10. kadencja, 68. posiedzenie, 2. dzień (06-11-2026)

18. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji do Spraw Deregulacji oraz Komisji Edukacji i Nauki o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz niektórych innych ustaw (druki nr 3231 i 3303).

Poseł Alicja Łuczak:

    Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko klubu Koalicja Obywatelska odnośnie do ustawy rządowej z druku nr 3231 w sprawie ustawy o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz niektórych innych ustaw.

    Szanowni Państwo! Młodzi naukowcy to intelektualne, zarówno osobiste, jak i państwowe złoto. Może nawet cenniejsze od tego, które zgromadził Glapiński. Bo nauka, wiedza, innowacje, wynalazki są siłą napędową postępu, a to w konsekwencji przyczynia się do lepszego życia obywateli. Proponowane zmiany są rezultatem szerokich konsultacji i wychodzą naprzeciw postulatom środowiska doktoranckiego. Zasadniczy cel tych zmian to zapewnienie dobrych warunków prowadzenia badań i rozwoju, zwiększenie uprawnień uczelni do kierowania procesem kształcenia doktoranta i jego ochrona socjalna.

    Po pierwsze, projekt daje możliwość zawieszenia kształcenia w sytuacjach losowych, a więc choroby, ciąży, opieki nad dzieckiem, wypadku i możliwość uzyskania z tego tytułu świadczeń. Zasady zawieszenia kształcenia określi regulamin uczelni, która wyszczególni katalog losowych sytuacji w trakcie cyklu. Przy czym czas ten, czas zawieszenia kształcenia, nie może przekroczyć 24 miesięcy. Trzeba podkreślić, że taka przerwa wstrzymuje bieg najważniejszych terminów, czyli złożenia indywidualnego planu badań, przeprowadzenia oceny śródrocznej, czy złożenia rozprawy doktorskiej. W przypadku opieki nad dzieckiem doktorantce przysługuje urlop odpowiadający urlopowi wychowawczemu, a w razie choroby czy wypadku - odpowiednie świadczenia. Przy tym wypłata stypendium tu nie jest wstrzymywana.

    Druga istotna zmiana to możliwość korzystania z infrastruktury badawczej i informatycznej już po złożeniu wniosku o nadanie tytułu doktora. Dostęp jest kluczowy dla kontynuacji badań lub zakończenia rozpoczętych procesów czy zadań projektowych. Chodzi o to, że państwo inwestuje w doktoranta 4 lata, a na ostatniej prostej nie może go zostawić bez wsparcia. Stąd potrzeba proponowanych zmian. Mimo tego, że istnieją jeszcze inne wyzwania, takie jak niskie finansowanie czy ograniczona mobilność naukowa, niepewność kariery, to procedowana ustawa jest pierwszym krokiem do osiągnięcia ostatecznego celu, jakim jest ustawiczne polepszanie warunków kształcenia.

    W imieniu klubu Koalicja Obywatelska rekomenduję przyjęcie projektu ustawy. Dziękuję bardzo. (Oklaski)


Przebieg posiedzenia