10. kadencja, 68. posiedzenie, 1. dzień (05-11-2026)

12. i 13. punkt porządku dziennego:

   12. Pierwsze czytanie poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy - Kodeks wyborczy oraz ustawy o zmianie ustawy - Kodeks wyborczy (druk nr 2705).
   13. Pierwsze czytanie poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy - Kodeks wyborczy (druk nr 2704).

Poseł Arkadiusz Sikora:

    Pani Marszałek! Panie Ministrze! Szanowni Państwo! W imieniu klubu Lewicy chciałbym przedstawić stanowisko w sprawie zmian do projektu ustawy o zmianie Kodeksu wyborczego zawartego zarówno w druku nr 2704, jak i w druku nr 2705.

    Szanowni Państwo! To nie jest temat nowy. Myśmy już nad tymi tematami wcześniej dyskutowali. Tym razem pomysłodawcy postanowili rozbić ustawę na dwie części, tak aby nie było tutaj żadnych wątpliwości co do intencji, ale też poszczególnych zapisów ustawy.

    Jeśli chodzi o zmiany okręgów wyborczych, to jest to projekt z druku nr 2704. Oczywiście jako Lewica w pełni się zgadzamy z tym, że liczbę mandatów w poszczególnych okręgach trzeba uaktualnić. Nie może być tak, że głos obywatela w jednym z regionów Polski ma w praktyce większą wagę niż głos obywatela w innym regionie tylko dlatego, że państwo nie nadąża za zmianami ustawodawczymi. Chciałbym powiedzieć, że tak naprawdę chcemy przywrócić tą ustawą rzeczywistą równowagę i równość wyborów. Mianowicie chcemy, aby głos obywatela w poszczególnych okręgach ważył tyle samo. Dzisiaj jest tak, że jeśli podzielimy liczbę głosów na poszczególne mandaty, to okazuje się, że w jednym okręgu głos waży 80% tego, ile waży jeden głos w okręgu sąsiadującym. Mamy takie przykłady na Dolnym Śląsku, a akurat z tego regionu Polski pochodzę.

    W tej ustawie pokazujemy mandaty z mniejszych okręgów, czyli tych miast Polski czy tych obszarów Polski, gdzie od wielu lat - bo to nie jest proces, który rozpoczął się 2 czy 3 lata wcześniej, tylko który trwa od wielu lat - następuje wyludnienie okręgów i w związku z tym jest przemieszczanie się ludności. Tendencja światowa jest taka, że ludność z mniejszych miejscowości lgnie do dużych miast z racji tego, że są tam lepsze warunki do życia, łatwiejsze możliwości znalezienia pracy itd. W tym konkretnym przypadku to będzie zmniejszenie o jeden mandat w okręgu jeleniogórsko-legnickim, czyli w okręgu nr 1, i zmniejszenie o jeden mandat w okręgu wałbrzyskim, w okręgu nr 2, ale za to zwiększenie o dwa mandaty w samym Wrocławiu, bo taka jest waga głosów obywateli. Nie mamy żadnych wątpliwości co do tego, że najwyższa pora wprowadzić te zmiany, bo one będą uczciwe i będą w porządku w stosunku do naszych obywateli.

    Jeśli chodzi o ustawę z druku nr 2705, to, szanowni państwo, demokracja wymaga uczciwego, przejrzystego i równego dla wszystkich procesu wyborczego. Tutaj chcemy przeciwdziałać przede wszystkim tzw. komitetom widmom. Obecne przepisy dopuszczają sytuacje, w których do komisji wyborczych trafiają przedstawiciele komitetów niemających zarejestrowanych kandydatów w danym okręgu. Dzisiaj sytuacja jest taka, że wystarczy ogólnopolsko zarejestrować jeden komitet, wystarczy tysiąc głosów, by zgłaszać swoich przedstawicieli do każdej z komisji wyborczych. To nie jest uczciwe i może prowadzić do sytuacji, w której osoby reprezentujące takie komitety uzyskują znaczący wpływ na składy komisji wyborczych, co naszym zdaniem nie powinno mieć miejsca.

    Projekt ten wprowadza też równe zasady i uczciwą konkurencję wyborczą. Z naszej perspektywy jako Lewicy szczególnie ważne jest to, aby proces ten nie faworyzował największych ugrupowań politycznych. Każdy komitet, który rzeczywiście uczestniczy w wyborach, powinien mieć możliwość zgłaszania swojego przedstawiciela do komisji na zasadach określonych w ustawie. W demokracji nie może być tak, że przywileje uzyskują najsilniejsi.

    Przejrzystość powoływania komitetów wyborczych to kolejna rzecz, która podoba się nam w tej ustawie. Mianowicie projekt przewiduje publiczne losowanie kandydatów, jeżeli liczba prawidłowych zgłoszeń przekroczy ustawową liczbę miejsc w składzie komisji. Wydaje mi się, że to jest transparentne nie tylko dla samych kandydatów (Dzwonek), ale również przede wszystkim dla obywateli.

    Szanowni Państwo! Lewica będzie wspierać te projekty ustaw i będziemy głosowali za. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia