10. kadencja, 68. posiedzenie, 1. dzień (05-11-2026)

14. punkt porządku dziennego:

Pierwsze czytanie senackiego projektu ustawy o zmianie ustawy - Kodeks wyborczy oraz ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu zwiększenia udziału obywateli w procesie wybierania, funkcjonowania i kontrolowania niektórych organów publicznych (druk nr 2080).

Poseł Paulina Matysiak:

    Panie Marszałku! Panie Senatorze! Wysoka Izbo! Przede wszystkim chyba należy zacząć od tego, że państwa propozycja, tym razem senacka, już nie poselska, to propozycja zlikwidowania rozwiązania, którego tak naprawdę jeszcze nie sprawdziliśmy, bo wprowadzone przepisy w 2018 r. mają tak naprawdę działać od 2029 r.

    (Poseł Magdalena Małgorzata Kołodziejczak: To wiemy.)

    Po tych dwóch kadencjach w 2029 r. ci włodarze, którzy już dwie kadencje sprawują swoją funkcję, nie będą mogli ponownie wystartować w wyborach. Próbujecie państwo, staracie się, naprawdę już tak na siłę, wycofać reformę, zanim tak naprawdę zobaczymy efekty wymiany pokoleniowej, wymiany kadrowej w samorządach. Słyszeliśmy przed chwilą od pana senatora, że w samorządzie nie ma liderów. Samorząd właśnie potrzebuje nowych liderów. Ci liderzy są, są w radach gmin, są w radach powiatów, są lokalni aktywiści. Naprawdę potrzebujemy nowych liderów w samorządach, a nie samorządowych dynastii.

    (Poseł Piotr Kandyba: To są młodzi ludzie.)

    Potrzebujemy większej przejrzystości wydatków i silniejszych rad gmin. Potrzebujemy kontroli społecznej, realnego dostępu mieszkańców do podejmowania decyzji. Cofnięcie dwukadencyjności, z którą państwo ponownie przychodzicie, w ogóle nie rozwiązuje żadnego z tych problemów. Dobry samorządowiec, i tu chyba wszyscy się zgodzimy, powinien po sobie zostawić sprawnie działającą gminę, a nie system, który jest zależny od jednej osoby. 10 lat, bo przypomnijmy, że te kadencje samorządowców zostały przecież wydłużone, to jest naprawdę czas na to, żeby zbudować silną wspólnotę, a nie zapewniać sobie władzy bez ograniczeń. Uważam, że z tego powodu ten projekt należy odrzucić. I nie jest prawdą, że dwukadencyjność zabiera jakiekolwiek prawa mieszkańców, że przekreśla równe szanse kandydatów. Państwo byście chcieli, żeby burmistrzowie, wójtowie, prezydenci startowali w nieskończoność, żeby to mieszkańcy mogli tę decyzję podjąć. Natomiast te szanse po prostu nie są równe, i doskonale to państwo wiecie, bo urzędujący włodarz ma przede wszystkim rozpoznawalność, ma dostęp do lokalnych struktur, ma zaplecze instytucjonalne, ma sieć kontaktów, które są budowane przez lata, ma bardzo często też swoje samorządowe media. Drodzy państwo, zwracam się do rządzącej koalicji, zapowiadaliście zmiany w ustawie o mediach. Miały być rozwiązania, które ograniczą patologiczne wykorzystywanie mediów samorządowych. Będą te zmiany w najbliższym roku? Absolutnie nie chcecie tego ruszyć. Za to chcecie cofnąć rozwiązanie, które popiera większość Polaków. Bo większość Polaków wie, jak wygląda sytuacja w wielu gminach, jak wygląda bardzo często złe zarządzanie, wykorzystywanie swojej pozycji i betonowanie samorządu. Dlatego składam wniosek o odrzucenie tego projektu w pierwszym czytaniu. Mam nadzieję, że nie będą państwo próbowali do trzech razy sztuka z tym projektem, bo jestem przekonana, że ten senacki także zostanie odrzucony. Dziękuję. (Oklaski)

    (Głos z sali: Będziemy.)

    (Poseł Elżbieta Anna Polak: Do skutku.)

Przebieg posiedzenia