10. kadencja, 68. posiedzenie, 1. dzień (05-11-2026)
16. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Finansów Publicznych o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o rachunkowości oraz niektórych innych ustaw (druki nr 3261 i 3287).
Poseł Paweł Bliźniuk:
Dziękuję.
Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Kiedy rozmawiamy z polskimi przedsiębiorcami, bardzo często słyszymy jedną rzecz: dajcie nam pracować, rozwijać firmy, zatrudniać ludzi, inwestować. Nie dokładajcie nam kolejnych obowiązków, które pochłaniają czas i pieniądze, a nie zawsze przynoszą rzeczywistą korzyść. I właśnie na ten głos odpowiada projekt ustawy, nad którym dzisiaj pracujemy. Mówimy o zmianach w ustawie o rachunkowości, ale tak naprawdę mówimy o czymś znacznie ważniejszym, o tym, jak pogodzić odpowiedzialność przedsiębiorstw za środowisko i sprawy społeczne z ich prawem do normalnego, konkurencyjnego prowadzenia działalności. Bo przecież jedno nie musi wykluczać drugiego.
Wysoka Izbo! Przepisy dotyczące raportowania zrównoważonego rozwoju, czyli tzw. ESG, powstały z dobrych powodów. Chcemy wiedzieć, jak największe przedsiębiorstwa wpływają na środowisko, na pracowników, na otoczenie, w którym funkcjonują. Ale nawet dobre rozwiązania wymagają korekty, kiedy okazuje się, że ich skala jest zbyt duża, a koszty nieproporcjonalne do efektów. I właśnie taką korektę dzisiaj proponujemy.
Projekt znacząco ogranicza liczbę firm objętych obowiązkowym raportowaniem ESG. Nowe przepisy obejmą zasadniczo przedsiębiorstwa zatrudniające ponad 1 tys. osób i osiągające roczne przychody przekraczające 1900 mln zł. Według szacunków przedstawionych w uzasadnieniu projektu oznacza to zmniejszenie liczby podmiotów objętych tym obowiązkiem w Polsce o ok. 90% w stosunku do pierwotnie zakładanego zakresu. To naprawdę istotna zmiana. Mniej obowiązkowych raportów, mniej kosztów administracyjnych, mniej czasu poświęcanego na zbieranie i opracowywanie dokumentacji, a więcej przestrzeni na to, co w gospodarce najważniejsze, czyli inwestycje, rozwój i tworzenie miejsc pracy.
Ale jest w tej ustawie jeszcze jeden element, na który chciałbym zwrócić szczególną uwagę. Chodzi o ochronę mniejszych przedsiębiorstw współpracujących z dużymi firmami. Bo nawet jeśli mała czy średnia firma nie musi sama sporządzać raportu ESG, to może przecież otrzymywać od swojego dużego kontrahenta bardzo rozbudowane żądania dotyczące przekazywania danych. I co wtedy? Formalnie nie ma obowiązku raportowania, ale w praktyce biurokracja wraca tylnymi drzwiami. Dlatego projekt wprowadza konkretne zabezpieczenie. Firmy zatrudniające nie więcej niż 1 tys. osób, objęte przewidzianą w ustawie ochroną, będą mogły odmówić przekazywania informacji wykraczających poza określone dobrowolne standardy raportowania. To ważne, bo nie wystarczy ograniczyć biurokracji w przepisach. Trzeba jeszcze dopilnować, żeby nie przerzucać jej na mniejsze przedsiębiorstwa.
Projekt przewiduje również ochronę tajemnicy przedsiębiorstwa i wrażliwych informacji biznesowych. To rozsądne rozwiązanie. Transparentność jest potrzebna, ale nie może oznaczać obowiązku ujawniania konkurencji własnego know-how czy informacji, których ujawnienie mogłoby zaszkodzić firmie.
Szanowni Państwo! W tej dyskusji warto pamiętać o jeszcze jednej ważnej sprawie. Polskie przedsiębiorstwa nie konkurują wyłącznie między sobą. Konkurują z firmami z całego świata, z przedsiębiorstwami, które często funkcjonują w zupełnie innych warunkach regulacyjnych. Jeżeli chcemy silnej europejskiej gospodarki, musimy umieć nie tylko wyznaczać ambitne cele, ale również rozsądnie dobierać środki do ich realizacji. I dobrze, że Europa potrafi wyciągać wnioski, upraszczać przepisy i reagować na potrzeby gospodarki. Ten projekt jest właśnie częścią takiej zmiany podejścia. Nie rezygnujemy z odpowiedzialności, nie rezygnujemy z przejrzystości. Po prostu uznajemy, że obowiązki powinny być proporcjonalne do skali działania przedsiębiorstwa. Bo dobre prawo nie jest tym, które nakłada najwięcej obowiązków. Dobre prawo jest tym, które osiąga swój cel przy możliwie najmniejszym obciążeniu obywateli i przedsiębiorców.
Dlatego Klub Parlamentarny Koalicja Obywatelska popiera ten projekt ustawy. To krok w stronę bardziej racjonalnych przepisów, silniejszych polskich przedsiębiorstw i gospodarki, która zamiast tonąć w dokumentach, może koncentrować się na rozwoju. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
(Poseł Zofia Czernow: Brawo!)
Przebieg posiedzenia