest dynamika, więcej zawodów, więcej kwalifikacji, to trudno się przygotować, trudno to przewidzieć. To akurat jest taka sprawa, że musimy się z tym liczyć. Taka już będzie dynamika tych zmian i to trzeba w tych budżetach przewidywać. Państwo tu mówicie, że materiały, arkusze, że to się zmienia - tak już będzie. W takich żyjemy czasach, że ta dynamika zmian zawodów i kwalifikacji będzie duża, coraz większa, więc jest jasne, że musimy brać to pod uwagę.
I krótko ostatnia kwestia. W tym projekcie piszecie państwo, że uwzględniono również koszty związane z wdrażaniem nowej formuły egzaminów ósmoklasisty i maturalnego w związku z nową podstawą programową. Widzicie państwo, mam konkluzję. Dzieci mają się w szkole uczyć mniej, forsujecie fajną, bezstresową szkołę bez zadań domowych, tymczasem przy wdrażaniu tego waszego genialnego pomysłu na szkołę, przy tej reformie pracy przy obniżaniu poziomu, można tak powiedzieć, polskiej szkoły jest więcej. Konkluzja na koniec jest więc taka: może po prostu trzeba było tego, szanowni państwo (Dzwonek), nie zmieniać. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia