10. kadencja, 68. posiedzenie, 1. dzień (05-11-2026)

6. punkt porządku dziennego:

Rozpatrzenie wniosku Rady Ministrów o wyrażenie przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej zgody na przedłużenie czasowego ograniczenia prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej na granicy państwowej z Republiką Białorusi.

Poseł Mariusz Krystian (tekst niewygłoszony):

    Pytania

    1. Panie Ministrze! Projekt ten to już kolejne, dziesiąte z rzędu przedłużenie czasowego ograniczenia prawa do złożenia wniosku o ochronę międzynarodową na granicy z Białorusią. Kiedy byli państwo w opozycji, ostro krytykowaliście podobne działania rządu Prawa i Sprawiedliwości, nazywając je ˝push-backami˝, łamaniem prawa międzynarodowego i ˝nieludzkim traktowaniem migrantów˝. Czy może pan wyjaśnić, co takiego zasadniczego zmieniło się w sytuacji na granicy lub w państwa ocenie prawa, że dziś te same instrumenty, które jeszcze 2 lata temu potępialiście, uznajecie za niezbędne i wielokrotnie przedłużacie?

    2. W uzasadnieniu projektu rząd podkreśla, że od stycznia do połowy października 2026 r. odnotowano jedynie 474 próby nielegalnego przekroczenia granicy polsko-białoruskiej wobec ponad 28 tys. w analogicznym okresie 2025 r. Jednocześnie wciąż wnioskujecie o kolejne 60 dni ograniczenia. Czy oznacza to, że mimo tak radykalnego spadku presji rząd nadal uznaje, że przyczyny ograniczenia ˝nie ustały w sposób trwały˝, czy też po prostu nie chcecie przyznać, że polityka, którą jeszcze niedawno krytykowaliście, okazała się skuteczna?

    3. Kiedy byliście w opozycji, wielokrotnie podkreślaliście, że ochrona granicy nie może odbywać się kosztem prawa do azylu i że Polska powinna przestrzegać konwencji genewskiej oraz prawa unijnego. Dziś, po ponad 1,5 roku obowiązywania ograniczenia i kolejnych przedłużeniach, utrzymujecie je na całym odcinku granicy z Białorusią. Czy w ocenie rządu obecne rozwiązanie jest w pełni zgodne z tymi standardami, które jeszcze niedawno sami przywoływaliście, czy też uznajecie, że w sytuacji instrumentalizacji migracji standardy te można tymczasowo zawiesić - i to na czas nieokreślony?

Przebieg posiedzenia