10. kadencja, 68. posiedzenie, 1. dzień (05-11-2026)
5. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Edukacji i Nauki o rządowym projekcie ustawy zmieniającej ustawę o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw oraz ustawę o rynku pracy i służbach zatrudnienia (druki nr 3278 i 3292).
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Katarzyna Anna Lubnauer:
Przede wszystkim chciałabym, odpowiadając na te pytania, wyjaśnić pewne rzeczy.
Zacznę może od pana posła Tumanowicza. Pan z dużą pewnością wykorzystuje informacje, które są całkowicie nieprawdziwe. Pierwsza wiadomość, którą się pan posłużył, to ta, że zmniejsza się zdawalność egzaminów maturalnych. To jest jawna nieprawda. Zdawalność jest stale na takim samym poziomie. W pierwszym terminie jest to zwykle poniżej 85%. W drugim terminie - ok. 90%. Cały czas, od wielu, wielu lat ta zdawalność jest mniej więcej taka sama. W związku z tym jeżeli się wywodzi swoje przekonanie z jakiejś nieprawdziwej informacji, to potem już nie ma co szukać w tym prawdy.
Informacja, która dotyczy demografii. Panie pośle, trzeba sprawdzać, o jaką demografię chodzi. Jeżeli mówimy o egzaminach maturalnych, to mówimy o uczniach, którzy urodzili się w 2007 r., 2008 r., 2009 r. i w kolejnych rocznikach, czyli kiedy był wręcz pik demograficzny.
(Poseł Witold Tumanowicz: Te 10-letnie.)
W dodatku mówimy jeszcze o kwestii reformy sześciolatkowej, czyli o tym, że przez 2 lata poszedł w sumie o jeden rocznik więcej.
(Poseł Marzena Anna Machałek: Bezsensownie.)
Czyli w 2 lata poszły trzy roczniki. Dokładnie rzecz biorąc i odnosząc się do tego, co powiedział pan poseł Piontkowski, wyjaśnię, że w tej chwili część tego pierwszego rocznika, czyli ta, która poszła do liceum, skończyła. Ci, którzy poszli do technikum, będą kończyć dopiero w przyszłym roku. W związku z tym demograficznie te roczniki, które skończyły w 2026 r., 2027 r. i 2028 r., to są właśnie liczne roczniki. To jest więc znowu nieprawdziwa informacja wstępna i z tego wywodzone są jakieś teorie.
Spadek w kwestii roczników jest od 2017 r. Od roku 2017 każdy następny rocznik był niższy. W 2017 r. był jeden pikowy, bo to było 402 tys., w 2023 r. to było 272 tys., w 2024 r. - 252 tys., a w kolejnym - 238 tys. W związku z tym gdy się o czymś mówi, to warto wiedzieć o czym.
Kolejna kwestia to wzrost pensji dla nauczycieli. Proszę państwa, dyplomowani nauczyciele dostaną w 4 lata, licząc z tą przyszłoroczną podwyżką, podwyżki porównywalne z tymi wcześniejszymi z 8 lat. Tylko że w czasie państwa podwyżek była inflacja 50%, natomiast w czasie tych ostatnich 3 lat, licząc jeszcze z przewidywaną na przyszły rok, wynosi ona 13-14%.
Kolejną kwestią jest stawka dla nauczycieli sprawdzających egzaminy. Przez 8 lat państwa rządów stawka dla egzaminatora, który sprawdzał chyba najtrudniejszą do sprawdzenia maturę z polskiego - maturę podstawową, która składa się z części testowej i z wypracowania - wzrosła o 28%. Teraz, przez ostatnie 3 lata, czyli między 2023 r. a 2026 r., wzrosła o 52%. W związku z tym jeżeli chcecie się odwoływać do waszych czasów, to mniej więcej tak to wygląda. Jest wyraźnie lepiej. Egzaminatorzy mają wyraźnie wyższe stawki, szczególnie w przypadku tego najtrudniejszego egzaminu.
Kolejna teza, która się pojawia, to ta o obniżeniu poziomów. Największy spadek poziomu polskiej szkoły, o którym możemy mówić, nastąpił po likwidacji gimnazjów. To, co zanotowaliśmy w testach PISA między 2018 r., kiedy ostatni rocznik gimnazjalistów podchodził do testów PISA, a 2022 r., to był duży spadek, jeśli chodzi o matematykę i język polski. To był najwyższy spadek we wszystkich krajach Unii Europejskiej. To najlepiej pokazuje efekty waszej reformy.
(Poseł Dariusz Piontkowski: Niczego nie zmieniliście.)
Kolejne pytanie dotyczy tego, skąd są te wzrosty i skąd te liczby. Proszę państwa, powiedzmy jasno, że rzeczywiście są pewne decyzje młodych ludzi, na które nie mamy wpływu, ale które nas bardzo cieszą. Jeżeli uczniowie wcześniej zdawali średnio dwa rozszerzenia, a w tej chwili decydują się średnio na trzy rozszerzenia, to być może pokazuje to ich ambicje dotyczące przyszłych studiów. Jest to raczej krok w dobrym kierunku, a nie w złym. Podobnie jest, jeśli chodzi o egzaminy zawodowe. Rzeczywiście w tej chwili dużo więcej uczniów zdaje egzaminy kwalifikacyjne zawodowe, niż było to jeszcze jakiś czas temu.
Co do kwestii wglądów, to rzeczywiście znacząco zwiększyła się liczba wglądów. Świadczy to według mnie o większej świadomości młodych ludzi. Mimo że powiększyła się liczba wglądów i liczba wniosków o weryfikację, to modyfikacja punktów pozostaje na tym samym poziomie i dotyczy 0,6% wszystkich zdających. Jak widać, to nie jest tak, że jest więcej prac, które zostały błędnie sprawdzone, z jakimiś pomyłkami. Jest to po prostu kwestia tego, że młodzi ludzie mają większą świadomość i chcą zobaczyć swoją pracę, proszą o wgląd i weryfikację. To rzeczywiście rośnie, jak można powiedzieć, zdecydowanie i trzeba to zorganizować. Mnie cieszy informacja, że w większości OKE ci, którzy bezpośrednio po wynikach egzaminów w lipcu zgłosili taką chęć, już w sierpniu mogli dokonać tych wglądów, już w sierpniu mogli wejrzeć w swoje prace i przekonać się, jak one były ocenione.
Ile BCU? To bardzo konkretne pytanie, więc będzie konkretna odpowiedź: 124. Planowo w KPO było założonych 120 placówek, ale udało się 124. Uważam, że to jest dobry wynik. Cieszy nas to, że one pracują i mają zapewnione stałe finansowanie ustawowe. W związku z tym nie ma problemu.
Ostatni jest pan Bogucki. Nie wiem, co Trybunał Konstytucyjny ma do limitów egzaminacyjnych na kolejne ileś lat, ale powiem szczerze, że śpiew pana Wójcika oraz sprzedaż zegarków patriotycznych przez Republikę niespecjalnie podkreślają powagę zarzutów dotyczących zamachu stanu.
(Poseł Paweł Szrot: O Jezu...)
Myślę, że to zresztą nie był jego najlepszy wykon, bo widziałam kilka jego wykonań w różnych odsłonach internetowych i ten akurat wyszedł mu raczej słabo.
(Poseł Marek Jakubiak: Dobrze, to proszę teraz...)
Uważam, że powinien jednak przy takich dużych występach publicznych prezentowanych przez Republikę bardziej się postarać.
(Poseł Witold Tumanowicz: Pani minister, to nie jest scena.)
Odpowiadam na pytanie na ten temat pana posła Jacka...
Dobrze kojarzę?
Wicemarszałek Szymon Hołownia:
Tak, poseł Jacek Bogucki.
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Katarzyna Anna Lubnauer:
...Boguckiego reprezentującego Prawo i Sprawiedliwość, który pytał o Trybunał Konstytucyjny i protesty pod Trybunałem Konstytucyjnym...
(Poseł Witold Tumanowicz: Ale on też pytał nie na temat.)
...w ramach tego pytania w tym punkcie posiedzenia Sejmu. W związku z tym odnoszę się do zadanego pytania. Dziękuję bardzo.
(Poseł Witold Tumanowicz: Jak poproszę panią minister o przepis na jajecznicę, to też...)
(Poseł Sylwester Tułajew: A jaka będzie prognoza pogody na jutro?)
Wicemarszałek Szymon Hołownia:
Zaraz, chwilę. Pan poseł Bogucki rzeczywiście o tym mówił, pani minister się do tego odnosi. A ja się przychylam, że unplugged za bardzo panu posłowi Wójcikowi nie wychodzi. Jednak studyjne formaty są jego żywiołem.
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Katarzyna Anna Lubnauer:
Dziękuję bardzo. Myślę, że w ten sposób otrzymali państwo odpowiedzi na wszystkie pytania zadane w czasie tej debaty. Dziękuję wszystkim posłom, którzy zdecydowali się na poparcie tej zmiany. Bardzo dziękuję. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia