10. kadencja, 68. posiedzenie, 2. dzień (06-11-2026)
29. punkt porządku dziennego:
Pytania w sprawach bieżących.
Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej Katarzyna Nowakowska:
Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Bardzo dziękuję za to pytanie. Rzeczywiście wsparcie osób z niepełnosprawnościami, tworzenie tego systemu i narzędzi wsparcia jest jednym z zadań Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, a ulepszanie tego systemu i powodowanie, by te narzędzia i świadczenia, i usługi jak najlepiej odpowiadały rzeczywistym i aktualnym potrzebom osób z niepełnosprawnościami, jest naszym priorytetem. Dlatego jednym z podjętych działań i zrealizowanych jest przyjęcie przez rząd i Sejm ustawy o asystencji osobistej, przełomowej, która po raz pierwszy tworzy ramy dla ustawowego wsparcia w tym zakresie. Po podpisie prezydenta przejdziemy do ważnego etapu, jakim jest wdrażanie ustawy o asystencji osobistej. Ale wsparcie na podstawie tej ustawy do osób z niepełnosprawnościami dotrze tak realnie w 2028 r. Ustalenia Rady Ministrów były takie, że do tego czasu i po wejściu ustawy w życie utrzymane zostają programy dotyczące asystencji osobistej.
Programy te będą mogły być skierowane do osób, które nie będą mogły skorzystać z ustawowej asystencji, tzn. osób w wieku powyżej 65. roku życia i osób, które uzyskają mniejszą liczbę punktów niż wymagana zgodnie z ustawą. W celu udzielenia precyzyjnej i szczegółowej odpowiedzi na pytanie, przejdę do przedstawienia konkretnych liczb oraz kwot.
Ustalając budżet przewidziany na dane działania, w tym aspekcie na programy dotyczące m.in. asystencji osobistej i opieki wytchnieniowej, bierzemy pod uwagę limity określone przez ministra finansów. Limit wydatków Funduszu Solidarnościowego na rok 2027 został określony na poziomie limitu z 2026 r., czyli 17 334 106 tys. zł. Jednak ze względu na wzrost względem roku 2026 wydatków realizowanych ze środków Funduszu Solidarnościowego, obejmujących rentę socjalną, zasiłek pogrzebowy czy dodatek dopełniający, środki dostępne do wydatkowania na programy są mniejsze o 486 mln zł niż w roku 2026.
Przedstawię tę kwestię na przykładzie konkretnych programów. Asystencja osobista: 2027 r. - 902 mln zł dla jednostek samorządu terytorialnego, 320 mln zł dla organizacji pozarządowych, 2026 r. - 1131 mln zł dla jednostek samorządu terytorialnego, 320 mln zł dla organizacji pozarządowych. Opieka wytchnieniowa: 2027 r. - 85 mln zł dla organizacji pozarządowych, 2026 r. - 85 mln zł dla organizacji pozarządowych i 210 mln zł dla jednostek samorządu terytorialnego. Dzięki tym środkom w 2026 r. wsparcie w formie usługi asystenta osobistego uzyskało ok. 80 tys. osób, z opieki wytchnieniowej w 2026 r. w postaci wsparcia dziennego wsparcie uzyskało 27 tys. osób, a ze wsparcia całodobowego skorzystało ok. 7 tys. osób.
Na każdym etapie prac budżetowych poruszaliśmy tę sprawę i zgłaszaliśmy potrzebę zwiększenia limitu. Niestety na etapie prac rządowych to się nie wydarzyło. Aktualnie budżet jest już w Sejmie i otrzymaliśmy zapewnienie od ministra finansów co do tego, że przesunięcia i dodatkowe środki na te programy będą możliwe do uzyskania w przypadku niewykorzystania środków w innych obszarach. Będziemy tego oczekiwać od Ministerstwa Finansów.
W zakresie odpowiedzi na drugie pytanie, dotyczące Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, chcę powiedzieć, że w 2027 r. zaplanowano wydatki na poziomie 10 287 098 tys. zł, tj. o 185 986 tys. zł więcej, niż przewidziano w planie na 2026 r. To oznacza, że pomimo zmniejszenia dotacji budżetowej ogólna pula środków przeznaczonych na realizację zadań funduszu nie ulega zmniejszeniu, lecz wzrasta. Ważne jest, by rozróżnić kwestię dotacji do funduszu i kwestię limitów, czyli możliwych wydatków. Należy podkreślić, że nie przewidujemy, by planowane zmniejszenie dotacji spowodowało jakiekolwiek zmiany w zakresie wsparcia osób z niepełnosprawnościami, które korzystają dziś z programów i działalności Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Bardzo dziękuję. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia