10. kadencja, 68. posiedzenie, 1. dzień (05-11-2026)
12. i 13. punkt porządku dziennego:
12. Pierwsze czytanie poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy - Kodeks wyborczy oraz ustawy o zmianie ustawy - Kodeks wyborczy (druk nr 2705).
13. Pierwsze czytanie poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy - Kodeks wyborczy (druk nr 2704).Poseł Mariusz Witczak:
Bardzo dziękuję.
Pani Marszałek! Szanowni Państwo! Pozwólcie, że na początku serdecznie państwu podziękuję za wystąpienia i za troskę o funkcjonowanie Kodeksu wyborczego. Bardzo się cieszę z tych deklaracji, które mają charakter konstruktywny i są deklaracjami pozytywnej współpracy w ramach zaproponowanych rozwiązań.
W ramach wystąpień spotkaliśmy się z pytaniami czy opiniami, które wykraczają, najdelikatniej mówiąc, poza materię dyskutowaną dzisiaj przez Wysoką Izbę. Można by powiedzieć, że są różne kategorie niezrozumienia. Można trochę nie zrozumieć, można wiele nie zrozumieć i można nic nie zrozumieć. Do tej trzeciej kategorii niewątpliwie można zaliczyć panią posłankę Bartuś i pana posła Sachajkę. Nic państwo nie zrozumieliście z tej ustawy. Wasze wystąpienia były obok tej ustawy i obok spraw, które w tej ustawie są zapisane. Dyskutowaliście bowiem o Trybunale Konstytucyjnym, o kwestii związanej z wyborem sędziów. To tak, jakbyście państwo kompletnie tej ustawy nie przeczytali.
Jeżeli chodzi o wystąpienie pana posła Schreibera, to akurat mogę zupełnie odwrotnie powiedzieć, że on zrozumiał wszystko i cieszę się z jego deklaracji. Prosiłem państwa, żeby do tej materii podchodzić ponad podziałami i nie robić z tego tandetnej polityki i tandetnego budowania kapitału politycznego. Bardzo się cieszę, że chociaż jedna osoba będąca w opozycji konstruktywnie odpowiedziała na apel. Bardzo się z tego cieszę. Mówię zupełnie serio.
Proszę państwa, wracam teraz do kilku spraw, które były poruszone. Jeszcze raz chcę wyraźnie podkreślić, że jeśli chcemy systemowo rozwiązać ten problem i przekazać uprawnienia Państwowej Komisji Wyborczej - chcę państwu jeszcze raz to powiedzieć, żebyście dobrze to zrozumieli - to czy to będzie robił Sejm, czy to będzie robiła Państwowa Komisja Wyborcza, zawsze wyjdzie ten sam wynik, ponieważ mamy dwa niezależne i od Wysokiej Izby, i od Państwowej Komisji Wyborczej parametry: parametr dotyczący liczby mieszkańców zarejestrowanych w Centralnym Rejestrze Wyborców i wzór do wyliczania normy przedstawicielstwa, który funkcjonuje w Kodeksie wyborczym. Jeszcze raz chcę powiedzieć, że obojętnie, czy to zrobi PKW, czy to zrobi Wysoka Izba, wyjdzie nam dokładnie to samo. W tym rozwiązaniu najchętniej bym oczywiście pominął sprawę funkcjonowania ministra właściwego, czyli rozporządzenia. Gdyby PKW miała taką zdolność i gdyby uchwała PKW była źródłem prawa - posługuję się tu opiniami prawników - gdyby tak było i jeśli prawnicy mnie czy Wysoką Izbę by do tego przekonali, to nie ma żadnego problemu. Zresztą sam pan minister, delikatnie mówiąc, odpycha tę kwestię od siebie, bo nikt nie chce brać tego rozwiązania na własne barki. Tylko mamy do rozstrzygnięcia jedną rzecz: albo będziemy co 4 lata w postaci ustawy ten załącznik uchwalać - jak się jednak okazuje, już od ponad 10 lat...
(Poseł Barbara Bartuś: 15.)
...różne kadencje Sejmu tego nie robią, po prostu tego nie robią - albo damy to instytucji, która jest do tego predystynowana i która na rok przed wyborami zawsze przesyła raport precyzyjnie mówiący, jak wygląda demografia w poszczególnych okręgach wyborczych. Taki raport również dostał i miał w swoich rękach marszałek Czarzasty kilka tygodni temu.
Proszę państwa, gdybyście przeczytali ustawę, to byście się dowiedzieli, że delegacja do tego typu korekty zawsze jest delegacją w roku wyborczym. Taki jest duch zapisów Kodeksu wyborczego. Nie można wcześniej, tak jak pan poseł Tumanowicz sugerował, układać liczby mandatów...
(Poseł Witold Tumanowicz: Zmiany w kodeksie.)
...bo znów nam się rozjedzie zasada liczby mieszkańców w okręgu wyborczym.
(Poseł Witold Tumanowicz: Pan mnie nie zrozumiał.)
Jeśli miał pan coś innego, panie pośle, na myśli, to oczywiście nie ma problemu. Ja mówię o tej kwestii.
(Poseł Witold Tumanowicz: Chodzi mi o zmianę w kodeksie, a nie o zmianę...)
Właśnie ta sprawa musi być uregulowana w miarę blisko wyborów, żebyśmy mieli realną fotografię demograficzną, prawdziwą fotografię demograficzną, nakładaną na rzeczywistość.
(Poseł Witold Tumanowicz: Mówię o samej zmianie ustawy.)
Jeszcze raz chcę państwu zadeklarować, że jeżeli to rozwiązanie dotyczące przekazania kompetencji nie spotka się z aprobatą Wysokiej Izby czy pana prezydenta Karola Nawrockiego, to oczywiście zawsze jesteśmy gotowi złożyć załącznik i na to się przygotowujemy w postaci ustawy. To będzie dokładnie to samo, co by wyemitowała swoją uchwałą Państwowa Komisja Wyborcza, a co minister jako publikator i drukarz by ogłosił. To będzie dokładnie to samo. Chcecie ustawy, nie ma żadnego problemu. Oczywiście jesteśmy na to przygotowani. Chciałbym jednak rozwiązań systemowych dla wyborców, żeby zawsze mieli gwarancję, że Państwowa Komisja Wyborcza to zrobi, bo Sejmy tego nie robią.
Jeżeli chodzi o pytanie pana posła Tumanowicza, to precyzyjnie odpowiadam. Dolosowywane będą osoby i to nie tylko przez komitety, które nie zarejestrowały list czy się nie zgłosiły. Dolosowywania będą mogły być realizowane w kategoriach indywidualnych, ponieważ każdy obywatel będzie mógł się zgłosić. Czyli oczywiście siłą rzeczy to będą mogli być ci, którzy nie zarejestrowali np. kandydata, a założyli komitet. Oni będą mogli starać się o dolosowywanie. Tak samo nasza obywatelka, rodaczka czy obywatel, rodak, którzy zechcą wziąć udział w obwodowej komisji wyborczej, też będą mogli być dolosowywani. A więc myślę, że to wyczerpuje pańskie możliwości. To rozwiązanie jest precyzyjnie wpisane w tę ustawę i wynika expressis verbis z ducha zapisów tej ustawy.
(Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Piotr Zgorzelski)
Myślę, pani marszałek, czy już w tym momencie panie marszałku... To zmiana dosyć lapidarna.
Wicemarszałek Piotr Zgorzelski:
Dziękuję bardzo. To było lapidarne, ale bardzo treściwe. Zresztą pan przewodniczący ma doświadczenie, jeśli chodzi o kodeksy. Pracowaliśmy wiele lat w różnych komisjach.
Poseł Mariusz Witczak:
Mamy wielkie doświadczenie, również z panem ministrem.
Wicemarszałek Piotr Zgorzelski:
Pan minister ma doświadczenie samorządowe, bo o ile pamiętam, był sekretarzem miasta.
Poseł Mariusz Witczak:
No właśnie. Tak że jesteśmy, panowie, w doborowym gronie. Dziękuję, panie marszałku. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
(Poseł Elżbieta Anna Polak: Brawo!)
Przebieg posiedzenia