10. kadencja, 68. posiedzenie, 1. dzień (05-11-2026)

16. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Finansów Publicznych o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o rachunkowości oraz niektórych innych ustaw (druki nr 3261 i 3287).

Poseł Robert Gontarz:

    Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Rozmawiamy dziś o projekcie, który w wyjątkowo rzadki sposób pokazuje, że Unia Europejska potrafi się uczyć na własnych błędach.

    Bruksela uchwaliła dyrektywę CSRD. Nakazała tysiącom firm sporządzanie co roku obszernych raportów o wpływie na klimat, o sprawach społecznych i o ładzie korporacyjnym. Obowiązek miał objąć nie tylko wielkie koncerny, ale także średnie spółki giełdowe, a przez to rykoszetem uderzyć w tysiące małych dostawców zasypanych ankietami od swoich dużych klientów. Minęły niespełna 4 lata i oto Unia Europejska bohatersko wycofuje się z przepisów, które sama z takim zapałem wprowadziła. Najpierw je odroczyli, a teraz zasadniczo okroili. Doceniamy ten heroizm. Przyznanie się, że się przesadziło, wymaga odwagi. Szkoda tylko, że rachunek za tę lekcję zapłacą firmy.

    Według samego rządu jeden raport ESG to dla dużej firmy ok. 400 tys. zł rocznie. Do tego dochodzą konsultacje, audytorzy, systemy informatyczne i dziesiątki godzin pracy ludzi, którzy mogliby w tym czasie budować, produkować i sprzedawać.

    Co zmienia ten projekt? Obowiązek raportowania zostaje tylko dla naprawdę dużych podmiotów, czyli takich, które zatrudniają ponad tysiąc osób i mają ponad 1,9 mld zł przychodu. Liczba firm objętych obowiązkiem spada w Polsce o ok. 90%. Małe i średnie spółki giełdowe w ogóle nie wejdą w ten system. Mali dostawcy zyskają wreszcie prawo, by powiedzieć dużemu kontrahentowi: tego nie muszę wam raportować. To dobre rozwiązanie, dlatego ten projekt prawdopodobnie będziemy popierać.

    Pozwolę sobie jednak na uwagę. Wiele polskich firm już poniosło koszty wdrożenia tych raportów. Zrobiły to w dobrej wierze, bo tak kazało prawo. Dziś słyszą, że nie było to konieczne. Stabilność prawa jest wartością samą w sobie, a regulacyjna huśtawka szkodzi przedsiębiorcom często bardziej niż niejedna danina. Zresztą w roku 2024 trzej nobliści z ekonomii, Johnson, Acemoglu i Robinson, właśnie za to otrzymali Nagrodę Nobla, ponieważ udowodnili, że dla rozwoju gospodarczego państwa nawet od wysokości podatków ważniejsze są silne, inkluzywne instytucje publiczne i niezwykle ważna jest stabilność prawa.

    Wysoka Izbo! Ten projekt to krok we właściwym kierunku. Oby był to początek dobrej praktyki: najpierw trzeba liczyć koszty, a dopiero później regulować. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia