10. kadencja, 68. posiedzenie, 2. dzień (06-11-2026)
19. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji do Spraw Deregulacji oraz Komisji Edukacji i Nauki o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (druki nr 3232 i 3304).
Poseł Bartłomiej Wróblewski:
Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość odnośnie do projektu ustawy o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz niektórych innych ustaw, druki nr 3232 oraz 3304.
Celem projektowanej zmiany jest umożliwienie pracodawcom potwierdzania w uczelni danych zawartych w dyplomie ukończenia studiów wydanym w wersji papierowej. Proponuje się dodanie w ustawie art. 77a, który określa warunki i sposób składania przez pracodawcę wniosku o potwierdzenie przez uczelnie danych zawartych w przedkładanym pracodawcy przez kandydata do pracy albo pracownika dyplomie ukończenia studiów w przypadku powzięcia uzasadnionej wątpliwości co do ich prawdziwości.
Gdy analizuje się przepisy proponowanej ustawy, pojawiają się te same wątpliwości, na które wskazałem w poprzednim punkcie. Dlaczego ustawa została zakwalifikowana jako deregulacja i skierowana do rozpatrzenia przez połączone komisje: Komisję do Spraw Deregulacji oraz Komisję Edukacji i Nauki?
Przypomnę, że w literaturze przedmiotu w prawoznawstwie wyróżnia się pojęcie deregulacji w ścisłym i szerokim tego słowa znaczeniu.
(Poseł Witold Tumanowicz: Słyszeliśmy.)
Deregulacja sensu stricto to działanie polegające na eliminacji zbędnych przepisów, czyli takich, które z różnych przyczyn bądź w ogóle nie wysławiają norm prawnych bądź czynią to w sposób wadliwy, ale także przepisów niejasnych, niespójnych, nieskutecznych bądź nadmiernie regulujących. Ten projekt jednak niczego nie eliminuje, ale wprost przeciwnie: dodaje do systemu prawa kolejne dwie strony nowych przepisów. Może więc - ponowię pytanie -jest to deregulacja sensu largo? Ta z kolei polega na ułatwieniu i uproszczeniu działalności przedsiębiorców albo życia obywateli. W takich jednak przypadkach zwykle nie chodzi o eliminację regulacji, ale o reregulację bądź przyjęcie zupełnie nowej regulacji. Do takich sytuacji należą klasyczne przykłady: obniżenie podatku, zwiększenie kwoty wolnej, skrócenie terminu, ograniczenie liczby koniecznych dokumentów czy formalności.
W przypadku projektu z druku nr 3232 nie mamy takiej sytuacji, bo nie chodzi tu ani o ułatwienie, ani o uproszczenie działalności przedsiębiorców bądź życia obywateli. Można się zgodzić, że jest to zmiana potrzebna. Jest to jednak zupełnie nowa regulacja, częściowo uzasadniona, ale niemająca nic wspólnego z deregulacją.
Należy zwrócić uwagę, że ustawa nie byłaby potrzebna, gdyby nie nadmiernie regulujące przepisy RODO, które dotychczas uniemożliwiały weryfikację dyplomów przez pracodawców. Rząd więc zamiast dokonać deregulacji przepisów RODO, uchylenia przynajmniej części tych regulacji, stosuje nową, twardą regulację, co zaprzecza idei, którą jakoby się kieruje.
Należy dodać, że skoro ustawa nie ma nic wspólnego z deregulacją, to błędne było jej skierowanie do Komisji do Spraw Deregulacji, bo wypacza to sens ustrojowy działania tej komisji i ośmiesza proces deregulacji. Wystarczyło skierowanie tej ustawy, tak jak każdej innej ustawy dotyczącej szkolnictwa wyższego, do Komisji Edukacji i Nauki.
Na zakończenie jeszcze próbka deregulacyjnych osiągnięć tego rządu w tej ustawie. Wysokość opłaty - jak czytamy - za potwierdzenie danych zawartych w dyplomie ukończenia studiów wydanym w wersji papierowej wynosi 0,5% przeciętnego wynagrodzenia w III kwartale roku kalendarzowego poprzedzającego rok, w którym jest składany wniosek, o którym mowa w ust. 2, ogłaszanego przez prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 20 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Kwotę opłaty zaokrągla się w górę do pełnych złotych. Taką to, kochani panie i panowie posłowie, deregulację zafundował nam rząd Tuska. A i tak panu Bogu dziękujmy, że nie wysłał na nas jeszcze Policji. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia