10. kadencja, 68. posiedzenie, 1. dzień (05-11-2026)

15. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Finansów Publicznych o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (druki nr 3245 i 3286).

Poseł Izabela Bodnar:

    Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Rządowy projekt ustawy zawarty w druku nr 3245 dotyczy dwóch spraw: przesunięcia o rok - do 1 stycznia 2028 r. - terminu stosowania kar pieniężnych za nieprawidłowości w Krajowym Systemie e-Faktur oraz przedłużenia do 30 czerwca 2030 r. mechanizmu odwrotnego obciążenia VAT w obrocie giełdowym gazem, energią elektryczną i uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych. Oba rozwiązania są niezwykle potrzebne. Jako klub Centrum absolutnie je popieramy.

    Natomiast sposób, w jaki do nich dochodzimy, wymaga kilku słów komentarza w trosce o jakość stanowionego w Polsce prawa i o polskich przedsiębiorców. KSeF to jest bardzo dobra decyzja, ale podjęta trochę późno. Ograniczenie kary jest rozsądnym gestem wobec przedsiębiorców. Od 1 stycznia 2027 r. kończy się bowiem zwolnienie z KSeF dla firm wystawiających faktury o wartości do 10 tys. zł brutto miesięcznie oraz możliwość wystawiania faktur przy użyciu kas rejestrujących. Do systemu wejdą najmniejsze podmioty: rzemieślnicy, jednoosobowe działalności, drobny handel, usługi, które dotychczas z niego nie korzystały. Karanie ich od pierwszego dnia za błędy popełnione w trakcie nauki byłoby niewłaściwe i nieproporcjonalne. Trzeba jednak zwrócić uwagę, że jeszcze w tym roku Ministerstwo Finansów w odpowiedziach na interpelacje poselskie zapewniało, że terminy wdrożenia KSeF są ostateczne, a dalsze przesunięcia nie znajdują uzasadnienia. Dziś, na 2 miesiące przed terminem, rząd składa projekt z wnioskiem o skrócenie postępowania. Przedsiębiorcy potrzebują dobrych decyzji, bardzo się cieszą z tego typu ustaw, ale potrzebują także przewidywalności i nieco dłuższego okresu do przygotowania się do pewnych rozwiązań.

    Brak kar nie powinien oznaczać kontroli zastępczych. Uzasadnienie zapowiada, że do podatników pomijających KSeF organy KAS będą najpierw wysyłać przypomnienia, a następnie prowadzić wobec nich czynności sprawdzające na podstawie art. 272 Ordynacji podatkowej. Akceptujemy absolutnie zasadę, że obowiązek ustawowy pozostaje obowiązkiem, apelujemy jednak, aby rok 2027 był rzeczywiście rokiem edukacji i wsparcia dla przedsiębiorców, zwłaszcza tych najmniejszych, a nie okresem, w którym brak kar zostanie zastąpiony wzmożonymi czynnościami wobec firm w dobrej wierze uczących się nowego systemu.

    Jeśli chodzi o postulaty strony społecznej, które warto podjąć i pochylić się nad nimi, to z raportu z konsultacji wynika, że niemal wszystkie uwagi zgłoszone przez organizacje przedsiębiorców uznano za niedotyczące projektu. Kilka z nich zasługuje jednak naszym zdaniem na pochylenie się nad nimi, a być może częściowo i realizację w przyszłym roku. Po pierwsze, Organizacja Pracodawców Usług IT postulowała publikowanie mierzalnych wskaźników dostępności i wydajności KSeF oraz prowadzenie publicznego rejestru incydentów. Ministerstwo odpowiada, że system działa stabilnie, ale jeżeli rzeczywiście tak jest, to też warto to pokazać. Przejrzystość może też w dużej mierze budować zaufanie, że w ewentualnym sporze o karę przedsiębiorca będzie miał możliwość wykazania, że problem leżał po stronie systemu, a nie jego zaniedbania. Wiemy, jak to jest z systemami informatycznymi.

    Po drugie, postulowano stały, co najmniej półroczny okres zapowiedzi dla zmian technicznych. No właśnie, wszelkie wdrożenia IT zawsze powodują pewne turbulencje. Więc tutaj też warto tego wysłuchać i pomyśleć, jak skorzystać z doświadczeń branży IT.

    Po trzecie, Konfederacja Lewiatan proponowała równoległe odroczenie obowiązku podawania numeru KSeF lub identyfikatora zbiorczego przy płatnościach, w tym w ramach mechanizmu podzielonej płatności. Jeżeli rząd uznaje, że firmy potrzebują dodatkowego roku na dostosowanie się, konsekwentnie należy dać im czas na przebudowę procesów płatniczych.

    Jeżeli chodzi o odwrotne obciążenie, to zaznaczę, że jest to rozwiązanie sprawdzone. Przedłużenie mechanizmu odwrotnego obciążenia do 30 czerwca 2030 r. absolutnie podpieramy bez żadnych zastrzeżeń merytorycznych. Mechanizm uszczelnia VAT na rynku szczególnie narażonym na oszustwa karuzelowe, a jednocześnie obniża zabezpieczenia wnoszone przez uczestników obrotu na Towarowej Giełdzie Energii, poprawiając ich płynność. Jest neutralny dla budżetu i stosowany w wielu państwach Unii, m.in. w Niemczech, Austrii, Czechach czy we Włoszech. Jego wygaśnięcie oznaczałoby konieczność wnoszenia depozytów z pełną wartością VAT dla kontraktów z dostawą w 2027 r., a polska giełda straciłaby konkurencyjność wobec giełd zagranicznych.

    Podsumowując, pragnę podkreślić, że projekt jest bardzo korzystny dla podatników i z tego powodu absolutnie zasługuje na poparcie. Jednocześnie ujawnia pewien systemowy już standard, że o sprawach istotnych dla ponad 2 mln czynnych podatników VAT (Dzwonek) zbyt często rozstrzygamy w trybie nadzwyczajnym w ostatniej chwili i przy symbolicznych konsultacjach. Mimo wszystko Klub Parlamentarny Centrum popiera proponowany przez rząd projekt.

Przebieg posiedzenia