10. kadencja, 68. posiedzenie, 1. dzień (05-11-2026)

14. punkt porządku dziennego:

Pierwsze czytanie senackiego projektu ustawy o zmianie ustawy - Kodeks wyborczy oraz ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu zwiększenia udziału obywateli w procesie wybierania, funkcjonowania i kontrolowania niektórych organów publicznych (druk nr 2080).

Poseł Aleksandra Leo:

    Dziękuję.

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Vox populi, vox Dei - głosi łacińska maksyma. Wola większości ma szczególną wagę i powinna zostać uznana. To głos mieszkańców powinien rozstrzygać o tym, kto rządzi ich gminą. Jeśli mieszkańcy dobrze oceniają wójta, burmistrza czy prezydenta miasta, to powinni móc wybrać go ponownie. Kropka. O tym, czy ktoś zasługuje na kolejną kadencję, powinni decydować wyborcy przy urnach, a nie ustawowy zakaz kandydowania.

    Dwukadencyjność odbiera mieszkańcom możliwość ponownego wyboru włodarza, którego pracę oceniają dobrze. Może też przerywać długofalowe projekty i wymuszać zmiany władzy niezależnie od oceny ich pracy. Nie gwarantuje przy tym końca lokalnych układów i grup interesów. Zmiana osoby na stanowisku nie oznacza automatycznie zmiany wpływów.

    Jest też kwestia równego traktowania. Wójtowie, burmistrzowie i prezydenci miast są wybierani bezpośrednio przez mieszkańców, ale ograniczono im możliwość ponownego kandydowania. Radni, posłowie, senatorowie podobnego limitu nie mają. Jeśli uznamy, że dwukadencyjność jest potrzebna, to powinna obejmować wszystkich wybieranych przedstawicieli, także parlamentarzystów. Jeśli nie wprowadzamy takiego ograniczenia wobec innych, to trudno uzasadnić, dlaczego ma dotyczyć wyłącznie włodarzy gmin. Albo takie zasady obowiązują wszystkich, albo nikogo. Inaczej to jest po prostu nie fair. Nie oznacza to, że mieszkańcy są skazani na jednego włodarza. Kadencja trwa 5 lat, a potem wyborcy mogą go po prostu rozliczyć. Są też referenda lokalne. W Krakowie mieszkańcy odwołali prezydenta, a w Częstochowie prezydenta i radę miasta. To pokazuje, że mieszkańcy mają demokratyczne narzędzia i potrafią z nich korzystać. Nie potrzebują ustawowego zakazu. Autorzy projektu wskazują również na wątpliwości dotyczące konstytucyjności wprowadzonej wcześniej kadencyjności. Czy państwo powinno prawnie zabraniać wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta ponownego kandydowania po dwóch kadencjach?

    Szanowni Państwo! Wysoka Izbo! Sedno tej debaty jest proste: zaufajmy mieszkańcom. To oni najlepiej znają swoją gminę i powinni mieć prawo decydować, komu powierzają jej prowadzenie. Dlatego Klub Parlamentarny Centrum popiera projekt ustawy. Dziękuję. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia