10. kadencja, 68. posiedzenie, 1. dzień (05-11-2026)

12. i 13. punkt porządku dziennego:

   12. Pierwsze czytanie poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy - Kodeks wyborczy oraz ustawy o zmianie ustawy - Kodeks wyborczy (druk nr 2705).
   13. Pierwsze czytanie poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy - Kodeks wyborczy (druk nr 2704).

Poseł Aleksandra Leo:

    Dziękuję bardzo.

    Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Oba projekty dotyczą ważnej sprawy, tj. uczciwych i przejrzystych reguł wyborczych. Druk nr 2704 ma pomóc dostosować liczbę posłów wybieranych w poszczególnych okręgach do zmian liczby mieszkańców. Dziś mandaty są określane w ustawie. Ich zmiana wymaga długiej procedury. Tymczasem liczba mieszkańców w okręgach zmienia się, a wraz z nią powinna zmieniać się liczba przypadających na nie mandatów. Chodzi o to, żeby głosy wyborców w miarę możliwie miały równą siłę. Projekt nie zwiększa liczby posłów, nie przekazuje ministrowi prawa do zmiany granic okręgów. Państwowa Komisja Wyborcza na podstawie danych z Centralnego Rejestru Wyborców przedstawiałaby wniosek o zmianę liczby mandatów, a minister określałby ją rozporządzeniem zgodnie z tym wnioskiem. Projekt przewiduje też okresy, w których takich zmian nie można wprowadzać, m.in. w ostatnich 6 miesiącach kadencji Sejmu. To rozwiązanie ma pozwolić aktualizować podział mandatów na podstawie danych, a nie uzależniać go od długiego procesu politycznego.

    Druk nr 2705 z kolei porządkuje zasady zgłaszania kandydatów do komisji wyborczych. Komitet mógłby zgłosić jedną osobę do komisji terytorialnej na obszarze swojego działania, a do komisji obwodowej tam, gdzie zarejestrował listę lub kandydata. Jeśli zgłoszeń będzie więcej niż miejsc, skład komisji zostanie wyłoniony w publicznym losowaniu. To ważne, bo udział w komisji powinien być związany z rzeczywistym udziałem komitetu w wyborach na danym obszarze. Projekt ma ograniczyć zjawisko - użyję jednak tej nazwy, choć nie ma już pana posła, który protestował - tzw. komitetów widm i zwiększyć przejrzystość wyborów. Przy okazji dostosowuje przepisy do aktualnego podziału administracyjnego, m.in. zastępując nazwę ˝powiat jeleniogórski˝ nazwą ˝powiat karkonoski˝. Nowe zasady zgłaszania kandydatów do komisji będą stosowane po raz pierwszy w wyborach zarządzonych po upływie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie.

    Szanowni Państwo! Wysoka Izbo! Te projekty odpowiadają na różne problemy, ale służą temu samemu celowi: wyborom, których reguły muszą być aktualne, muszą być jasne i muszą być uczciwe. Dlatego Klub Parlamentarny Centrum popiera skierowanie obydwu druków do dalszych prac w komisji. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia