10. kadencja, 68. posiedzenie, 1. dzień (05-11-2026)

12. i 13. punkt porządku dziennego:

   12. Pierwsze czytanie poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy - Kodeks wyborczy oraz ustawy o zmianie ustawy - Kodeks wyborczy (druk nr 2705).
   13. Pierwsze czytanie poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy - Kodeks wyborczy (druk nr 2704).

Poseł Lidia Czechak (tekst niewygłoszony):

    Pytania

    Mam dwa pytania do projektu ustawy z druku nr 2705.

    1. Panie Ministrze! Jednym z fundamentów demokratycznego państwa jest uczciwość wyborów i społeczna kontrola nad ich przebiegiem. W uzasadnieniu projektu wskazano na problem tzw. komitetów widm, które mimo niezarejestrowania kandydatów w danym okręgu mogą uczestniczyć w obsadzaniu komisji wyborczych. Projekt zakłada powiązanie prawa zgłaszania członków obwodowych komisji wyborczych z faktycznym udziałem komitetu w wyborach na danym obszarze.

    Czy Państwowa Komisja Wyborcza dysponuje danymi, ile takich przypadków wystąpiło podczas ostatnich wyborów parlamentarnych, samorządowych i prezydenckich? Czy przeprowadzono analizę, w ilu komisjach osoby zgłoszone przez komitety nieuczestniczące w rywalizacji wyborczej stanowiły większość składu? Jakie konkretne mechanizmy mają zagwarantować, że nowe przepisy rzeczywiście zwiększą transparentność wyborów, a nie doprowadzą do ograniczenia możliwości społecznej kontroli procesu wyborczego?

    2. Panie Ministrze! Projekt przewiduje zmianę zasad powoływania terytorialnych i obwodowych komisji wyborczych oraz publiczne losowanie w przypadku zgłoszenia większej liczby kandydatów niż liczba dostępnych miejsc. W uzasadnieniu podkreślono potrzebę odejścia od uprzywilejowania określonych komitetów partyjnych na rzecz rozwiązań związanych z faktycznym udziałem w wyborach.

    Czy projekt zapewni rzeczywiście równe zasady uczestnictwa w komisjach wyborczych wszystkim komitetom, niezależnie od ich wielkości, zaplecza politycznego i wcześniejszych wyników wyborczych? W jaki sposób zostanie zagwarantowana pełna jawność losowania oraz możliwość jego kontroli przez przedstawicieli wszystkich zainteresowanych komitetów? Czy przewidziano skuteczną procedurę odwoławczą w przypadku nieprawidłowego pominięcia kandydata do komisji? Bo zaufanie obywateli do wyborów wymaga nie tylko uczciwego liczenia głosów, ale również bezstronnych i przejrzystych zasad powoływania osób odpowiedzialnych za ich liczenie.

Przebieg posiedzenia